Lật đổ mô hình đầu tư mạo hiểm

Gương mặt doanh nhân | 08:41:00 13/06/2019

DNHN - Chỉ trong một thập kỷ, Andreessen Horowitz đã đầu tư vào hàng loạt công ty khởi nghiệp thành công nhất - Facebook, Instagram, Airbnb, Lyft, Skype, Slack – và tạo ra nhiều kẻ thù ở thung lũng Silicon. Để duy trì vị thế dẫn đầu, công ty đang có nước đi bất thường là từ bỏ hình tượng đầu tư mạo hiểm của mình – và chơi những ván bài lớn hơn, rủi ro hơn.

Marc Andreessen

Nổi lên từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009, Marc Andreessen và Ben Horowitz đã khởi động chiến dịch chiếm lĩnh thung lũng Silicon. Trong mô tả kế hoạch kinh doanh của quỹ đầu tư mạo hiểm đầu tiên vào năm đó, họ hứa sẽ tìm ra thế hệ mới những người sáng lập “vĩ cuồng” – đầy tham vọng, quyết đoán, tập trung vào mục tiêu – những người sẽ noi gương CEO Steve Jobs, dùng công nghệ để “tạo dấu ấn trên vũ trụ.” Khi tài trợ những công ty như Facebook và Twitter, với nguồn vốn đầu tư hàng tỉ đô la, họ đã thực hiện chính xác điều đó.

Ngồi trên ghế dài trong văn phòng tại trụ sở Andreessen Horowitz tại Menlo Park, California, Andreessen, sở hữu trình duyệt Netscape và thương vụ IPO giúp đặt nền móng cho thời đại kỹ thuật số, ông hiểu rằng lựa chọn ngôn từ ban đầu không còn phù hợp tại thời điểm năm 2019. Tuyên ngôn mới của ông: “Thế kỷ 21 là thế kỷ của sự bất đồng,” ông nói trong cuộc phỏng vấn sâu đầu tiên với Forbes trong hai năm. Ông cho rằng trong kỷ nguyên siêu kết nối, truyền thông xã hội và quá tải thông tin, những “kẻ bất đồng” sẽ chống lại thực trạng bất động và tạo ra các công ty tỉ đô. Bản ngã đã hết thời, sự giận dữ – hoặc ít nhất là bất đồng – đang lên ngôi.

Nếu bạn nghĩ đó là viễn cảnh không dễ chịu mấy thì hãy nghĩ đến Andreessen, 47 tuổi, người truyền thông điệp hoàn hảo. Từ việc viết séc rất phô trương, biến trang blog nổi tiếng cùng với tài khoản Twitter của mình thành vũ khí tấn công (trước cả Trump), đến thuê đội ngũ chuyên gia vận hành trong một lĩnh vực nhằm xây dựng các quan hệ đối tác ngầm, ông trở thành một trong những gương mặt sáng giá của thung lũng Silicon trong việc thổi phồng các quy tắc. Và có tác dụng: trong vòng một thập kỷ, Andreessen Horowitz đã gia nhập hàng ngũ những nhà đầu tư mạo hiểm ưu tú của thung lũng Silicon, khi đem lại hơn 10 tỉ đô la Mỹ lợi nhuận ước tính, ít nhất là trên giấy tờ, cho nhà đầu tư. Trong khoảng một năm tới, hi vọng sẽ có không dưới năm “kỳ lân” của họ – Airbnb, Lyft, PagerDuty, Pinterest và Slack – được lên sàn.

“Đâu là đỉnh cao của sự khác biệt trong bất kỳ lĩnh vực nào? Trở thành số một,” Andreessen, cao 1,95m với mái đầu cạo trọc thường được vợ ông, nhà từ thiện Laura Arrillaga-Andreessen, gọi yêu là “quả trứng của tôi”, sôi nổi nói.

