Hành trình "xanh" hóa từ một thương hiệu cơ khí Việt

Hình ảnh: Nhà máy Nett Việt Nam, lô 3 Khu CN Trung Hà, Tam Nông, Phú Thọ

Từ một di sản cơ khí đến tư duy công nghiệp xanh

Lịch sử phát triển của ngành cơ khí Việt Nam từng ghi nhận nhiều thương hiệu gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ người dân. Trong đó, xe đạp Xuân Hòa là một trong những biểu tượng của thời kỳ công nghiệp hóa những năm 1980, được xây dựng trên nền tảng công nghệ và hệ thống sản xuất mang dấu ấn kỹ thuật châu Âu.

Song cũng như nhiều ngành sản xuất truyền thống khác, sự bùng nổ của phương tiện động cơ trong hơn hai thập niên qua đã làm thay đổi cấu trúc thị trường. Nhu cầu dịch chuyển mới, yêu cầu giảm phát thải và xu thế kinh tế xanh đang đặt ra bài toán tái định vị cho các doanh nghiệp sản xuất cơ khí trong nước.

Trong bối cảnh đó, việc thành lập Công ty Cổ phần NETT Việt Nam và đầu tư nhà máy tại Khu công nghiệp Trung Hà (Phú Thọ) cho thấy một hướng đi mới: chuyển đổi từ sản xuất cơ khí truyền thống sang phát triển các dòng phương tiện xanh phù hợp với xu thế đô thị tương lai.

Thay vì lựa chọn mô hình kinh doanh thương mại đơn thuần, doanh nghiệp xác định chiến lược xây dựng năng lực sản xuất nội địa, từng bước làm chủ quy trình lắp ráp, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ.

Ông Nguyễn Tuấn Hà, CEO kiêm Tổng Giám đốc NETT Việt Nam

Ông Nguyễn Tuấn Hà, CEO kiêm Tổng Giám đốc NETT Việt Nam cho biết, mục tiêu của doanh nghiệp là phát triển một hệ sinh thái sản xuất chính ngạch, kiểm soát chặt chẽ chất lượng từ khâu linh kiện đến thành phẩm, qua đó tạo ra những dòng xe đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn ngày càng cao của thị trường.

Khoảng trống thị trường và bài toán an toàn phương tiện điện

Sự phát triển nhanh chóng của phương tiện điện những năm gần đây đang mở ra cơ hội lớn cho ngành giao thông xanh. Tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức đáng lưu tâm về chất lượng và quản lý thị trường.

Thực tế cho thấy nhu cầu sử dụng xe điện cá nhân ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị đông dân cư. Song song với xu hướng này, thị trường cũng xuất hiện không ít sản phẩm nhập khẩu không chính thức hoặc được lắp ráp từ các linh kiện không rõ nguồn gốc.

Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở vấn đề cạnh tranh thiếu lành mạnh, mà còn liên quan trực tiếp đến yếu tố an toàn vận hành. Nhiều dòng xe được nâng công suất vượt quy chuẩn, trong khi hệ thống pin và bộ điều khiển điện không được kiểm định đầy đủ.

Ảnh internet: Bộ kit combo tự chế được bán tràn lan trên sàn tmđt

Ảnh internet: Nguy cơ tiềm ẩn từ việc độ chế Pin lithium

Các chuyên gia an toàn năng lượng cảnh báo, nguy cơ lớn nhất hiện nay nằm ở việc sử dụng các bộ pin lithium tự lắp ráp hoặc cải tạo từ những linh kiện trôi nổi trên thị trường. Khi thiếu hệ thống quản lý pin đạt chuẩn, nguy cơ quá nhiệt, chập cháy và phát sinh phản ứng nhiệt dây chuyền có thể gia tăng đáng kể, đặc biệt trong điều kiện vận hành cường độ cao hoặc sạc điện kéo dài.

Những sự cố cháy nổ liên quan đến thiết bị điện và nguồn năng lượng lưu trữ xảy ra tại một số khu dân cư trong thời gian qua cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuẩn hóa toàn bộ chuỗi sản xuất và lưu thông phương tiện điện.

Từ góc độ phát triển thị trường, đây được xem là giai đoạn bản lề để ngành xe điện Việt Nam chuyển từ tăng trưởng theo số lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và trách nhiệm xã hội.

Mắt xích quan trọng trong bài toán vùng phát thải thấp

Sự chuyển dịch của ngành giao thông cá nhân đang diễn ra đồng thời với quá trình tái cấu trúc không gian đô thị tại các thành phố lớn.

Hà Nội hiện đang triển khai lộ trình xây dựng các vùng phát thải thấp (LEZ), từng bước hạn chế phương tiện gây ô nhiễm tại khu vực trung tâm và các quận nội đô. Đây được xem là xu hướng tất yếu khi các thành phố phải giải quyết đồng thời ba bài toán lớn: ùn tắc giao thông, ô nhiễm không khí và mục tiêu giảm phát thải carbon.

Trong bức tranh đó, xe đạp trợ lực điện được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những phương tiện phù hợp cho nhu cầu di chuyển quãng ngắn và trung bình. Không chỉ góp phần giảm phát thải, loại hình phương tiện này còn đáp ứng yêu cầu kết nối "chặng cuối" giữa nơi ở, nhà ga, điểm trung chuyển và khu vực làm việc – một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái giao thông đô thị hiện đại.

Ảnh: Mẫu xe gấp gọn FS02 phù hợp di chuyển nội đô và các phương tiện công cộng

Tuy nhiên, để trở thành lời giải bền vững, quá trình xanh hóa phương tiện không thể chỉ dừng ở việc thay thế động cơ đốt trong bằng động cơ điện. Điều quan trọng hơn là xây dựng được một hệ sinh thái sản xuất, vận hành và tái chế đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và an toàn trong suốt vòng đời sản phẩm.

Khi doanh nghiệp Việt tham gia kiến tạo tương lai xanh

Cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 không còn là mục tiêu riêng của Chính phủ mà đang trở thành động lực thúc đẩy sự chuyển đổi của cộng đồng doanh nghiệp.

Từ góc độ đó, sự xuất hiện của những nhà sản xuất đầu tư bài bản vào phương tiện xanh phản ánh một xu hướng mới của nền công nghiệp Việt Nam: chuyển từ vai trò gia công đơn thuần sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Tuấn Hà, việc tạo ra một phương tiện xanh phải bắt đầu từ chính quy trình sản xuất xanh. Doanh nghiệp không chỉ hướng tới cung cấp sản phẩm thay thế cho phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, mà còn mong muốn tham gia xây dựng hệ sinh thái giao thông an toàn và bền vững cho tương lai.

Nhìn rộng hơn, hành trình từ thương hiệu cơ khí Xuân Hòa đến NETT Việt Nam không đơn thuần là câu chuyện đổi mới sản phẩm. Đó là minh chứng cho khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt trước những biến chuyển lớn của nền kinh tế xanh. Khi các tiêu chuẩn về môi trường, công nghệ và an toàn ngày càng trở thành thước đo cạnh tranh, những doanh nghiệp lựa chọn đầu tư dài hạn vào chất lượng và năng lực sản xuất thực chất sẽ có cơ hội trở thành lực lượng tiên phong trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero của quốc gia.