An ninh mạng được đặt vào vị trí ngành có thể thành lợi thế cạnh tranh quốc gia

Sáng 24/3, Đảng ủy Chính phủ tổ chức phát động “Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 2, năm 2026 trong Đảng bộ Chính phủ”, quán triệt Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời tổ chức Hội nghị Báo cáo viên và Thông tin chuyên đề quý I/2026.

Bảo đảm an ninh mạng không phải nhiệm vụ của riêng ai

Tại hội nghị, Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, đã trình bày chuyên đề về công tác bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị theo tinh thần Chỉ thị số 57-CT/TW ngày 31/12/2025 của Ban Bí thư.

Trung tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an trao đổi về công tác bảo đảm an ninh mạng (Ảnh: VGP/Gia Huy).

Theo Trung tướng Lê Xuân Minh, Chỉ thị 57-CT/TW thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng đối với không gian số. Một trong những điểm cốt lõi được nhấn mạnh là bảo vệ an ninh mạng cũng chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia trong thời đại số, bởi không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời của chủ quyền quốc gia.

Lãnh đạo Cục A05 cũng cho rằng bảo đảm an ninh mạng không phải nhiệm vụ riêng của công an hay quân đội, mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, của từng cơ quan, tổ chức và mỗi cá nhân. Trong cách tiếp cận mới, an ninh mạng phải đi trước một bước và phải gắn chặt với quá trình chuyển đổi số, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.

Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu chuyển mạnh từ phòng thủ bị động sang phòng thủ chủ động, tích cực. Cách tiếp cận này nhằm giúp nhận diện nguy cơ sớm, xử lý từ xa và hạn chế tình trạng bị động trước các cuộc tấn công mạng ngày càng phức tạp.

Từ thực tế rà soát thời gian qua, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều hệ thống trọng yếu vẫn liên tục được cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thông tin. Đối với các hệ thống đề nghị kết nối vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công, yêu cầu đánh giá cấp độ an toàn thông tin là bắt buộc. Tuy nhiên, qua kiểm tra, không ít hệ thống chưa đáp ứng điều kiện và buộc phải bổ sung, sửa chữa, nâng cấp trước khi được kết nối.

Qua kiểm tra thực tế tại một số đơn vị, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 3.800 lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Con số này cho thấy rủi ro mất an toàn hệ thống là hiện hữu nếu việc rà soát, khắc phục không được tiến hành kịp thời và thực chất.

Không chỉ có rủi ro về kỹ thuật, Trung tướng Lê Xuân Minh cũng chỉ ra hạn chế trong tư duy quản lý khi vẫn còn tình trạng nặng về tuân thủ hình thức. Có trường hợp hệ thống chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện an ninh mạng nhưng vẫn được đưa vào vận hành, làm tăng nguy cơ mất an toàn thông tin.

Lợi thế phát triển công nghiệp an ninh mạng

Theo lãnh đạo Cục A05, Chỉ thị số 57-CT/TW cũng mở ra định hướng quan trọng cho phát triển công nghiệp an ninh, đặc biệt là công nghiệp an ninh mạng. Khi tự chủ được các sản phẩm an ninh mạng, Việt Nam mới có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ không gian mạng của mình.

An toàn, an ninh mạng là trọng tâm của quá trình chuyển đổi số, là trụ cột quan trọng tạo lập niềm tin số và sự phát triển thịnh vượng trong kỷ nguyên số.

Trong định hướng này, các doanh nghiệp công nghệ được xác định là lực lượng hỗ trợ quan trọng. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ sinh thái sản phẩm công nghệ tự chủ, đồng thời tích hợp công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, để nâng cao khả năng phát hiện và ứng phó với tấn công mạng. Cùng với đó, Nhà nước cần có cơ chế đặt hàng chiến lược đối với các tập đoàn công nghệ để thúc đẩy phát triển công nghiệp an ninh, trong đó có công nghiệp an ninh mạng.

Trung tướng Lê Xuân Minh cho rằng Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển công nghiệp an ninh mạng thành ngành mũi nhọn. Trong bối cảnh chuyển đổi số lan rộng trên mọi lĩnh vực, đây là ngành có tiềm năng phát triển lớn và có thể trở thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia trong tương lai.

Một trong những cơ sở cho nhận định này là chất lượng nguồn nhân lực công nghệ. Theo ông, đội ngũ kỹ sư công nghệ của Việt Nam hiện có năng lực tốt, nhiều người đã đạt thành tựu khoa học, có sáng chế và đang giữ vị trí quan trọng tại các doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới. Nếu thu hút được lực lượng này trở về đóng góp, đây sẽ là nguồn lực rất lớn cho khoa học, công nghệ, nhất là lĩnh vực an ninh mạng.

Hiện nay, Bộ Công an đang tập trung xây dựng hai trụ cột quan trọng trong công nghệ an ninh mạng nhằm tăng năng lực tự chủ công nghệ và bảo đảm an toàn hệ thống trước các thách thức ngày càng phức tạp.

Trụ cột thứ nhất là phát triển các sản phẩm công nghệ phục vụ trực tiếp cho bảo vệ hệ thống thông tin, từ linh kiện nền tảng như chip, thiết bị đầu cuối đến thiết bị mạng. Các sản phẩm này đang được đưa vào thử nghiệm trong mô hình phòng thủ thực tế, với sự tham gia kiểm thử của các chuyên gia kỹ thuật. Kết quả bước đầu cho thấy các giải pháp đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Trụ cột thứ hai là phát triển công nghiệp liên quan đến thiết bị bay không người lái. Thực tiễn từ các cuộc xung đột gần đây cho thấy thiết bị bay không người lái là phương tiện có hiệu quả cao, chi phí thấp nhưng khả năng tác động lớn. Từ đó, yêu cầu bảo đảm an ninh không gian đối với các hệ thống này, nhất là tại sân bay, công trình hạ tầng quan trọng và mục tiêu an ninh quốc gia, trở nên cấp thiết hơn.

Hiện các lực lượng chức năng đang nghiên cứu, phát triển giải pháp công nghệ để phát hiện, giám sát và ứng phó với nguy cơ từ thiết bị bay không người lái, góp phần bảo vệ các mục tiêu trọng yếu và hạ tầng thiết yếu của đất nước.

Khép lại phần trình bày, Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh Chỉ thị số 57-CT/TW đã mở ra một tầm nhìn chiến lược mới, trong đó an ninh mạng không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chuyên trách mà là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong cách nhìn đó, an ninh mạng phải luôn song hành với phát triển và trở thành một nền tảng quan trọng cho ổn định, tăng trưởng bền vững.