Tuy nhiên, giữ vững vị trí số một còn khó hơn đạt đến vị trí đó. Niềm tin rằng công nghệ sẽ biến đổi thế giới trở nên tốt đẹp hơn bị sụp đổ bởi những vụ bê bối dữ liệu liên tiếp của Facebook (Andreessen, nhà đầu tư từ giai đoạn đầu, vẫn tham gia hội đồng quản trị của Facebook). Mọi tiết lộ về khuynh hướng truyền thông xã hội thúc đẩy những thế lực xấu (trong xã hội) đều đặt ra thách thức cho việc truyền bá công nghệ đã trở thành thương hiệu của ông và công ty. Và trong các phòng hội thảo ở Sand Hill Road, cổ phần trong những phiên bản tiếp theo của Instagram, Twitter hay Skype – ba trong số những khoản đầu tư giai đoạn đầu nổi tiếng nhất – không còn cám dỗ công ty VC mới nổi nữa.

Ngày nay, số lượng kỷ lục các quỹ đối thủ trị giá hàng tỉ đô la và tay chơi mới SoftBank, quản lý quỹ đầu tư trị giá 100 tỉ đô la Mỹ, khiến tất cả – kể cả Andreessen Horowitz – trông khá kỳ quặc. Và khi bạn tuyên bố sẽ cải tạo một ngành đang bị hỏng – bạn sẽ tạo ra rất nhiều đối thủ, những người không ngần ngại tận dụng mọi cơ hội, dù chỉ là một thoáng nghi ngờ rằng bạn đang thổi phồng.

Và vì vậy, Andreessen và Horowitz, lần lượt xếp thứ 55 và 73 trong danh sách Forbes Midas năm nay, đang muốn chống lại chính bản thân mình. Họ vừa gọi vốn được hai tỉ đô la Mỹ cho một quỹ sắp công bố (đưa tổng tài sản họ quản lý lên đến gần 10 tỉ đô la Mỹ) nhằm viết tấm séc lớn hơn cho các công ty trong danh mục đầu tư và những kỳ lân mà công ty bỏ lỡ lúc đầu. Họ còn tiết lộ với Forbes rằng đang đăng ký toàn bộ nhân viên công ty – tất cả 150 người – là cố vấn tài chính, từ bỏ hoàn toàn hình ảnh công ty VC Andreessen Horowitz.

Tại sao? Các nhà đầu tư mạo hiểm từ lâu đã không còn giám sát theo kiểu phố Wall để đổi lấy lời hứa rằng họ chủ yếu đầu tư vào cổ phiếu mới của các công ty tư nhân. Đó là sự đánh đổi mà các công ty sẵn sàng thực hiện – cho đến thời đại tiền mã hóa, loại hình đầu tư rủi ro cao mà SEC cho rằng cần giám sát chặt hơn. Chấp nhận vậy thôi, Andreessen Horowitz nói. Bằng cách từ bỏ hình tượng VC, họ có thể tiến sâu hơn vào canh bạc rủi ro hơn: Nếu công ty muốn bỏ một tỉ đô la Mỹ vào tiền mã hóa hoặc các token, hoặc mua cổ phần không giới hạn trong các công ty đại chúng hoặc từ các nhà đầu tư khác, họ có thể làm được. Làm vậy sẽ lại khiến các công ty khác cảm thấy như bị trói một tay sau lưng.

“Lông vũ có tác dụng nào khác? Chúng chỉ muốn xù lên thôi,” Andre Andreessen mỉa mai. “Cái nổi bật là cái khác biệt.”

Ngay từ đầu, Andreessen Horowitz đã có cương lĩnh đơn giản: “Chúng tôi muốn xây dựng công ty VC mà chính chúng tôi cũng muốn nhận tiền từ đó,” Horowitz nói. Andreessen, người có bước đột phá với Netscape đưa ông lên trang bìa tạp chí Time ở tuổi 24, không cần nổi tiếng. Và không cần tiền. Họ là đồng nghiệp tại Netscape, rồi đồng sáng lập công ty Opsware, do Horowitz điều hành, bán cho HP năm 2007 với giá 1,7 tỉ đô la Mỹ.

