Lũ lớn tàn phá vùng nuôi, ngành tôm hùm đứng trước rủi ro mất đà tăng trưởng

Theo VASEP, trong ngắn hạn, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm hùm nhiều khả năng chưa chịu ảnh hưởng lớn từ đợt lũ vừa qua, do nguồn hàng phục vụ các hợp đồng cuối năm đã được chuẩn bị trước. Tuy vậy, bức tranh trung hạn lại không mấy khả quan. Thiệt hại lớn đối với lượng tôm sắp thu hoạch ở vịnh Xuân Đài có thể khiến nguồn cung đầu năm 2026 suy giảm mạnh, kéo theo biến động giá và nguy cơ khó duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu.

Hình ảnh ghi nhận từ địa phương cho thấy tôm hùm xanh tại vịnh Xuân Đài chết hàng loạt do sốc nước ngọt khi mưa lớn dồn dập, nước đổ từ thượng nguồn ra vịnh với lưu lượng bất thường. Nhiều hộ nuôi mất gần như toàn bộ số lồng, buộc phải bán tháo với giá giảm hơn một nửa do thiếu đá lạnh để bảo quản.

Lũ lớn tàn phá vùng nuôi, ngành tôm hùm đứng trước rủi ro mất đà tăng trưởng

Phú Yên là một trong những trung tâm nuôi tôm hùm lớn nhất cả nước, với hơn 27.000 lồng nuôi. Riêng tại phường Xuân Đài, tính đến ngày 24/11 đã có 22.491 lồng bị thiệt hại, tương đương 80% sản lượng, ước tính tổn thất khoảng 610 tỷ đồng. Tại phường Sông Cầu, mức độ thiệt hại còn nghiêm trọng hơn: hơn 95% sản lượng, tương đương 21 triệu con tôm hùm, bị chết, gây thất thoát gần 2.500 tỷ đồng.

Điều đáng nói, tôm hùm là mặt hàng có tăng trưởng mạnh nhất trong ngành thủy sản năm nay nhờ nhu cầu bùng nổ từ thị trường Trung Quốc. Số liệu của Cục Hải quan cho thấy kim ngạch xuất khẩu tôm hùm trong tháng 10 đạt 93 triệu USD, tăng 75% so với cùng kỳ 2024. Tính chung 10 tháng, kim ngạch tăng tới 135%, đạt 712 triệu USD – mức tăng hiếm có đối với một nhóm thủy sản đơn lẻ. Trung Quốc đại lục và Hong Kong chiếm gần như toàn bộ giá trị xuất khẩu, với 702 triệu USD.

VASEP dự báo nhu cầu từ Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong những tháng cuối năm và giai đoạn chuẩn bị Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, ngoài sự đứt gãy trong nguồn cung tại Phú Yên, ngành tôm hùm còn đối mặt thêm thách thức khi Trung Quốc đang có động thái siết chặt quy trình kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc đối với thủy sản nhập khẩu. Nếu các quy định mới được áp dụng đồng loạt, thời gian thông quan kéo dài hoặc chi phí kiểm định tăng, xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam có thể bị tác động ngay lập tức.