Lâm Đồng và bài toán hơn 3.300 tỷ đồng nợ thuế có khả năng thu

Hơn 6.000 tỷ đồng nợ thuế tại tỉnh Lâm Đồng đang nằm ở nhiều trạng thái khác nhau. Nhưng nếu nhìn vào phần có khả năng thu, câu chuyện trở nên đáng chú ý hơn: 3.329 tỷ đồng đang được xác định có khả năng thu, trong đó gần 2.900 tỷ đồng đã quá 90 ngày. Một phần rất lớn của khoản nợ lại nằm trong những nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.

“Cục nợ” lớn nhất: Tiền nằm trên đất

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo đôn đốc, thu hồi nợ đọng thuế tỉnh Lâm Đồng, đến ngày 31/8/2026, tổng số tiền thuế nợ trên địa bàn là 6.098 tỷ đồng, tăng 105 tỷ đồng so với cuối năm 2025 nhưng đã giảm 252 tỷ đồng so với cuối tháng 7.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Thuế tỉnh Lâm Đồng đã thu được 6.199 tỷ đồng tiền thuế nợ, bằng 26% tổng thu nội địa do ngành Thuế quản lý.

Trong số này, 3.329 tỷ đồng là nợ có khả năng thu, chiếm 55% tổng nợ; 669 tỷ đồng là nợ khó thu và 2.100 tỷ đồng thuộc nhóm đang xử lý.

Điều đáng chú ý là nợ có khả năng thu đang tương đương 10,2% tổng dự toán thu ngân sách năm 2026, trong khi chỉ tiêu được giao là 5%. Riêng trong nhóm này, khoảng 2.898 tỷ đồng đã quá 90 ngày, chiếm trên 87%.

Đến cuối tháng 8, nợ liên quan đến đất lên tới 3.374 tỷ đồng, tương đương 55% tổng nợ toàn tỉnh. Trong đó, tiền thuê đất là 2.277 tỷ đồng, tiền sử dụng đất 1.026 tỷ đồng. Tiền chậm nộp cũng đã lên tới 1.128 tỷ đồng, chiếm 18% tổng nợ.

Những con số này cho thấy bài toán thu hồi nợ ở Lâm Đồng không chỉ là chuyện đôn đốc doanh nghiệp nộp tiền. Đằng sau đó còn là những khu đất, dự án và hồ sơ nghĩa vụ tài chính chưa thể khép lại.

Gỡ đúng chỗ mới thu được tiền

Trưởng Thuế tỉnh Lâm Đồng Trần Văn Long thông tin cho hay, việc xử lý nợ kéo dài xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Có doanh nghiệp kinh doanh kém hiệu quả, khó khăn về tài chính; có đơn vị đã ngừng hoạt động, chủ doanh nghiệp chuyển khỏi địa bàn hoặc không còn tài sản để cưỡng chế.

Trưởng Thuế tỉnh Lâm Đồng Trần Văn Long - Ảnh: https://baolamdong.vn.

Với nhóm nợ đất đai, vướng mắc còn phức tạp hơn khi có hồ sơ liên quan đến khiếu nại, khởi kiện, xác định lại nghĩa vụ tài chính, miễn giảm, gia hạn hoặc điều chỉnh nghĩa vụ. Một số hồ sơ chưa có kết luận cuối cùng của cơ quan chuyên ngành nên ngành thuế chưa đủ căn cứ xử lý dứt điểm.

Qua rà soát các dự án khó khăn, vướng mắc thuộc danh mục của Tổ rà soát 751 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, có 19 đơn vị đang nợ hơn 1.581 tỷ đồng, trong đó tiền thuê đất hơn 1.397 tỷ đồng và tiền chậm nộp hơn 180 tỷ đồng.

Điều này đặt ra một yêu cầu khá rõ: không thể nhìn mọi khoản nợ bằng cùng một cách xử lý.

Doanh nghiệp thực sự khó khăn hoặc còn vướng thủ tục, pháp lý cần được tháo gỡ để xác định lại nghĩa vụ. Ngược lại, những trường hợp đã đủ căn cứ pháp lý, có khả năng thực hiện nghĩa vụ nhưng cố tình kéo dài thì phải chuyển sang các biện pháp đôn đốc, cưỡng chế theo quy định.

