Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế tối đa vi phạm chất vàng O trong sầu riêng?

Trung Quốc thông báo áp dụng quy định các lô hàng sầu riêng Thái Lan, Việt Nam phải có thêm giấy chứng nhận kiểm định chất vàng O từ ngày 10/1.

Vừa qua, phía Trung Quốc thông báo áp dụng quy định các lô hàng sầu riêng Thái Lan, Việt Nam phải có thêm giấy chứng nhận kiểm định chất vàng O từ ngày 10/1. Vàng O là chất nhuộm màu dùng trong công nghiệp như nhuộm da, giấy, gỗ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vàng O vào danh mục chất gây ung thư, mức độ 2B. Còn tại Trung Quốc, chất này bị cấm dùng trong thực phẩm từ năm 2008. Từ ngày 10/1, Trung Quốc thông báo áp dụng quy định các lô hàng sầu riêng Thái Lan, Việt Nam phải có thêm giấy chứng nhận kiểm định chất vàng O. Các phòng xét nghiệm chất vàng O phải được phía Trung Quốc phê duyệt.

Theo thống kê từ Cơ quan Hải quan Trung Quốc, năm 2024, Trung Quốc phá kỷ lục về nhập khẩu sầu riêng, đạt 1,56 triệu tấn, trị giá gần 7 tỷ USD, tăng 9,4% về lượng và tăng 4,0% về trị giá so với năm 2023. Năm 2024, Trung Quốc nhập khẩu sầu riêng từ Thái Lan đạt 809,88 nghìn tấn, trị giá trên 4 tỷ USD, giảm 12,8% về lượng và giảm 12,1% về trị giá so với năm 2023. Giá nhập khẩu từ xứ chùa Vàng đạt 4.957 USD/tấn, giảm nhẹ 0,8%.

Thái Lan từ lâu đã thống trị thị trường sầu riêng của Trung Quốc, chiếm 68% lượng nhập khẩu vào năm 2023. Tuy nhiên, trong năm 2024, thị phần của nước này tại Trung Quốc giảm xuống còn 51% về lượng và 57% về kim ngạch, nguyên nhân là do các vấn đề về chất lượng từ việc sử dụng quá mức các đồn điền công nghiệp và sản lượng giảm sau đợt nắng nóng khắc nghiệt.

Hôm 8/2, Trung Quốc đã từ chối nhập khẩu 64 tấn sầu riêng từ Thái Lan do phát hiện nhiễm chất vàng O. Ngay sau đó, Cục Nông nghiệp Thái Lan cho biết cơ quan này đã kiểm tra mẫu sầu riêng bị trả về và xác nhận có chất vàng O. Cơ quan chức năng đã trực tiếp đưa phóng viên chứng kiến quá trình chôn lấp hơn 64 tấn sầu riêng nhiễm hoá chất này. Đồng thời, Thái Lan cũng thu hồi giấy phép của 26 nhà xuất khẩu và áp dụng quy trình kiểm tra nghiêm ngặt hơn. Thai News tiết lộ lô hàng này có giá trị khoảng 12 triệu USD.

Đáng chú ý, Trung Quốc tăng nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam trong năm 2024, tăng 49,4% về lượng và tăng 37,5% về trị giá so với năm 2023, đạt 736,72 nghìn tấn, trị giá 2,94 tỷ USD. Giá nhập khẩu từ Việt Nam đạt 3.991 USD/tấn, giảm mạnh 8%.

Hiện nay, diện tích trồng sầu riêng của Việt Nam khoảng 169.000 ha, tỷ lệ sầu riêng cho thu hoạch tương đối cao. Riêng năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 3,2 tỷ USD, chiếm gần một nửa giá trị xuất khẩu rau quả của cả nước.

Theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, trong quá trình xuất khẩu, đa số những nhà vườn, cơ sở đóng gói, những chuyến hàng sầu riêng Việt Nam đều được khẳng định rất tốt, chất lượng cao. Tuy nhiên, cũng có những cơ sở, doanh nghiệp, những khu vực trồng và cơ sở đóng gói có những trường hợp chuệch choạc nhất định.

Trước thông tin này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo một cách thường xuyên, liên tục khi xảy ra những lô hàng có sự cố. Đồng thời, Cục Bảo vệ thực vật cũng khẳng định làm nghiêm túc để chấn chỉnh, đồng thời số doanh nghiệp vi phạm sẽ hạn chế. Một trong những giải pháp quan trọng để duy trì ngành sầu riêng ở tốc độ tăng trưởng cao hơn, quy mô lớn hơn và giá trị xuất khẩu cao hơn.

Bên cạnh đó, sản lượng sầu riêng của Thái Lan chỉ giới hạn trong sáu tháng của mùa hè. Trong khi đó tại Việt Nam, ngoài thời vụ thu hoạch từ tháng 4 đến tháng 10, nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long trồng sầu riêng nghịch vụ cho thu hoạch từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Nhờ vậy, Việt Nam đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của người Trung Quốc trong suốt cả năm.

Đáng nói, Việt Nam cũng được hưởng lợi từ chi phí hậu cần thấp hơn vì có chung đường biên giới với Trung Quốc, tạo ra nhiều cơ hội hơn để xây dựng các thương hiệu sầu riêng Việt Nam.