Đề xuất tính thời gian đóng BHXH theo từng quý năm
Tại dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh cách làm tròn thời gian đóng BHXH khi tính mức hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH đối với trường hợp có tháng lẻ.
Theo quy định hiện hành của Luật BHXH năm 2024, thời gian đóng từ 1 đến 6 tháng được tính là 0,5 năm, còn từ 7 đến 11 tháng được tính là 1 năm.
Dự thảo mới đề xuất chia nhỏ thời gian làm tròn theo từng quý, cụ thể:
- Từ 1 đến 3 tháng được tính là 0,25 năm;
- Từ 4 đến 6 tháng được tính là 0,5 năm;
- Từ 7 đến 9 tháng được tính là 0,75 năm;
- Từ 10 đến 11 tháng được tính là 1 năm.
Theo Bộ Nội vụ, phương án này phản ánh sát hơn thời gian tham gia BHXH thực tế, bảo đảm công bằng trong tính toán mức hưởng giữa các nhóm người lao động.
Điều chỉnh để bảo đảm quyền lợi người tham gia
Cơ quan soạn thảo cho biết, quy định hiện hành khiến người có 1 tháng lẻ và người có 6 tháng lẻ đều được tính như nhau, dẫn đến chưa thực sự hợp lý trong xác định quyền lợi.
Việc chia nhỏ thời gian làm tròn sẽ giúp mức hưởng lương hưu phản ánh đúng hơn thời gian đóng BHXH, đồng thời tương thích với quy định hiện hành khi tỷ lệ hưởng lương hưu được tính theo đơn vị nhỏ nhất là 0,25%.
Bổ sung nhiều quy định mới về hưởng lương hưu và BHXH
Ngoài đề xuất trên, dự thảo Luật cũng bổ sung một số nội dung đáng chú ý.
Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, dự thảo tiếp tục cho phép đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng tối đa không quá 5 năm. Thời điểm đóng được đề xuất là tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu, thay vì tháng liền kề trước đó như quy định hiện hành.
Dự thảo cũng quy định thời gian người lao động đóng bổ sung để đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không được tính là thời gian làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại hoặc đặc thù trong lực lượng vũ trang nhằm bảo đảm thống nhất trong cách xác định quyền lợi.
Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề xuất người sử dụng lao động vẫn phải đóng BHXH trong trường hợp người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên ngay trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu quay trở lại làm việc.
Đối với chế độ trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, dự thảo sửa đổi cách tính nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách. Theo Bộ Nội vụ, thực tế phát sinh nhiều trường hợp người lao động đã đủ điều kiện nghỉ hưu nhưng chỉ tiếp tục làm việc thêm thời gian ngắn để được hưởng mức trợ cấp cao hơn, làm gia tăng chi trả từ Quỹ BHXH và chưa phản ánh đúng mục tiêu của chính sách.
Việc sửa đổi được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý minh bạch hơn trong xác định quyền lợi hưu trí, đồng thời bảo đảm công bằng giữa các nhóm người tham gia BHXH và tăng tính bền vững của quỹ trong dài hạn.