Hai năm trước khi thành lập công ty đầu tư mạo hiểm chung, bộ đôi này tập tành làm nhà đầu tư thiên thần. Họ nổi tiếng nổi loạn, ít nhất là theo tiêu chuẩn quần là áo lượt của đám đông ở Sand Hill Road. Andreessen truyền bá lời khuyên khởi nghiệp qua blog có tên “pmarca” của mình, tiền thân của tài khoản Twitter của ông, được biết đến nhờ những bài tiểu luận 140 ký tự bất ngờ về các chủ đề từ lý thuyết kinh tế đến tính trung lập của Internet. (Ông được công nhận rộng rãi nhờ phổ biến thuật ngữ “Tweetstorm.”) Bên cạnh đó, Horowitz nổi tiếng với khả năng trích dẫn lời bài hát rap và nhóm hâm mộ đội bóng bầu dục tương đối hỗn độn Oakland Raiders của ông.

Để xây dựng công ty VC, Andreessen và Horowitz không bắt chước chiến lược thương hiệu của những tinh hoa ngành công nghiệp mà lại học theo Larry Ellison của Oracle, và phương thức tiếp thị xông xáo của công ty này trong các cuộc chiến phần mềm doanh nghiệp. Họ chiếm lĩnh các phương tiện truyền thông, tổ chức các sự kiện đầy sao và nói xấu hình thức đầu tư mạo hiểm truyền thống cho bất cứ ai muốn nghe.

Và khi bắt đầu đầu tư vào các công ty như Okta (hiện trị giá chín tỉ đô la Mỹ) và Slack (bảy tỉ đô la Mỹ), họ không làm theo cách truyền thống, đồng thời gom cổ phiếu của các công ty như Twitter, Facebook khi chúng đã được định giá hàng tỉ đô la. Theo một nhà đầu tư vào quỹ của họ, giám đốc đầu tư Andrew Golden của ĐH Princeton, chuyện này đã trở thành câu chuyện bông đùa lặp đi lặp lại về việc mất bao lâu để các công ty khác phàn nàn về Andreessen Horowitz. “Trong thời gian đầu, chỉ mất hai phút,” ông kể.

Trụ được nhờ những lần thoái vốn trước đó và vài khoản tiết kiệm, Andreessen và Horowitz tái đầu tư tiền vào công việc kinh doanh, với cấu trúc gần giống công ty quản lý tài năng Hollywood hơn là công ty đầu tư mạo hiểm truyền thống. Không hề có chuyện mức lương không tăng trong nhiều năm hoặc các đối tác điều hành mới tại công ty có mức lương thấp hơn so với thông thường. Thay vào đó, phần lớn các khoản phí của công ty, thông thường là 2% quỹ được quản lý để chi trả các chi phí của công ty, được chuyển cho nhóm các dịch vụ phát triển nhanh, bao gồm chuyên gia tiếp thị, phát triển kinh doanh, tài chính và tuyển dụng.

Cần một vòng gọi vốn mới? Các chuyên gia của Andreessen Horowitz sẽ cung cấp cho bạn “siêu năng lực,” hỗ trợ viết bài thuyết trình, sau đó huấn luyện bạn trước khi xếp lịch các cuộc họp. Cần phó chủ tịch kỹ thuật? Đội ngũ tài năng của công ty sẽ xác định và liên lạc với công ty tìm kiếm tốt nhất, theo dõi hiệu quả hoạt động của họ và giúp chọn ứng viên tốt nhất cho công việc. Vấn đề nhân sự? Khủng hoảng kế toán? “Nếu điều gì đó không theo đúng kế hoạch, bạn có thể gọi vào ‘đường dây nóng,’” theo Lea Endres, CEO của NationBuilder, chuyên sản xuất phần mềm cho các chiến dịch phi lợi nhuận và chính trị.

Tại các trung tâm trải nghiệm giải pháp doanh nghiệp của công ty tại trụ sở chính và văn phòng vệ tinh ở New York, nhân viên của Andreessen Horowitz đóng vai trò mai mối, lôi kéo các tập đoàn lớn và các cơ quan chính phủ bằng việc trình diễn công nghệ tiên tiến, sau đó sắp xếp danh sách các công ty khởi nghiệp có liên quan đến công nghệ đó để giới thiệu với khách tham quan.

