Cắt “gánh nặng” hồ sơ giấy, VCCI đề xuất bỏ yêu cầu đối chứng khi đã xác thực điện tử

Khoảng cách giữa cải cách và thực thi

Trong góp ý đối với dự thảo Nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh do Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao phạm vi cải cách rộng và cách tiếp cận mang tính đột phá.

Theo đó, dự thảo đề xuất phân cấp 12 thủ tục hành chính, bãi bỏ 52 thủ tục, đơn giản hóa 79 thủ tục, đồng thời loại bỏ 89 điều kiện kinh doanh và tinh giản thêm 35 điều kiện khác. Đáng chú ý, cơ chế cho phép áp dụng ngay mà không phải chờ sửa đổi từng nghị định được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, giúp chính sách sớm đi vào cuộc sống.

Tuy nhiên, từ thực tiễn phản ánh của doanh nghiệp, VCCI cho rằng hiệu quả cải cách vẫn có nguy cơ bị “bào mòn” nếu không xử lý triệt để các điểm nghẽn trong khâu thực thi, đặc biệt là tình trạng chồng chéo giữa hồ sơ điện tử và hồ sơ giấy.

Cắt “gánh nặng” hồ sơ giấy, VCCI đề xuất bỏ yêu cầu đối chứng khi đã xác thực điện tử

Một trong những bất cập lớn được chỉ ra là dù nhiều thủ tục đã cho phép nộp hồ sơ trực tuyến, song vẫn tồn tại quy định yêu cầu nộp song song cả bản điện tử và bản giấy để đối chứng.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp quy mô lớn, việc duy trì hai hệ thống hồ sơ đồng thời không chỉ gây lãng phí nhân lực, chi phí mà còn kéo dài thời gian xử lý, đi ngược lại mục tiêu số hóa và tinh gọn thủ tục hành chính.

Từ thực tế này, VCCI đề xuất một nguyên tắc mang tính nền tảng: đối với các thủ tục đã hoàn tất xác thực điện tử, không yêu cầu nộp bản giấy đối chứng dưới bất kỳ hình thức nào. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để chuyển đổi từ “chính phủ điện tử” sang “chính phủ số” theo đúng nghĩa.

Dữ liệu đã có, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại

Bên cạnh việc bãi bỏ hồ sơ giấy, VCCI cũng đề xuất mở rộng nguyên tắc “không yêu cầu cung cấp lại thông tin” đối với các dữ liệu đã có trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia.

Cụ thể, các thông tin liên quan đến dân cư, đăng ký doanh nghiệp, thuế, đất đai hay bảo hiểm xã hội nếu đã được số hóa và kết nối, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính cần chủ động tra cứu, thay vì yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp lại.

Theo đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp, đây không chỉ là giải pháp giảm chi phí tuân thủ mà còn là thước đo mức độ liên thông và hiệu quả của hạ tầng dữ liệu quốc gia.

Hoàn thiện cải cách theo hướng đồng bộ, thực chất

Ngoài vấn đề hồ sơ, VCCI cũng góp ý chi tiết ở nhiều lĩnh vực nhằm nâng cao tính khả thi của cải cách.

Trong lĩnh vực nội vụ, tổ chức này ủng hộ việc chuyển từ cơ chế “đăng ký, cấp phép” sang “thông báo” đối với hoạt động cung ứng lao động giúp việc gia đình ra nước ngoài, coi đây là bước chuyển quan trọng từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Tuy nhiên, cần bổ sung cơ chế kết nối cung – cầu lao động giữa các địa phương, cũng như đơn giản hóa thủ tục gia hạn giấy phép lao động cho chuyên gia nước ngoài.

Ở lĩnh vực tài chính, bên cạnh việc đơn giản hóa thủ tục cấp phép kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, VCCI đề nghị rà soát lại một số quy định thuế, như mức trần 5 triệu đồng/tháng/người đối với chi phí phúc lợi đã không còn phù hợp với mặt bằng thu nhập hiện nay. Đồng thời, cần có hướng dẫn rõ ràng để tránh rủi ro đánh thuế trùng đối với các nền tảng B2B trực tuyến.

Trong lĩnh vực xây dựng, VCCI ủng hộ việc bãi bỏ 20 thủ tục hành chính liên quan đến hàng hải, đường thủy, đăng kiểm và quản lý chất lượng công trình, song đề nghị bổ sung cơ chế xử lý nhanh hàng hóa tồn đọng tại cảng biển nhằm giảm chi phí lưu kho cho doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, đề xuất giảm vốn điều lệ tối thiểu xuống 50 tỷ đồng đối với dịch vụ trung gian thanh toán được đánh giá là phù hợp, nhưng cần làm rõ lộ trình áp dụng với các tổ chức đã được cấp phép trước đó để tránh xáo trộn.

Một điểm nhấn quan trọng khác là đề xuất thiết lập cơ chế giám sát thực thi cải cách thông qua báo cáo tiến độ hằng quý, nhằm bảo đảm các bộ, ngành triển khai đúng hạn, tránh phát sinh “khoảng trống pháp lý”.

Đồng thời, cần tăng cường tính đồng bộ giữa các nghị quyết cải cách do nhiều bộ, ngành xây dựng, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc mâu thuẫn trong các thủ tục liên ngành.