Mảng tối lớn nhất trong bức tranh giao thương thuộc về khu vực kinh tế trong nước với mức nhập siêu chạm ngưỡng 20,76 tỷ USD (tăng tới 115% so với cùng kỳ). Ngược lại, khối FDI dù sụt giảm phong độ tới 56,6% nhưng vẫn giữ được thế xuất siêu 6,96 tỷ USD.
 |
| Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng đang đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện phục vụ sản xuất và tích trữ hàng tồn kho trước nguy cơ giá tiếp tục tăng. |
Bản chất của đợt bùng nổ nhập siêu này không đến từ sự suy yếu của sản xuất, mà do doanh nghiệp chủ động phòng thủ trước rủi ro.
Nhóm hàng máy vi tính, linh kiện điện tử ghi nhận nhập siêu lũy kế 5 tháng lên tới 32,03 tỷ USD, tăng 80,5%. Nguyên nhân trực diện do giá chip tiêu dùng thế giới bị đẩy tăng từ 2 đến 4 lần, buộc doanh nghiệp phải tăng mua để tích trữ, né rủi ro đứt gãy cung ứng.
Bão giá năng lượng do xung đột Trung Đông, nhập siêu dầu thô và xăng dầu đạt 7,19 tỷ USD. Đáng nói, 70% chi phí tăng thêm là do yếu tố giá. Lượng xăng dầu nhập khẩu chỉ tăng 15,8% nhưng giá trị phải trả bị thổi bay thêm 2,2 tỷ USD (tăng 81,6% về giá trị) do giá nhập khẩu tăng mạnh 57%.
Phụ thuộc thị trường truyền thống: Nhập siêu từ Trung Quốc vọt lên 62,46 tỷ USD (tăng 36%); Hàn Quốc tăng 73% (đạt 21,14 tỷ USD) và ASEAN tăng 43%.
Việc giải ngân vốn FDI tích cực cũng đẩy nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghệ cao tăng mạnh trong những tháng đầu năm.
Trụ cột xuất khẩu hụt hơi
Cán cân thương mại tổn thương nghiêm trọng khi các ngành xuất khẩu chủ lực — vốn là bệ đỡ thặng dư — đang có dấu hiệu đuối sức hoặc tăng trưởng không bù nổi chi phí.
 |
| Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng đã kiến nghị Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành theo dõi sát diễn biến xuất nhập khẩu để có giải pháp kịp thời thúc đẩy xuất khẩu và xử lý đối với hiện tượng nhập siêu, không làm ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Nguồn ảnh Báo công thương |
Cụ thể, hàng dệt may mang về 5,41 tỷ USD, quay đầu giảm 1,4%.
Cà phê và gạo đồng loạt sụt giảm mạnh, lần lượt giảm 18,7% (đạt 2,61 tỷ USD) và giảm 7,3% (đạt 1,96 tỷ USD).
Thủy sản và gỗ dù giữ sắc xanh với mức tăng 11,3% và 8,4% nhưng không đủ gánh phần thâm hụt của nhóm linh kiện công nghệ và năng lượng.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cảnh báo nếu xu hướng nhập siêu kéo dài sẽ đe dọa trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng. Bộ Tài chính đã kiến nghị Bộ Công Thương chủ trì lập phương án thúc đẩy xuất khẩu khẩn cấp; đồng thời làm việc với các hiệp hội ngành hàng để rà soát, hỗ trợ doanh nghiệp tăng tốc lộ trình tự chủ nguồn cung, cắt đuôi sự phụ thuộc vào linh kiện ngoại nhập.
