Làm chủ trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực báo chí là thách thức lớn

Sáng ngày 23/5, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế với chủ đề Báo chí - truyền thông trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển. Đây là hội thảo quốc tế lần thứ 10 trong khuôn khổ hợp tác giữa Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc.

Trong bài phát biểu chào mừng, PGS.TS. Lê Hải Bình - Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá cao việc Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề có ý nghĩa thời sự, đúng vào thời điểm AI đang phát triển mạnh mẽ và đặt ra nhiều vấn đề mới đối với lĩnh vực báo chí – truyền thông.

“AI đang làm thay đổi sâu sắc cách thức con người tiếp cận, sản xuất và phân phối thông tin, đồng thời mang đến những thách thức lớn về đạo đức báo chí, tin giả và sự thao túng nhận thức. Báo chí có vai trò quang trọng trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và định hướng dư luận xã hội. Công tác quản lý báo chí trong bối cảnh AI cần có cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và linh hoạt”, ông Bình nói.

PGS.TS. Lê Hải Bình - Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ánh giá cao ý nghĩa thời sự của hội thảo. Ảnh: Hà Anh.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất ba định hướng chiến lược từ góc độ quản lý Nhà nước. Đó là hoàn thiện khung pháp lý về AI trong báo chí; hỗ trợ ứng dụng công nghệ tại các cơ quan báo chí và nâng cao năng lực số cho đội ngũ người làm báo.

Ông Bình cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của các cơ sở đào tạo trong việc chuẩn bị nhân lực báo chí thích ứng với môi trường truyền thông hiện đại, có khả năng kiểm soát và khai thác hiệu quả AI mà không đánh mất giá trị cốt lõi của báo chí.

Tại Hội thảo, PGS.TS Dương Trung Ý - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, sự phát triển bùng nổ của AI đang tạo ra những biến đổi sâu sắc, toàn diện trong mọi mặt của đời sống xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực báo chí – truyền thông. AI không chỉ thay đổi cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin, mà còn đặt ra hàng loạt thách thức về đạo đức, an ninh thông tin và vai trò của người làm báo.

Hội thảo khoa học quốc tế Báo chí – truyền thông trong bối cảnh AI phát triển. Ảnh: Hà Anh.

Bởi vậy, báo chí không thể đứng ngoài xu thế công nghệ và việc làm chủ AI phải được định hướng rõ ràng, nhất quán nhằm phục vụ hiệu quả cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách và giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng. Học viện Báo chí và Tuyên truyền cần tiến hành đánh giá toàn diện các vấn đề mà AI đặt ra đối với báo chí – truyền thông, từ đó đề xuất với Lãnh đạo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh các giải pháp chiến lược.

Cụ thể là cập nhật và đổi mới chương trình đào tạo để trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng cần thiết về AI; đẩy mạnh nghiên cứu về tác động của AI đến hoạt động báo chí – truyền thông; nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên.

Theo PGS.TS. Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sự phát triển nhanh chóng của AI đang mở ra những cơ hội chưa từng có và đặt ra những thách thức sống còn đối với báo chí – truyền thông. AI không chỉ thay đổi căn bản quy trình sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin mà còn mở ra những khả năng vượt trội trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả truyền thông.

Sự phát triển này cũng đặt ra nhiều vấn đề nghiêm trọng về đạo đức nghề nghiệp, pháp lý và an ninh thông tin. Việc nghiên cứu và làm chủ AI trong lĩnh vực báo chí không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là thách thức lớn về mặt nguyên tắc, tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp.

Các đại biểu tham dự và chỉ đạo Hội thảo khoa học quốc tế Báo chí – truyền thông trong bối cảnh AI phát triển. Ảnh: Hà Anh.

Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đề nghị các nhà khoa học tập trung vào bốn nhóm nội dung trọng tâm: làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về tác động của AI; nhận diện rõ cơ hội và thách thức mà AI mang lại; đề xuất các giải pháp chiến lược về chính sách, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế; vai trò của các cơ sở đào tạo, đặc biệt là Học viện Báo chí và Tuyên truyền, trong việc đổi mới chương trình và nâng cao năng lực của nguồn nhân lực báo chí – truyền thông.

Trong khuôn khổ hợp tác từ năm 2016 đến nay, Học viện Báo chí và Tuyên truyền và KOICA đã phối hợp tổ chức 10 hội thảo khoa học quốc tế và triển khai các chương trình bồi dưỡng tại Hàn Quốc. Những kết quả hợp tác này đã góp phần trong việc nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, nhà báo và cán bộ truyền thông tại Việt Nam.

Đại diện KOICA, đơn vị đồng tổ chức, ông Lee Byung Hwa - Giám đốc quốc gia KOICA Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện, nhằm đáp ứng yêu cầu của truyền thông hiện đại và xu hướng chuyển đổi số.