Thông tin công bố ngày 29/5, Tổng cục Thống kê đã công bố dữ liệu về chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của cả nước. Trong tháng này, CPI tăng nhẹ so với tháng trước, với mức tăng chỉ 0,01%. Sự tăng giá này chủ yếu được đẩy lên bởi giá lương thực và thực phẩm, cũng như giá điện và nước sinh hoạt do thời tiết nắng nóng kéo dài.
So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 5/2023 tăng 2,43%, trong khi so với tháng 12/2022, mức tăng là 0,4%. Trung bình cho 5 tháng đầu năm 2023, CPI đã tăng 3,55% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số lạm phát cơ bản tăng 4,83%.
Nếu so sánh với tháng trước, trong tháng 5/2023, CPI của khu vực thành thị tăng 0,02%, trong khi khu vực nông thôn không có biến động đáng kể. Trong số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 8 nhóm hàng tăng giá và 3 nhóm hàng giảm giá so với tháng trước.
Tổng cục Thống kê cũng đã chỉ ra rằng, từ đầu năm đến nay, các tháng trước đó có xu hướng giảm dần khi so với cùng kỳ năm trước. Ví dụ, CPI tháng 1/2023 tăng cao nhất với mức tăng 4,89%, sau đó là tháng 2/2023 với mức tăng 4,31%, tháng 3/2023 tăng 3,35%, và tháng 4/2023 tăng 2,81%. Đến tháng 5/2023, mức tăng chỉ còn là 2,43%.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng CPI trong 5 tháng đầu năm 2023 là giá xăng dầu trong nước giảm theo giá thế giới, khiến cho chỉ số giá nhóm giao thông liên tục giảm. Trong tháng 5/2023, giảm mạnh đến 8,94%, trong khi tính chung bình quân cho 5 tháng đầu năm 2023, CPI tăng 3,55% so với cùng kỳ năm 2022.
Các yếu tố khác cũng đóng góp vào sự tăng CPI trong 5 tháng đầu năm 2023 bao gồm: chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước do một số địa phương tăng học phí trở lại sau khi miễn giảm trong năm học 2021-2022 để giảm khó khăn cho người dân trong đại dịch; nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 6,62% do giá nguyên liệu đầu vào như xi măng, sắt, thép và cát tăng, cùng với việc tăng giá thuê nhà ở; và chỉ số giá nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 4,03% do dịch COVID-19 được kiểm soát, gây ra nhu cầu giải trí và du lịch tăng.
Các yếu tố giảm CPI trong 5 tháng đầu năm 2023 bao gồm: giá xăng dầu trong nước giảm 15,27%, giá gas trong nước giảm 8,51%, và chỉ số giá nhóm bưu chính, viễn thông giảm 0,32%. Chẳng hạn, giảm giá của điện thoại thế hệ cũ đã đóng góp vào sự giảm CPI.
Trong tháng 5/2023, giá vàng tăng 1,02%. Giá vàng trong nước có biến động tương tự như giá vàng thế giới. Tính đến ngày 25/5/2023, giá vàng trung bình trên thị trường quốc tế là 2.005,44 USD/ounce, tăng 0,06% so với tháng 4/2023. Lý do cho sự tăng giá này bao gồm lo ngại về bất ổn trong hệ thống tài chính và dấu hiệu suy thoái kinh tế. Sự tăng mạnh của giá vàng thế giới cũng được thúc đẩy bởi quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào ngày 3/5/2023.
Trong nước, giá vàng tăng 1,02% so với tháng trước, 3,97% so với tháng 12/2022, và 0,44% so với cùng kỳ năm trước. Trung bình cho 5 tháng đầu năm 2023, giá vàng tăng 0,62%.
Chỉ số giá đô la Mỹ giảm 0,11%. Trên thế giới, đồng đô la Mỹ (USD) có sự biến động tăng giảm sau khi Fed tăng lãi suất và với sự không chắc chắn về việc nâng giới hạn nợ của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, đồng đô la Mỹ đã giảm giá so với đồng đô la trung tâm của Trung Quốc (CNY) và đồng euro (EUR) trong tháng 5/2023.
Tổng cộng, dữ liệu CPI trong tháng 5/2023 cho thấy, sự tăng nhẹ so với tháng trước, với tác động chủ yếu đến từ giá lương thực và thực phẩm, cũng như giá điện và nước sinh hoạt. Sự tăng CPI trong 5 tháng đầu năm 2023 đặc biệt được thúc đẩy bởi giá xăng dầu trong nước giảm, cùng với tăng giá nhóm hàng khác như giáo dục và nhà ở. Giá vàng trong nước và giá đô la Mỹ cũng có những biến động nhất định trong tháng này.
P.V (t/h)
