Dấu ấn nông nghiệp Mùa Xuân trên vùng đất lâm trường cũ

Từ lâm trường cũ đến mô hình kinh tế xanh

Trên diện tích khoảng 1.100 héc-ta, phần lớn là rừng tràm, đất ngập nước và hệ thống kênh rạch nước ngọt quanh năm, lâm trường Mùa Xuân hôm nay vẫn giữ được dáng dấp nguyên sơ hiếm hoi của vùng hạ lưu sông Hậu. Đây không chỉ là quỹ đất sản xuất, mà là một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi rừng, nước, chim trời và con người cùng tồn tại trong trạng thái cân bằng mong manh.

Giữa bối cảnh nhiều nơi khác đã bị san lấp, chuyển đổi ồ ạt, việc doanh nghiệp chủ động giữ lại vùng sinh thái lõi – đặc biệt là rừng tràm và các bãi sinh cư tự nhiên – được xem là một quyết định không dễ dàng. Bởi giữ rừng cũng đồng nghĩa với việc tự giới hạn tốc độ khai thác, chấp nhận đi chậm để đi xa.

Điểm nhấn đặc biệt của vùng đất Mùa Xuân là vườn chim tự nhiên rộng khoảng 7–8 héc-ta, nằm lọt thỏm giữa rừng tràm và kênh rạch. Theo ghi nhận, nơi đây hiện có khoảng 20 loài chim về sinh sống và làm tổ, trong đó có những loài quý hiếm như giang sen – loài chim thuộc họ hạc, nằm trong Sách đỏ Việt Nam.

Đáng chú ý, khu vực này còn ghi nhận gần 30 cá thể chim điêng điểng (chim cổ rắn) – một loài chim nước nhạy cảm với môi trường, chỉ xuất hiện ở những nơi còn giữ được hệ sinh thái tương đối nguyên vẹn. Với người dân địa phương, sự trở lại của chim trời không cần một bản báo cáo khoa học dài dòng nào, mà chính là thước đo chân thật nhất cho chất lượng môi trường sống.

Vườn chim tự nhiên tại Mùa Xuân Hậu Giang.

Không coi thiên nhiên là “tài nguyên để tận thu”, ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Nông nghiệp Mùa Xuân Hậu Giang xác định rõ: rừng, nước và đa dạng sinh học là một phần tài sản quốc gia, doanh nghiệp chỉ là người được giao quản lý, khai thác có trách nhiệm.

Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Công ty, chia sẻ: “Chúng tôi luôn tâm niệm rằng, nếu hôm nay mình lấy hết phần của thiên nhiên, thì ngày mai con cháu sẽ không còn gì để nhận lại. Giữ rừng không phải là từ chối phát triển, mà là chọn một cách phát triển khác – chậm hơn, nhưng bền hơn".

Thiên nhiên không biết nói, nhưng nó trả lời rất rõ bằng việc chim có quay về hay không, rừng có còn sống hay không. Khi chúng tôi thấy chim làm tổ ngày một nhiều hơn, đó là lúc hiểu rằng mình đang đi đúng hướng.”

Theo ông Hiền, việc bảo tồn không thể chỉ nằm trên giấy. Doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương trong việc ngăn chặn săn bắt chim trái phép, giữ mực nước tự nhiên trong mùa khô, hạn chế tối đa các tác động làm xáo trộn môi trường sinh thái.

Phát triển kinh tế nhưng không bỏ quên cộng đồng

Ở lâm trường Mùa Xuân, rừng tràm và vườn chim không tồn tại như một cảnh quan để trưng bày. Chúng hiện diện như một bản hợp đồng không giấy giữa con người và thiên nhiên: nếu biết tôn trọng, thiên nhiên sẽ hồi đáp; nếu phá vỡ cân bằng, hệ quả sẽ quay lại rất nhanh.

Thực tế cho thấy, những năm gần đây, khi rừng tràm được giữ ổn định, mực nước kênh rạch được điều tiết theo chu kỳ tự nhiên, độ đa dạng sinh học có xu hướng phục hồi. Chim về nhiều hơn, thời gian lưu trú dài hơn, cá tôm sinh sôi theo mùa. Những biến chuyển ấy không ồn ào, nhưng đủ để người làm nghề nhận ra: thiên nhiên đang “thở” trở lại.

Ở góc nhìn quản lý, đó cũng là cách doanh nghiệp giảm rủi ro dài hạn. Bởi khi hệ sinh thái khỏe mạnh, chi phí xử lý môi trường, chi phí ứng phó thiên tai và tổn thất sản xuất đều giảm. Giữ rừng, vì thế, không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là đầu tư cho tương lai.

Song hành với bảo tồn, lâm trường Mùa Xuân vẫn triển khai các hoạt động nông nghiệp phù hợp điều kiện sinh thái, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương. Điều đáng nói là người dân sống quanh khu vực không chỉ làm việc cho doanh nghiệp, mà dần trở thành những “người gác rừng” tự nguyện, cùng bảo vệ đất, bảo vệ nước và không gian sống chung.

“Giữ được rừng thì người dân mới còn kế sinh nhai lâu dài”, ông Hiền nhấn mạnh. “Phát triển mà người dân không được hưởng lợi, thiên nhiên bị tổn thương, thì đó không thể gọi là phát triển bền vững”.

Khu du lịch Mùa Xuân tiền thân là Lung Ngọc Hoàng mang đầy vẻ hoang sơ, huyền bí.

Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu áp lực nặng nề từ biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và suy giảm hệ sinh thái, những vùng đất như lâm trường Mùa Xuân càng trở nên quý giá. Chúng giống như những “khoảng thở” hiếm hoi, giúp điều hòa môi trường và giữ lại ký ức sinh thái của miền Tây sông nước.

Lâm trường Mùa Xuân – từ một lâm trường cũ – hôm nay không ồn ào tái sinh. Nó chọn cách ở lại với rừng, ở lại với chim trời, ở lại với nhịp nước lên xuống đã nuôi dưỡng vùng đất này suốt nhiều thập kỷ. Ở đó, doanh nghiệp không đóng vai người chinh phục thiên nhiên, mà là người cùng chung sống, lắng nghe và điều chỉnh mình cho phù hợp.

Giữa những đổi thay gấp gáp của thời cuộc, lựa chọn ấy có thể không hào nhoáng. Nhưng chính sự lặng lẽ đó lại làm nên giá trị. Bởi khi rừng còn xanh, chim còn bay, và con người còn biết dừng lại đúng lúc, thì mùa xuân sẽ không chỉ là tên gọi, mà là điều còn ở lại – bền bỉ – trên mảnh đất này.