Mở cửa chính ngạch cho bưởi, chanh: Thêm cú hích cho xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc

Ngày 15/4/2026, tại Bắc Kinh (Trung Quốc), trong khuôn khổ chuyến thăm Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã chính thức ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam.

Sự kiện diễn ra dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác nông nghiệp song phương.

Kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Nghị định thư là thành quả của quá trình đàm phán kỹ thuật bài bản, kéo dài từ năm 2019 giữa các cơ quan chuyên môn hai nước trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật.

Kết quả này không chỉ phản ánh sự phối hợp chặt chẽ trong việc hài hòa các tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn thể hiện sự chủ động của hai bên trong việc lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế để ưu tiên mở cửa thị trường.

Trong bối cảnh hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Trung Quốc không ngừng được củng cố, việc ký kết tiếp tục khẳng định xu hướng xuất khẩu chính ngạch, minh bạch và tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Theo nội dung Nghị định thư, toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc phải được đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời được phía Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt.

Các vùng trồng phải áp dụng thực hành nông nghiệp tốt, quản lý dịch hại tổng hợp, thực hiện bao trái bưởi trước thu hoạch tối thiểu 60 ngày, đồng thời triển khai các biện pháp như đặt bẫy ruồi đục quả.

Đối với cơ sở đóng gói, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm điều kiện hạ tầng như nền cứng, vệ sinh sạch sẽ, có khu vực xử lý, bảo quản riêng biệt. Trong quá trình đóng gói, sản phẩm phải được phân loại, làm sạch, loại bỏ quả bị sâu bệnh, hư hỏng, đồng thời loại bỏ tạp chất như cành, lá, đất.

Mở rộng dư địa cho mặt hàng có lợi thế

Bưởi và chanh được đánh giá là hai mặt hàng nông sản có lợi thế rõ nét của Việt Nam. Riêng diện tích trồng bưởi hiện đạt khoảng 106 nghìn héc ta, thuộc nhóm quốc gia có quy mô sản xuất lớn trên thế giới, với nhiều vùng trồng tập trung.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục được xác định là thị trường trọng điểm với quy mô tiêu thụ lớn và nhu cầu ngày càng tăng đối với trái cây nhiệt đới.

Trên nền tảng thành công của nhiều mặt hàng đã được xuất khẩu chính ngạch trước đó, bưởi và chanh được kỳ vọng sẽ nhanh chóng mở rộng thị phần, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng ưa chuộng các sản phẩm nông sản chất lượng cao từ Việt Nam.

Thực tế cho thấy, một số mặt hàng sau khi ký Nghị định thư đã ghi nhận tăng trưởng đột biến, tiêu biểu như sầu riêng với kim ngạch xuất khẩu đạt 3,44 tỷ đô la Mỹ sang thị trường Trung Quốc trong năm 2025.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc ký kết Nghị định thư không chỉ mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng sản xuất của bưởi và chanh mà còn góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho xuất khẩu chính ngạch.

Đây cũng là động lực thúc đẩy quá trình tổ chức lại sản xuất theo hướng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, kiểm soát chặt chẽ dịch hại và tăng cường truy xuất nguồn gốc – những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Đến nay, Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết hơn 20 thỏa thuận và Nghị định thư liên quan đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Riêng nhóm trái cây đã có khoảng 10 loại được xuất khẩu chính ngạch.

Trong dài hạn, những nỗ lực đàm phán kỹ thuật không chỉ mang lại kết quả cho từng mặt hàng cụ thể mà còn mở ra dư địa tiếp cận thị trường quốc tế cho nhiều sản phẩm nông sản tiềm năng khác, góp phần đa dạng hóa thị trường và nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.