GitHub, kho lưu trữ mã nguồn mở mà công ty hỗ trợ vào năm 2012 trước khi được Microsoft mua lại với giá 7,5 tỉ đô la Mỹ, nhận thấy các buổi trải nghiệm giải pháp doanh nghiệp như vậy hữu ích đến mức họ đã cắt cử một nhân viên cấp dưới túc trực toàn thời gian tại văn phòng của Andreessen Horowitz, giám đốc bán hàng của GitHub cho biết. Nhờ đó, GitHub đạt được doanh thu định kỳ mới 20 triệu đô la Mỹ năm 2015 và 2016.

Các công ty khởi nghiệp tiêu dùng như kỳ lân giao hàng tạp hóa Instacart (công ty đầu tư vào năm 2014, hiện định giá 7,9 tỉ đô la Mỹ) đã giành được quan hệ hợp tác với các nhà bán lẻ và thương hiệu thực phẩm quốc gia. Trong chuyến tham quan gần đây vào tháng 3, hàng chục công ty khởi nghiệp đã lần lượt gặp gỡ cơ quan Đổi mới Quốc phòng, đơn vị trực thuộc bộ Quốc phòng giúp các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ tìm mua công nghệ mới. Hôm trước đó, khách tham quan là tập đoàn Hachette Book.

 “Có những công ty chúng tôi cung cấp từ 40% đến 60% số khách hàng của họ, và tôi cảm thấy kiểu như là, này, đợi đã, chúng tôi không phải đội ngũ bán hàng của bạn,” Martin Casado, đối tác điều hành tại công ty, người đã bán công ty khởi nghiệp Nicira do Andreessen Horowitz đầu tư với giá 1,3 tỉ đô la Mỹ, cho biết.

Công thức này đã đem lại hiệu quả. Nguồn tin cho biết quỹ đầu tiên và thứ ba của công ty, với trị giá lần lượt là 300 triệu đô la Mỹ và 900 triệu đô la Mỹ, dự kiến sẽ hoàn lại các nhà đầu tư gấp năm lần số tiền họ đầu tư. Quỹ thứ hai trị giá 650 triệu đô la Mỹ và quỹ thứ tư trị giá 1,7 tỉ đô la Mỹ dự kiến sẽ hoàn vốn gấp ba lần vốn đầu tư, là tín hiệu tốt cho nhóm bốn công ty hàng đầu và dự kiến còn phát triển hơn nữa. Quỹ thứ năm trị giá 1,6 tỉ đô la Mỹ, từ năm 2016, còn quá non trẻ để ước tính được lợi nhuận.

Mặc dù có thể không vui vẻ ủng hộ cách làm của Andreessen Horowitz, nhưng các công ty khác rõ ràng đã bắt chước họ. Từ các blogger và chuyên gia trên podcast đến các giám đốc tài chính thường trực và chuyên gia chứng khoán, số lượng chuyên gia không phải là nhà đầu tư mạo hiểm đã tăng mạnh trong những năm gần đây.

“Ý tưởng cung cấp dịch vụ hiện giống như là một món đặt cược,” Semil Shah, đối tác điều hành của công ty đầu tư mạo hiểm Haystack cho biết. “Nhiều công ty đã sao chép cách làm đó.” Tại Okta, đồng sáng lập Frederic Kerrest cho biết thường có những công ty khác tiếp cận ông vì tò mò về việc xây dựng các trung tâm trải nghiệm giải pháp doanh nghiệp để cạnh tranh.

Lời chế nhạo và nói xấu tạo ra kẻ thù. Các nhà đầu tư khác không bao giờ quên cách Andreessen Horowitz tuyên bố mô hình kiểu này đã lỗi thời và chỉ họ mới có giải pháp khắc phục. Gần như ngay từ đầu, tin đồn về việc công ty chi trả quá nhiều cho các giao dịch đã lan tràn, đủ để khi Andreessen và Horowitz bắt đầu gây quỹ cho quỹ chính thứ ba vào năm 2012, các đối tác đã phải kiểm tra lại mọi công ty trong danh mục đầu tư của họ để có thể phủ định quan niệm của những nhà đầu tư của họ.