Thu được gần 6.200 tỷ đồng trong 8 tháng

Bức tranh thu hồi nợ cũng không hoàn toàn mang màu sắc u ám. Trong 8 tháng đầu năm 2026, Thuế tỉnh Lâm Đồng đã thu được 6.199 tỷ đồng tiền thuế nợ, bằng 26% tổng thu nội địa do ngành Thuế quản lý. Trong đó, số nợ từ cuối năm 2025 chuyển sang được thu hồi gần 1.195 tỷ đồng; nợ phát sinh trong 8 tháng năm 2026 thu được hơn 5.004 tỷ đồng.

Các biện pháp cưỡng chế cũng được triển khai đối với những trường hợp đủ điều kiện. Đến ngày 31/8, có 21.998 người nộp thuế phải thực hiện cưỡng chế với số tiền 3.717 tỷ đồng. Cơ quan chức năng đã cưỡng chế 8.177 người, với số tiền 2.839 tỷ đồng, đạt 76% số tiền phải cưỡng chế.

Trong số 12.724 người nợ thuế 3.721 tỷ đồng đang áp dụng biện pháp xuất cảnh, Thuế Lâm Đồng đã làm việc với 4.682 trường hợp và thu được gần 1.371 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy dòng tiền thu hồi vẫn đang được kéo về, nhưng phần nợ tồn đọng lớn, nhất là nợ liên quan đất đai, vẫn cần một cách tiếp cận khác.

"Soi" từng hồ sơ, rõ từng trách nhiệm

Những tháng cuối năm, Ban Chỉ đạo đôn đốc, thu hồi nợ đọng thuế tỉnh Lâm Đồng xác định tập trung vào nợ mới phát sinh, nợ dưới 90 ngày, nợ trên 90 ngày có khả năng thu; đồng thời ưu tiên các khoản liên quan đất đai, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và tiền chậm nộp.

Ngành Thuế Lâm Đồng bước vào phong trào thi đua 2026 - 2030 với quyết tâm đổi mới, sáng tạo, xây dựng ngành Thuế hiện đại, chuyên nghiệp, hội nhập sâu rộng và phát triển bền vững - Ảnh: https://baolamdong.vn.

Ông Võ Ngọc Hiệp - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Ban Chỉ đạo - nhấn mạnh yêu cầu phân loại chính xác từng khoản nợ, làm rõ nguyên nhân và khả năng thu hồi, từ đó lựa chọn biện pháp phù hợp, đúng quy định.

Đặc biệt, với những khoản nợ lớn liên quan đến đất đai và dự án đầu tư, các sở, ngành phải phối hợp xử lý từng hồ sơ, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn tháo gỡ.

Cách làm này cũng đặt một phần trách nhiệm thu hồi nợ ra ngoài ngành Thuế. Chính quyền địa phương và các sở, ngành liên quan phải tham gia xác minh tình trạng hoạt động, tài sản, hiện trạng sử dụng đất và những vướng mắc của từng trường hợp.

Hơn 6.000 tỷ đồng nợ thuế vì thế không chỉ là một con số trên sổ sách ngân sách. Một phần trong đó là tiền của những nghĩa vụ tài chính đã đến hạn; một phần khác đang mắc trong những hồ sơ đất đai, dự án và thủ tục chưa thể khép lại.

Bài toán của những tháng cuối năm không chỉ là thu cho đủ, mà còn là gỡ đúng chỗ, thu đúng đối tượng và xác định rõ trách nhiệm đối với từng khoản nợ. Khi những hồ sơ đủ điều kiện được xử lý dứt điểm, nguồn lực đang nằm trong các khoản nợ mới thực sự có thể quay trở lại phục vụ ngân sách và nền kinh tế.

Nguồn thông tin: Báo cáo của Ban Chỉ đạo đôn đốc, thu hồi nợ đọng thuế tỉnh Lâm Đồng; thông tin được Báo Lâm Đồng đăng tải ngày 17/9/2026.