Dệt may Việt Nam 2026: Từ gia công đại trà sang chinh phục đơn hàng giá trị cao

Thông tin về xu hướng thị trường và định hướng chiến lược của ngành dệt may Việt Nam được ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần May Việt Tiến, chia sẻ tại buổi họp báo kỷ niệm 50 năm thành lập doanh nghiệp, diễn ra ngày 12/1.

Theo ông Vũ Đức Giang, sau giai đoạn chịu tác động mạnh từ suy giảm nhu cầu toàn cầu, năm 2026 được xem là thời điểm ngành dệt may bước vào quá trình tái cấu trúc theo chiều sâu, trong đó dư địa nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm Việt Nam vẫn còn rất lớn. Thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ, doanh nghiệp dệt may đang dịch chuyển sang phân khúc có hàm lượng chất xám cao, đòi hỏi kỹ năng lao động, quản trị sản xuất và khả năng đáp ứng linh hoạt theo từng đơn hàng.

Dệt may Việt Nam 2026: Từ gia công đại trà sang chinh phục đơn hàng giá trị cao

Thực tế cho thấy xu hướng này đã bắt đầu hình thành rõ nét. Một số doanh nghiệp trong ngành hiện sản xuất các dòng sản phẩm vest cao cấp cho thị trường Mỹ và Nhật Bản theo hình thức may đo từng bộ cho khách hàng, thay vì sản xuất hàng loạt. Với mô hình này, tỷ lệ lao động thủ công chiếm khoảng 60%, máy móc đảm nhiệm 40%, qua đó tạo ra giá trị gia tăng cao hơn đáng kể so với gia công truyền thống.

Đáng chú ý, trong năm 2025, một doanh nghiệp trong ngành đã hoàn thành đơn hàng lên tới 6,8 triệu áo sơ mi đơn chiếc phục vụ thị trường toàn cầu. Để đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiến độ và độ linh hoạt, các doanh nghiệp buộc phải đầu tư mạnh vào công nghệ, nâng cấp quản trị, tối ưu chuỗi cung ứng, thay vì tiếp tục chạy đua bằng chi phí thấp.

Ở góc độ toàn ngành, năm 2025 được đánh giá là giai đoạn dệt may Việt Nam từng bước vượt qua khó khăn, với kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng 5% so với năm 2024. Hiện sản phẩm dệt may Việt Nam đã có mặt tại 138 thị trường trên thế giới, trong đó Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ lực với kim ngạch trên 18 tỷ USD. Việt Nam duy trì vị thế trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất toàn cầu, cùng với Trung Quốc và Bangladesh.

Tuy nhiên, bức tranh năm 2026 vẫn đặt ra không ít thách thức. Chi phí đầu vào, bao gồm tiền lương, năng lượng và logistics, tiếp tục xu hướng tăng, trong khi giá bán sản phẩm khó có thể điều chỉnh tương ứng, khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp. Điều này càng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ và chuyển dịch sang các phân khúc có giá trị cao hơn.

Cùng với đà hồi phục chung của ngành, nhiều doanh nghiệp lớn ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan. Tổng Công ty Cổ phần May Việt Tiến ước đạt doanh thu hơn 18.500 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 6,8% so với năm trước. Doanh nghiệp hiện có quy mô hơn 30.000 lao động, tỷ lệ nội địa hóa đạt khoảng 70%.

Bước sang giai đoạn 2026–2030, May Việt Tiến đặt mục tiêu đạt doanh thu xuất khẩu 1 tỷ USD, đồng thời công bố chiến lược mở rộng đầu tư ra nước ngoài, trước mắt là thị trường Indonesia. Song song với đó, doanh nghiệp cũng định hướng mở rộng sang các lĩnh vực sản xuất nguyên phụ liệu, bất động sản công nghiệp và dịch vụ thương mại nhằm hoàn thiện hệ sinh thái và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu, ngành dệt may còn là trụ cột an sinh xã hội, tạo việc làm cho khoảng 3 triệu lao động, chiếm trên 10% tổng lao động công nghiệp của cả nước. Trong bối cảnh mới, quá trình chuyển dịch sang đơn hàng giá trị cao được kỳ vọng sẽ giúp ngành dệt may Việt Nam vừa nâng cao thu nhập cho người lao động, vừa củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng bền vững hơn.