Trong khi đó, những khoản đầu tư thất bại của họ – có cả những công ty nổi tiếng, bao gồm Clinkle, Jawbone và Fab – và cú sảy chân lớn như Zenefits bị phóng đại. Quan điểm được công khai rộng rãi của Andreessen Horowitz, quan điểm mà họ vẫn giữ vững, chính là vấn đề không phải có bao nhiêu công ty bạn hỗ trợ thất bại mà là có bao nhiêu công ty đạt được thành công lớn, thành công vượt trội. Andreessen lập luận chỉ cần có 15 thương vụ mỗi năm là đủ tạo ra tất cả lợi nhuận, và ông ưu tiên tập trung xem xét các thương vụ hấp dẫn.

Mạo hiểm để có những thương vụ thành công càng thổi bùng những rủi ro, và lý do khiến Andreessen Horowitz vuột mất vị trí cao nhất trong danh sách Midas những năm gần đây: Uber. Công ty không thừa nhận điều này, nhưng giới thạo tin về gây quỹ tiết lộ công ty đã suýt có được một lượng lớn cổ phần– trước khi để tuột mất.

Câu chuyện hầu như vẫn chưa được kể cho đến tận bây giờ: Vào mùa thu năm 2011, đồng sáng lập Uber, Travis Kalanick muốn gọi vốn Series B và rất muốn Andreessen Horowitz dẫn đầu vòng này. Công ty, đặc biệt là Andreessen, rất khao khát điều đó.

Đầu tháng 10, Kalanick gọi cho các công ty khác để nói với họ rằng anh đã bắt tay với Andreessen và một đối tác khác với giá trị khoảng 300 triệu đô la Mỹ. Tuy nhiên, 11 tiếng sau, Andreessen Horowitz thay đổi. Họ vẫn sẽ đầu tư, nhưng với phương thức định giá Uber ở mức thấp hơn đáng kể – 220 triệu đô la, không tính khoản đầu tư hoặc số cổ phần tùy chọn của nhân viên, theo email từ Kalanick mà Forbes có được.

“Họ cố làm chúng ta bất ngờ,” Kalanick viết cho các nhà đầu tư. “Vì thế chúng ta sẵn sàng  phản ứng. Giai đoạn tiếp theo của Uber bắt đầu.” Kalanick chuyển hướng sang Menlo Ventures – cho đến khi đó vẫn bị coi là bình phong trong cuộc thương lượng – và chấp nhận mức giá 290 triệu đô la Mỹ trước thỏa thuận.

Năm 2013, khi Andreessen Horowitz hỗ trợ Lyft, đối thủ Uber, và bán một phần cổ phiếu đó kiếm lời, công ty vẫn chưa kết thúc việc liên quan tới Uber. Họ tham gia vào các cuộc thảo luận sáp nhập giữa hai công ty dịch vụ gọi xe vào năm 2014 và một lần nữa là vào năm 2016, theo các nguồn tin liên quan cho biết. Nếu thỏa thuận được chốt, nó sẽ mở cho công ty đường hậu để sở hữu một phần của Uber. Dù bằng cách nào đi nữa thì cũng thật khó phớt lờ đi chuyện Uber đang tuột khỏi tầm tay. Công ty dịch vụ gọi xe, hiện có giá 76 tỉ đô la Mỹ, đang sẵn sàng cho đợt IPO có thể lớn gấp bốn hoặc năm lần so với Lyft. Andreessen Horowitz từ chối bình luận về Uber.

Ban lãnh đạo của Andreessen Horowitz đã thực hiện những động thái khác. Chậm chạp khi đa dạng hóa đội ngũ quản lý – gần đây nhất là danh sách Midas năm ngoái, tất cả 10 đối tác điều hành (General Partner – GP), những người thực sự kiểm soát đầu tư và viết séc đều là đàn ông – một phần do họ phải tuân thủ quy định rằng 

GP phải là người từng sáng lập công ty khởi nghiệp và không phải là người đi lên từ nội bộ công ty. Năm qua, họ có ba GP nữ, nhưng điều đó diễn ra khi những tài năng hàng đầu ra đi.

