Động thái này được thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 59 ngày 8/5 và Công điện số 71 ngày 23/5, trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động mạnh, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam.
Theo số liệu thống kê, 4 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam chỉ đạt khoảng 35.000 tấn, tương đương 20% kế hoạch năm, giảm hơn 44.000 tấn so với cùng kỳ năm 2024. Tính theo giá trị, kim ngạch xuất khẩu giảm khoảng 370 triệu USD – con số đủ để gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính bền vững trong ngành hàng này.
 |
| Hải quan ưu tiên thông quan sầu riêng chính vụ trước áp lực giảm mạnh xuất khẩu |
Nguyên nhân chính khiến xuất khẩu sầu riêng "lao dốc" là do các thị trường nhập khẩu siết chặt kiểm soát. Nhiều quốc gia đã bổ sung hàng loạt quy định mới liên quan đến truy xuất nguồn gốc, vùng trồng, cơ sở đóng gói và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong khâu đáp ứng yêu cầu.
Bên cạnh đó, tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, kết hợp với việc mở rộng diện tích trồng sầu riêng ồ ạt, thiếu kiểm soát tại một số địa phương, đang đặt ra nhiều rủi ro về mất cân đối cung cầu, đe dọa sự phát triển bền vững của ngành.
Trước thực trạng trên, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc ưu tiên tối đa trong khâu thông quan, đặc biệt với những mặt hàng dễ hư hỏng, đang vào chính vụ thu hoạch như sầu riêng, vải thiều, nhãn… Các vướng mắc trong quá trình làm thủ tục phải được xử lý ngay, không để chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu.
Cục cũng nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tại địa phương, thường xuyên cập nhật và cung cấp thông tin chính sách nhập khẩu, thuế quan của các nước đến doanh nghiệp để họ chủ động thích ứng, điều chỉnh kế hoạch sản xuất – xuất khẩu phù hợp.
Đặc biệt, Hải quan sẽ xử lý nghiêm các hành vi gây phiền hà cho doanh nghiệp, thể hiện tinh thần cải cách thủ tục hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều khó khăn.
Việc ngành hải quan chủ động "gỡ nút thắt" về thủ tục là tín hiệu tích cực, giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực khi mùa thu hoạch đang tới gần. Tuy nhiên, để xuất khẩu sầu riêng và nông sản Việt phục hồi và tăng trưởng bền vững, cần những giải pháp đồng bộ hơn từ quy hoạch vùng trồng, kiểm soát chất lượng đến đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Sầu riêng đã từng là điểm sáng trong kim ngạch nông sản xuất khẩu của Việt Nam, nhưng nếu không có chiến lược phát triển bài bản và kiểm soát tốt chất lượng, nguy cơ "thất thế" trên sân chơi quốc tế là hoàn toàn hiện hữu.
