Theo khảo sát được Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) công bố ngày 24/7, các doanh nghiệp trong khu vực đồng euro đang gặp khó trong việc chuyển chi phí tăng cao sang người tiêu dùng, trong bối cảnh giá nhiên liệu leo thang và cạnh tranh từ Trung Quốc tiếp tục gây sức ép lên điều kiện thị trường.
 |
| Doanh nghiệp khu vực đồng euro khó chuyển chi phí tăng cao sang người tiêu dùng. |
Một ngày trước đó, ECB quyết định giữ nguyên lãi suất, đồng thời cho biết chưa ghi nhận nhiều dấu hiệu cho thấy đà tăng của giá nhiên liệu đang lan rộng sang giá tiêu dùng, tiền lương cũng như kỳ vọng lạm phát dài hạn. Dù vậy, cơ quan này vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 9.
Kết quả trao đổi hàng quý của ECB với 76 doanh nghiệp lớn ngoài lĩnh vực tài chính tại khu vực đồng euro cho thấy các tác động vòng hai nhìn chung vẫn chưa rõ nét, phù hợp với một số phân tích gần đây về nhận định của giới lãnh đạo doanh nghiệp.
Các cuộc trao đổi chủ yếu được thực hiện trong giai đoạn từ ngày 22/6 đến ngày 1/7, ngay sau khi Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ về việc chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, thỏa thuận này sau đó đã đổ vỡ vào đầu tháng 7 khi căng thẳng tái diễn.
Theo khảo sát, trong ba tháng tính đến hết tháng 6, mức tăng giá của các doanh nghiệp thấp hơn so với dự kiến. Bước sang quý hiện tại, các doanh nghiệp cũng chỉ kỳ vọng giá bán tăng ở mức khiêm tốn.
Khoảng 40% doanh nghiệp được ECB liên hệ cho biết giá cả trong lĩnh vực hoạt động của họ đã tăng, tập trung nhiều ở nhóm hàng hóa trung gian và vận tải - những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ dầu mỏ và các sản phẩm phái sinh. ECB dẫn ví dụ giá hóa dầu đã tăng khoảng 20-30%.
Tuy nhiên, ở các ngành gần với người tiêu dùng cuối cùng, việc điều chỉnh giá đến nay vẫn khá hạn chế do hộ gia đình tiếp tục nhạy cảm với biến động giá. ECB cũng cho biết giá một số mặt hàng điện tử tiêu dùng thậm chí giảm nhờ nguồn hàng nhập khẩu giá rẻ hơn từ châu Á.
Diễn biến này khiến khoảng 40% doanh nghiệp ghi nhận biên lợi nhuận bị thu hẹp, khi chi phí đầu vào tăng nhưng chưa thể được bù đắp bằng mức tăng tương ứng của giá bán lẻ.
ECB cho biết các nhà bán lẻ thực phẩm nhận định giá nhiên liệu tăng trong quý II đã làm giảm phần thu nhập còn lại của người tiêu dùng dành cho các mặt hàng khác, đồng thời củng cố xu hướng chuyển dịch từ sản phẩm có thương hiệu sang nhãn hàng riêng.
Cơ quan này cũng đánh giá điều kiện thị trường nhìn chung vẫn khó khăn, trong đó các nhà sản xuất Trung Quốc ngày càng gia tăng sức ép cạnh tranh khi cung cấp những sản phẩm có tính đổi mới với mức giá thấp.
Ở chiều tích cực, các doanh nghiệp cho rằng làn sóng trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ hoạt động đầu tư và chi tiêu kinh doanh. Tuy nhiên, những lo ngại về năng lực cạnh tranh vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến các kế hoạch chi tiêu vốn truyền thống.
Theo ECB, bối cảnh trên đang khiến các doanh nghiệp sản xuất của châu Âu có xu hướng ưu tiên đầu tư vào châu Á hoặc Đông Âu nhiều hơn so với khu vực đồng euro.
