Theo dự thảo Thông tư đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng chỉ được nhập khẩu khi đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, hiệu suất, mức tiêu hao và nguồn gốc công nghệ.
Cụ thể, dây chuyền phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Trường hợp chưa có quy chuẩn áp dụng, dây chuyền phải phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia của Việt Nam hoặc của một trong các nước G7, Hàn Quốc.
Công suất hoặc hiệu suất còn lại phải đạt tối thiểu 85% so với thiết kế; mức tiêu hao nguyên vật liệu và năng lượng không được vượt quá 15% so với thiết kế. Công nghệ sử dụng cũng không thuộc danh mục công nghệ cấm hoặc hạn chế chuyển giao theo Nghị định 101/2026/NĐ-CP.
 |
| Đề xuất cơ chế riêng để doanh nghiệp công nghệ nhập dây chuyền đã qua sử dụng |
Bên cạnh đó, dây chuyền công nghệ tương tự phải đang được sử dụng tại ít nhất 3 cơ sở sản xuất ở các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Đối với máy móc, thiết bị đã qua sử dụng, tuổi thiết bị thông thường không quá 10 năm, trừ một số lĩnh vực được áp dụng thời hạn riêng theo danh mục kèm dự thảo Thông tư.
Đáng chú ý, dự thảo dành cơ chế thủ tục đơn giản hơn cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ chiến lược và các dự án thuộc diện được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt.
Theo đó, ngay từ lô hàng đầu tiên, doanh nghiệp chỉ phải bổ sung một số tài liệu ngoài hồ sơ nhập khẩu theo quy định của Luật Hải quan, gồm thông tin xác nhận về tư cách doanh nghiệp hoặc dự án được hưởng chính sách ưu đãi; văn bản cam kết kèm danh mục máy móc, thiết bị dự kiến nhập khẩu; đồng thời đăng ký giám định dây chuyền sau khi hoàn tất nhập khẩu, lắp đặt và vận hành.
Cơ quan tiếp nhận hồ sơ sẽ chủ động khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu đã được công bố. Doanh nghiệp chỉ phải bổ sung giấy tờ chứng minh khi dữ liệu không thể khai thác hoặc chưa đầy đủ, chính xác.
Một điểm mới là doanh nghiệp có thể đưa hàng về bảo quản ngay sau khi nộp hồ sơ, thay vì phải hoàn tất giám định dây chuyền trước. Tuy nhiên, toàn bộ các lô hàng của cùng một dây chuyền phải được làm thủ tục tại một địa điểm hải quan duy nhất.
Doanh nghiệp có tối đa 12 tháng kể từ ngày đưa lô hàng đầu tiên về bảo quản để hoàn tất lắp đặt, vận hành thử và giám định dây chuyền, sau đó nộp chứng thư giám định cho cơ quan hải quan. Trong thời gian này, dây chuyền chỉ được vận hành phục vụ giám định, chưa được đưa vào sản xuất.
Đối với dây chuyền phức tạp cần thêm thời gian, doanh nghiệp có thể đề nghị gia hạn một lần, tối đa 6 tháng, với hồ sơ phải gửi ít nhất 30 ngày trước thời hạn cam kết.
Trường hợp kết quả giám định xác định dây chuyền không đáp ứng điều kiện nhập khẩu, doanh nghiệp sẽ bị xử lý theo quy định và buộc tái xuất. Sau khi hoàn tất hoặc bị từ chối thông quan, doanh nghiệp phải báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND tỉnh, thành phố nơi thực hiện dự án trong vòng 5 ngày làm việc.
