Thứ hai 23/11/2026 02:34
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Xử lý nợ xấu trên thông, dưới tắc

12/10/2020 00:00
Nghị quyết 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu ra đời trong bối cảnh yêu cầu cấp bách phải cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), gắn với trọng tâm là xử lý căn bản, triệt để nợ xấu và các TCTD yếu kém bằng các hình thức phù

Chưa rõ đâu là tài sản tranh chấp

Tranh chấp tài sản đang là vấn đề phức tạp, gây khó khăn nhất đối với các TCTD trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm (TSBĐ) nếu không có quy định rõ ràng. Về vấn đề này, Nghị quyết 42 quy định: “TSBĐ không phải là tài sản tranh chấp trong vụ án, cho dù đã được thụ lý nhưng chưa được giải quyết hoặc đang được giải quyết tại tòa án có thẩm quyền; không đang bị tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; không đang bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật”.

Thế nhưng, hiện chưa có hướng dẫn thế nào là tài sản đang tranh chấp, dẫn đến cách hiểu về tài sản tranh chấp giữa các cơ quan tố tụng tại nhiều nơi, nhiều cấp khác nhau, gây khó khăn cho các TCTD trong việc xác định TSBĐ nào đang tranh chấp khi xử lý theo Nghị quyết 42.

Ảnh minh họa.

Nghị quyết 42 cho phép TCTD được quyền thu giữ TSBĐ để xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, trên thực tế khi khách hàng không hợp tác bàn giao TSBĐ, chống đối khi tiến hành thu giữ, TCTD vẫn phải khởi kiện khách hàng ra tòa án có thẩm quyền để được quyền xử lý TSBĐ thông qua thi hành án.

Nguyên nhân do Nghị quyết 42 không quy định cơ quan có thẩm quyền cưỡng chế, yêu cầu/buộc người đang chiếm hữu, sử dụng tài sản phải bàn giao tài sản như cơ quan thi hành án.

Theo quy định tại Nghị quyết 42, các TCTD thực hiện quyền thu giữ TSBĐ, đi kèm với điều kiện trong hồ sơ thế chấp phải có thỏa thuận về điều khoản thu giữ TSBĐ. Trong khi đó, các hợp đồng bảo đảm được ký kết trước thời điểm Nghị quyết 42 có hiệu lực không quy định nội dung này.

Do vậy, để đủ điều kiện áp dụng quyền thu giữ TSBĐ theo quy định trên, các TCTD phải đàm phán với bên vay điều chỉnh lại hợp đồng, nhưng khách hàng thường không hợp tác (không ký). Vì vậy, các TCTD rất khó để thực hiện thu giữ TSBĐ theo Điều 7 Nghị quyết 42.

Luật thông, lệ tắc

Về thứ tự ưu tiên thu nợ, thanh toán nghĩa vụ nộp thuế sau khi xử lý TSBĐ. Theo quy định tại Nghị quyết 42, số tiền thu được từ xử lý TSBĐ của khoản nợ xấu được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ của các TCTD trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ khác không có bảo đảm.

Tuy nhiên, ngành thuế nhiều địa phương vẫn yêu cầu bên nhận bảo đảm/bên nhận chuyển nhượng phải đóng thay tiền thuế thu nhập cho bên bảo đảm mới thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận, sang tên trước bạ.

Việc áp dụng thủ tục xét xử rút gọn trong giải quyết tranh chấp liên quan đến TSBĐ tại tòa án cũng gặp nhiều vướng mắc. Tòa án Nhân dân tối cao đã có nghị quyết hướng dẫn thực hiện đối với trường hợp này, nhưng việc hoàn thiện các thủ tục theo yêu cầu của tòa án rất khó khăn.

Đơn cử, việc thực hiện quy định, về xác nhận công nợ, tài liệu nơi cư trú của người bị kiện, đa phần khách hàng trốn tránh, không hợp tác với TCTD để phối hợp xử lý, khiến việc xác nhận này rất khó thực hiện.

Điều 14 Nghị quyết 42 quy định việc hoàn trả TSBĐ là vật chứng trong vụ án hình sự cho các TCTD, nhưng chưa quy định việc hoàn trả TSBĐ là tang vật của các vụ việc hành chính. Trên thực tế xảy ra nhiều vụ TSBĐ là phương tiện vận tải bị công an tịch thu, tạm giữ do là tang vật trong vụ việc vi phạm bị xử lý hành chính, vi phạm luật giao thông.

Các cơ quan nhà nước không hoàn trả TSBĐ này cho TCTD do thực hiện theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, tức xử lý bán đấu giá TSBĐ là tang vật theo quyết định xử lý vi phạm hành chính. Số tiền thu được từ việc xử lý tài sản này không chuyển cho TCTD, đã gây thiệt hại cho các NH, TCTD trong xử lý nợ xấu và TSBĐ.