Bản thân Andreessen từng nổi tiếng thuộc phe đối lập trong môi trường văn hóa thay đổi nhanh chóng ở thung lũng Silicon những tháng trước cuộc bầu cử của Donald Trump năm 2016, khi đáp trả một cách táo tợn như đùa qua Tweeter với Milo Yiannopoulos – người chuyên đăng tải các thông điệp gây tranh cãi mang tư tưởng cực hữu hiện bị cấm hoạt động, sau khi Ấn Độ từ chối một dịch vụ mới của Facebook, rằng quốc gia này có thể đã hoạt động tốt hơn dưới ách cai trị thuộc địa. Hành động này khiến Mark Zuckerberg lên tiếng chỉ trích. Đáp lại, Andreessen biến thành ẩn sĩ kỹ thuật số, xóa hầu hết các tweet trước đây của mình. Andreessen nói đợt thanh lọc không phải do phản ứng dữ dội đối với các vị trí tại Facebook của ông, đúng hơn, ông đổ lỗi cho “bầu không khí chung”, đặc biệt về chính trị và văn hóa. Ông có thể quay lại, khi mọi thứ “trở lại bình thường”, có lẽ là năm 2020.

Cả Andreessen và Horowitz đều kín tiếng trong những năm gần đây. Andreessen thừa nhận rằng, trái ngược với những gì họ bảo vệ khi còn là “những đứa trẻ ranh”, “đầu tư mạo hiểm trước đây không phải là ngành công nghiệp đang gặp khủng hoảng”, nhưng lại cho rằng chẳng có gì quan trọng khi công ty đã đạt được vị trí hàng đầu. Horowitz nói thêm. “Tôi khá hối hận vì thấy mình đã làm tổn thương những doanh nhân hoàn toàn tốt,” ông ấy nói. “Tôi hơi quá đáng.” Về các quy tắc tuyển dụng của công ty, yếu tố góp phần vào việc không nhận thêm GP nữ, ông thừa nhận thật khó để thay đổi những gì đã trở thành một phần cốt lõi trong bản sắc nhận dạng của công ty. “Đây là vấn đề khá lớn buộc phải thừa nhận, đặc biệt là tôi,” ông nói. “Có lẽ phải mất nhiều thời gian hơn để thay đổi nó, nhưng chúng tôi đã thay đổi.”

Đầu mùa xuân này, một nhóm các giám đốc điều hành của Andreessen Horowitz tập hợp trong một phòng hội thảo nhỏ, sáng sủa tại trụ sở chính, để dự thuyết trình gọi vốn với hai nhà sáng lập của công ty công nghệ sinh học quy mô nhỏ nhưng nhu cầu thị trường cao.

Tuy nhiên, vai trò lại đảo ngược: Các VC đang quảng cáo cho các doanh nhân, và các nhà lãnh đạo nhóm điều hành đang quảng cáo dịch vụ của họ cho công ty khởi nghiệp, một công ty chẩn đoán sức khỏe đang ở chế độ ẩn danh. Các doanh nhân tỏ ra hoài nghi. Khi họ gặp Andreessen Horowitz hai năm trước, sau khi công ty viết một tấm séc nhỏ ở vòng hạt giống, công ty không có nhiều thứ để cung cấp cho các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực sinh học. Vì vậy, trong vòng một giờ, họ được xem như hình mẫu cho mô hình mà Andreessen Horowitz xây dựng khi bổ sung các chuyên gia chuyên ngành và mối liên kết với các công ty như UnitedHealth và Kaiser Permanente trong 18 tháng qua.

Theo Cameron Shannon Schiltz, giám đốc tài năng kỹ thuật của công ty: “Chúng tôi nhận thấy một công ty công nghệ sinh học ở thung lũng Silicon thực sự khác biệt so với việc xây dựng một công ty công nghệ đơn thuần.”

Buổi thuyết trình ngược đời này thể hiện phiên bản mới của Andreessen Horowitz.

