Tại Hội thảo góp ý đối với dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi) diễn ra ngày 14/3 do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, TS. Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - nhấn mạnh rằng Luật Hóa chất sửa đổi của Việt Nam là đạo luật duy nhất trên thế giới kết hợp giữa phát triển công nghiệp hóa chất với an toàn và an ninh hóa chất. Đây là một điểm đáng ghi nhận, thể hiện sự cân bằng giữa việc thúc đẩy ngành công nghiệp quan trọng này với các yêu cầu về bảo vệ môi trường và an toàn xã hội.
Bên cạnh việc ghi nhận tính đặc thù của dự thảo luật, TS. Phùng Hà đã đưa ra nhiều góp ý nhằm hoàn thiện và nâng cao tính thực tiễn của các quy định. Theo ông, Luật Hóa chất sửa đổi cần đảm bảo cơ chế khuyến khích đầu tư hiệu quả, phù hợp với các quy định hiện hành và tránh chồng chéo với các luật khác. Cụ thể, dự thảo quy định rằng các dự án đầu tư trong lĩnh vực hóa chất, nếu phù hợp với chiến lược phát triển ngành, có quy mô vốn và tiến độ giải ngân theo quy định của Chính phủ, sẽ được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo Luật Đầu tư cũng như các quy định liên quan. Tuy nhiên, theo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 42 vào tháng 02/2025, cần rà soát lại để đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn triển khai, tránh mâu thuẫn với các quy định khác. Điều này đặt ra yêu cầu phải làm rõ tiêu chí và danh mục dự án được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt, nhất là khi một số dự án đã được quy định trong Luật Đầu tư và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp trước đó.
 |
| Cần đưa nội dung khuyến khích đầu tư công nghiệp hóa chất vào Luật Hóa chất 2025 |
Xuất phát từ thực tế này, TS. Phùng Hà đề xuất bổ sung vào Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi các ưu đãi cụ thể nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp hóa chất. Những đề xuất này bao gồm việc áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn so với mức thuế thông thường, miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm tạo tài sản cố định, cũng như miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và thuế sử dụng đất. Đây là các biện pháp có thể giúp tăng tính hấp dẫn của ngành hóa chất đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của lĩnh vực này.
Ngoài vấn đề ưu đãi đầu tư, một thực tế khác cũng được TS. Phùng Hà đề cập là sự chưa đồng nhất trong việc tiếp nhận các dự án hóa chất giữa các địa phương. Mặc dù ngành công nghiệp hóa chất được xác định là một trong những ngành ưu tiên phát triển, song không ít địa phương vẫn còn e ngại do lo ngại về tác động môi trường. Vì vậy, ông nhấn mạnh rằng cần bổ sung các biện pháp khuyến khích đầu tư vào ngành hóa chất trong Luật Hóa chất 2025 để tạo động lực phát triển, đồng thời hài hòa giữa yếu tố phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Một điểm quan trọng khác được đề cập trong hội thảo là danh mục các dự án thuộc diện ưu đãi đặc biệt hiện nay vẫn còn mang tính định tính cao. Ví dụ, khái niệm "hóa chất cơ bản" được định nghĩa rất rộng, bao gồm cả nguyên liệu, nhiên liệu, phụ gia và dung môi trong sản xuất hóa chất hoặc trong các ngành kinh tế khác. Một số hóa chất như xút, axit hoặc toluene có thể vừa là nguyên liệu vừa là sản phẩm cuối cùng, gây khó khăn trong việc xác định ưu đãi cụ thể. Điều này đặt ra yêu cầu phải có những quy định rõ ràng và cụ thể hơn nhằm tránh sự mơ hồ khi áp dụng vào thực tiễn.
Với mục tiêu phát triển ngành công nghiệp hóa chất trở thành một ngành công nghiệp nền tảng, hiện đại, TS. Phùng Hà nhấn mạnh rằng Luật Hóa chất 2025 cần làm rõ các chính sách ưu đãi đặc biệt, đảm bảo tính khả thi và sự đồng bộ với Luật Đầu tư cũng như các luật liên quan. Việc xây dựng hành lang pháp lý vững chắc không chỉ giúp thu hút đầu tư mà còn góp phần định hướng phát triển ngành công nghiệp hóa chất theo hướng an toàn, bền vững và hiệu quả trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