Trong khi đó, TCTD thực hiện quyền thu giữ tài sản theo quy định tại Khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 42, khi bên bảo đảm không tự nguyện bàn giao TSBĐ theo yêu cầu của TCTD. Theo đó, khi tiến hành thu giữ tài sản, chủ tài sản bất hợp tác, chống đối hoặc không có mặt theo thông báo, TCTD lập Biên bản thu giữ TSBĐ có sự chứng kiến và ký biên bản của đại diện UBND nơi tiến hành thu giữ TSBĐ theo đúng quy định tại Khoản 5 Điều 7 của Nghị quyết 42. Biên bản này có giá trị tương đương và có thể thay thế cho văn bản bàn giao tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, Thông tư 24/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên - Môi trường, chưa quy định thành phần hồ sơ đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong trường hợp TCTD thực hiện quyền thu giữ TSBĐ để xử lý tài sản thế chấp.

Vì thế, các văn phòng đăng ký đất đai không chấp nhận biên bản thu giữ TSBĐ, từ chối việc đăng ký biến động cho người mua tài sản thế chấp. Việc khó khăn trong sang tên tài sản nói trên khiến cá nhân, tổ chức có nhu cầu không muốn mua tài sản do TCTD thu giữ, phát mại theo quy định của Nghị quyết 42, dẫn đến làm chậm trễ quá trình xử lý nợ xấu của các TCTD.

Trí Dũng

Tin bài khác
Thẻ tín dụng nội địa mở thêm lối tiếp cận vốn cho người lao động

Thẻ tín dụng nội địa mở thêm lối tiếp cận vốn cho người lao động

Thẻ tín dụng nội địa đang được định hướng trở thành công cụ hỗ trợ công nhân, người lao động có thu nhập thấp tiếp cận nguồn tín dụng chính thức. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh việc mở rộng phát hành phải đi đôi với kiểm soát rủi ro, bảo đảm người sử dụng có khả năng hoàn trả.
VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước

VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước

Gần 50.000 tỷ đồng đã được Ngân hàng Nhà nước cung ứng cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày. Trong bối cảnh các công cụ điều hành thanh khoản tiếp tục được mở rộng, đại diện Ngân hàng Quốc Tế (VIB) đánh giá đây là diễn biến tích cực đối với khả năng cân đối nguồn vốn, đặc biệt khi các ngân hàng ngày càng mở rộng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.
VPBank khai trương điểm giao dịch Đô Thành, mở rộng mạng lưới tại TP. Hồ Chí Minh

VPBank khai trương điểm giao dịch Đô Thành, mở rộng mạng lưới tại TP. Hồ Chí Minh

Sáng 18/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) tổ chức lễ khai trương Chi nhánh VPBank Đô Thành, đánh dấu bước tiếp tục mở rộng mạng lưới hoạt động, tăng cường hiện diện tại thị trường trọng điểm phía Nam và đưa các sản phẩm, dịch vụ tài chính ngân hàng đến gần hơn với khách hàng cá nhân, doanh nghiệp.
VIB cho vay mua ô tô lãi suất ưu đãi từ 8,9%/năm, cam kết thả nổi không quá 15% sau thời gian cố định

VIB cho vay mua ô tô lãi suất ưu đãi từ 8,9%/năm, cam kết thả nổi không quá 15% sau thời gian cố định

Mức lãi suất ưu đãi 8,9%/năm cố định trong 6 tháng áp dụng cho tất cả các dòng xe. Đặc biệt, VIB cam kết lãi suất thả nổi không vượt quá 15%/năm sau thời gian cố định, giúp khách hàng tối ưu tài chính và chủ động hơn trong kế hoạch sở hữu ô tô, từ nhu cầu đi lại cá nhân, gia đình đến kinh doanh vận tải.
Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Khi Việt Nam chuyển trọng tâm từ thu hút nhiều vốn sang lựa chọn FDI chất lượng cao, hệ thống ngân hàng đang được đặt vào vị trí mới: không chỉ cấp tín dụng mà còn cung cấp vốn dài hạn, thanh toán, ngoại hối và kết nối dòng tiền giữa doanh nghiệp FDI với nền kinh tế trong nước.
AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

Từ chấm điểm tín dụng đến tự động thanh toán, AI trong ngân hàng đang được đặt dưới một khung quản trị mới, trong đó hệ thống càng tác động trực tiếp đến tiền và quyền lợi khách hàng thì yêu cầu kiểm soát, giải thích và khả năng can thiệp của con người càng chặt chẽ.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Cuối tháng 9/2026, dư nợ kinh doanh bất động sản tại nhóm 12 ngân hàng tăng gần 22% so với cuối năm 2025. Đằng sau mức tăng chung là khác biệt về quy mô, tỷ trọng và diễn biến cho vay, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp đánh giá kỹ nguồn vốn phù hợp với từng dự án.
VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.
Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.
Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.