Bên cạnh việc chuyển đổi đưa quy trình đầu tư mạo hiểm đặc trưng lên hàng đầu, công ty đang đầu tư vào công nghệ sinh học, lĩnh vực họ từng nói sẽ không bao giờ chạm tới. Nhưng quy mô và sự bám đuổi của những đối thủ hiện tại đồng nghĩa với việc phải thúc đẩy những lĩnh vực mới, và công ty đã gọi vốn được 650 triệu đô la Mỹ cho hai quỹ dành cho lĩnh vực này. “Thương hiệu công ty không có sức nặng trong lĩnh vực sinh học như trong cộng đồng công nghệ,” theo Jorge Conde, đối tác điều hành từ năm 2017. “Nhưng chúng tôi đã nỗ lực có chủ đích và giành được chỗ đứng.” Các chuyên gia như Conde, người lãnh đạo chiến lược cho Syros, công ty đại chúng trong lĩnh vực di truyền học, và đồng sáng lập một công ty khởi nghiệp cùng lĩnh vực, hiện là chuẩn mực. Các đối tác gặp nhau trong các nhóm phân loại theo chủ đề ba lần một tuần để đánh giá các thỏa thuận, rồi sau đó tập hợp toàn công ty vào thứ Hai và thứ Sáu để xem xét các khoản đầu tư khả thi.

Giờ đến tiền mã hóa. Năm ngoái, công ty gọi được 350 triệu đô la Mỹ cho quỹ dành cho lĩnh vực lên xuống thất thường này. Nhưng cho đến khi các đối tác gần đây là Chris Dixon và Katie Haun gặp gỡ riêng với Horowitz, quỹ của họ về mặt kỹ thuật vẫn là một thực thể pháp lý riêng biệt với phần còn lại của công ty. Nghĩa là họ có địa chỉ email khác và trang web riêng, vì những ràng buộc pháp lý đối với các quỹ đăng ký dưới hình thức các VC truyền thống.

Andreessen Horowitz là nhà đầu tư từ đầu vào sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase và là một trong nhiều công ty đón đầu cơn sốt tiền mã hóa năm 2017, do đó đây là một trong số ít khoản đầu tư tăng gấp đôi giá trị ngay cả sau khi giá bitcoin và ether giảm. Các quy định của SEC xem các khoản đầu tư như vậy là “rủi ro cao”, và hạn chế những cổ phần này, cũng như các giao dịch thứ cấp và đầu tư quỹ hoặc token, không quá 20% quỹ VC truyền thống.

Vì vậy, Andreessen Horowitz lao vào một trong những động thái bác bỏ chính mình triệt để hơn tính đến nay: Công ty đã từ bỏ các khoản miễn giảm dành cho VC và đăng ký làm cố vấn tài chính, mọi thủ tục giấy tờ đã hoàn tất vào tháng Ba. Đó là bước đi tốn kém, đau đớn, đòi hỏi phải thuê nhân viên quản lý tuân thủ, kiểm toán cho từng nhân viên và cấm các nhà đầu tư công khai nói về danh mục đầu tư hoặc hoạt động của quỹ – ngay cả trên podcast của chính họ. Lợi ích: Các đối tác của công ty lại có thể chia sẻ các thỏa thuận một cách tự do, với một chuyên gia bất động sản hợp tác cùng một chuyên gia tiền mã hóa, về công ty khởi nghiệp blockchain trong lĩnh vực mua bán nhà cửa, Haun nói.

Và điều đó sẽ hữu ích khi công ty công bố quỹ tăng trưởng mới – dự kiến sẽ đóng trong vài tuần tới, theo một nguồn tin cho hay – sẽ bổ sung thêm hai tỉ đô la Mỹ vào ngân sách 2,5 tỉ đô la Mỹ của đối tác mới nhất, David George, để đầu tư xuyên suốt danh mục đầu tư vào các công ty lớn hơn, có mức tăng trưởng cao. Theo quy định mới, quỹ mới có thể mua cổ phần từ những người sáng lập và nhà đầu tư sớm – hoặc giao dịch cổ phiếu công khai. Bên cạnh một quỹ được công bố vào năm ngoái kết nối các nhà lãnh đạo người Mỹ gốc Phi với các công ty khởi nghiệp, quỹ tăng trưởng mới sẽ mang lại cho Andreessen Horowitz bốn quỹ chuyên biệt, với nhiều tiềm năng theo dõi hơn.

Đó là cách công ty lên kế hoạch đối đầu với bối cảnh VC đông đúc mà các chuyên gia cho rằng đang có sự phân tách giữa các quỹ hạt giống chuyên biệt và một số ít các công ty khổng lồ, đa năng. Các công ty truyền thống phải đối mặt với áp lực hơn bao giờ hết từ đầu đến cuối vì sự xuất hiện của các nhóm nhà đầu tư thiên thần tinh anh hơn và những người khổng lồ không phải VC như Vision Fund của SoftBank, theo Ilya Strebulaev, giáo sư ĐH Stanford chuyên nghiên cứu về ngành này. “Quỹ đầu tư mạo hiểm đang phát triển hơn”, ông nói. “Chúng tôi mong đợi rất nhiều thay đổi cơ bản.”

Có một số điều không thể bác bỏ, như việc ngành mạo hiểm đang nhìn nhận cách Andreessen Horowitz sử dụng các dịch vụ như một lợi ích phụ trợ trong thỏa thuận. Hoặc những giới hạn vốn có đối với mô hình Andreessen Horowitz, yếu tố sẽ luôn đòi hỏi nguồn vốn lớn và ngày càng tăng để trang trải chi phí. Những yếu tố khác có thể cố định, như bản báo cáo hỗn hợp từ các nhân viên điều hành cũ. Mức lương cao không đủ để những nhân viên trẻ tuổi, tham vọng gắn bó lâu dài khi có rất ít cơ hội thăng tiến, họ nói. Và với thực trạng các cựu binh từ Opsware, công ty cũ của Andreessen và Horowitz, vẫn có mặt khắp công ty, cảm giác một số nhân viên được đối xử đặc biệt – và miễn dịch với hình phạt – có thể gây giảm sút tinh thần làm việc.

Trong khi đó, việc công ty nhất định gọi tất cả mọi người là đối tác, từ tài năng trẻ mới nhất cho đến quản lý kế toán, có vẻ vô hại hoặc gây khó chịu cho những người khác trong ngành trong trường hợp tệ nhất. Nhưng nếu chức danh đó hạn chế triển vọng thăng tiến và phát triển nghề nghiệp, như lưu ý của một cựu đối tác, họ có lẽ cần phải thôi việc theo thông lệ từ các GP cũ.

Điều rủi ro nhất: trở thành công ty VC nổi tiếng nhất trong ngành, hoặc là đối tượng chế giễu của các đối thủ cạnh tranh cho đến khi họ sao chép, sẽ không có vấn đề gì nếu những thay đổi sâu rộng lan tỏa đến ngành đầu tư mạo hiểm. Thế giới bắt đầu nhận ra tầm vóc của những công ty lớn có quyền lực và ảnh hưởng như Facebook và Google đối với toàn bộ xã hội – từ phát trực tiếp lên mạng hành động giết người hàng loạt tại Christchurch, New Zealand, cho đến những video trên YouTube kêu gọi sự đoàn kết rộng khắp của những người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng – và dường như họ chưa hoàn toàn thừa nhận trách nhiệm của mình. Chống lại những xu hướng thay đổi này, câu chuyện lịch sử của VC về siêu tăng trưởng và những tham vọng kiểu Zuckerberg có thể sẽ chấm dứt.

Dùng cách nói kiểu thiên vị hoặc ngây thơ, Andreessen gọi CEO của Facebook là ví dụ chính xác về kiểu nhà sáng lập “bất đồng”, người quyết tâm thực hiện những bước đi cần thiết, mạnh mẽ để làm điều đúng đắn. “Ông ta đưa ra bản ghi nhớ này nói về việc đổi mới cơ bản Facebook quanh quyền riêng tư và nhắn tin,” Andreessen nói vào tháng Ba. “Chỉ cần nhắm mắt lại và tưởng tượng một anh chàng cổ điển trong bộ com lê đang làm điều đó.”

Và dù Andreessen nói ông quá bận điều hành công ty đến độ không có bất kỳ sở thích nào – xin nhắc là hiện ông đang có đứa con trai nhỏ – ông cũng đưa cái tôi lỗi lạc của mình vào câu trích dẫn từ một trong những chương trình truyền hình mới được ông yêu thích, Succession của HBO, để mô tả tư duy cần thiết vươn tới thành công: “Nếu bạn không thể cưỡi hai con voi cùng một lúc, bạn đang làm gì ở rạp xiếc vậy?"

Alex Konrad

 
Từ khóa: Andreessen

Theo: Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập

Nên đọc