Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 1/2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt khoảng 15 triệu USD, tăng 334% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng trưởng ấn tượng này cho thấy nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường quốc tế đang gia tăng, đồng thời mở ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp thủy sản trong việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Đáng chú ý, trong nhóm thị trường đơn lẻ, Brazil bất ngờ vươn lên trở thành thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia Nam Mỹ này đạt khoảng 8 triệu USD trong tháng 1/2026, chiếm tới 56% tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng cá rô phi của Việt Nam.
Theo đánh giá của VASEP, mức tăng trưởng này phản ánh nhu cầu tiêu thụ mạnh tại Brazil, nơi người tiêu dùng có xu hướng ưa chuộng các sản phẩm cá phi lê hoặc cá cắt khúc để tự chế biến tại nhà. Đây cũng là phân khúc sản phẩm phù hợp với lợi thế chế biến của doanh nghiệp Việt Nam.
 |
| Xuất khẩu cá rô phi tăng vọt đầu năm 2026, Brazil và Mỹ nổi lên là hai thị trường chủ lực |
Đứng thứ hai trong danh sách các thị trường nhập khẩu là Mỹ với kim ngạch khoảng 3 triệu USD, chiếm 21% tổng xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong tháng đầu năm. So với tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ có giảm nhẹ, song các chuyên gia cho rằng đây chủ yếu là yếu tố mang tính chu kỳ.
Trước đó, trong quý IV/2025, nhiều nhà nhập khẩu Mỹ đã tăng cường mua hàng để phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong mùa lễ hội cuối năm. Vì vậy, bước sang tháng đầu năm mới, lượng nhập khẩu thường có xu hướng chững lại. Tuy nhiên, xét về dài hạn, Mỹ vẫn được đánh giá là thị trường ổn định và giàu tiềm năng đối với cá rô phi Việt Nam.
Bên cạnh hai thị trường lớn nói trên, một số thị trường khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Trong tháng 1/2026, xuất khẩu sang Ả Rập Xê Út đạt 791 nghìn USD, Cộng hòa Dominica đạt 503 nghìn USD và Nhật Bản đạt 372 nghìn USD. Dù quy mô kim ngạch còn khiêm tốn, nhóm thị trường này được nhận định vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng trong thời gian tới.
Xét theo khu vực, xuất khẩu cá rô phi sang Trung Đông đạt khoảng 948 nghìn USD, tăng tới 1.239% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) đạt 764 nghìn USD, tăng 276%.
Một xu hướng đáng chú ý là tại các thị trường phát triển như Mỹ và EU, nhu cầu đối với các sản phẩm cá rô phi chế biến sâu, giá trị gia tăng đang ngày càng gia tăng. Các sản phẩm tiện lợi, phù hợp với nhịp sống đô thị được đánh giá là phân khúc tiềm năng, tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào công nghệ chế biến.
Bên cạnh sự bứt phá của một số thị trường mới, Mỹ vẫn được xem là động lực quan trọng đối với ngành cá rô phi Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Theo kế hoạch được công bố đầu năm 2026, Mỹ dự kiến đầu tư khoảng 15,2 triệu USD vào ngành cá rô phi Việt Nam trong vòng 5 năm tới. Khoản đầu tư này tập trung vào việc mở rộng quy mô nuôi, nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như tăng cường năng lực chế biến và xuất khẩu.
Mục tiêu dài hạn là đưa kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam vượt mốc 1 tỷ USD, với sản lượng dự kiến đạt khoảng 1,21 triệu tấn. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm xây dựng nguồn cung cá thịt trắng ổn định cho thị trường Mỹ, đồng thời tận dụng lợi thế về chi phí sản xuất và mức thuế nhập khẩu cạnh tranh hơn so với một số quốc gia khác.
Thực tế, vai trò của Mỹ đối với ngành cá rô phi Việt Nam đã thể hiện rõ từ trước khi kế hoạch đầu tư này được công bố. Trong năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam tăng tới 141% so với năm trước, trong đó riêng thị trường Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 173%.
Trong cơ cấu sản phẩm, phi lê cá rô phi đông lạnh đang trở thành nhóm hàng chủ lực, phản ánh sự phù hợp giữa năng lực chế biến của doanh nghiệp Việt Nam và nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Mỹ.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động thương mại, sự tham gia của các đối tác Mỹ còn mở rộng sang nhiều khâu trong chuỗi giá trị, từ thức ăn chăn nuôi, tiêu chuẩn sản xuất đến công nghệ chế biến. Điều này góp phần thúc đẩy ngành cá rô phi Việt Nam nâng cao mức độ tiêu chuẩn hóa và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng cá thịt trắng toàn cầu.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động, sự dịch chuyển nhu cầu từ một số thị trường lớn đang tạo ra cơ hội mới cho cá rô phi Việt Nam.
Đáng chú ý, cá rô phi Trung Quốc – đối thủ lớn trên thị trường thế giới – hiện phải chịu mức thuế khoảng 55% khi xuất khẩu vào Mỹ, khiến năng lực cạnh tranh suy giảm đáng kể. Khi các nhà nhập khẩu Mỹ chuyển hướng sang nguồn cung từ Việt Nam, thị trường cá rô phi toàn cầu đang chứng kiến những thay đổi nhất định về dòng chảy thương mại.
Tuy vậy, các chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam chưa thể thay thế hoàn toàn Trung Quốc về quy mô sản xuất tổng thể. Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế về sản lượng lớn, hệ thống chế biến quy mô và danh mục sản phẩm đa dạng.
Điểm khác biệt hiện nay nằm ở xu hướng phân bổ các đơn hàng mới trên thị trường quốc tế. Trong khi nhiều nhà nhập khẩu đang gia tăng đặt hàng từ Việt Nam, thị trường Trung Quốc lại phải đối mặt với áp lực giá kéo dài.
Trong bối cảnh đó, việc tận dụng tốt cơ hội thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và đầu tư vào chế biến sâu được xem là những yếu tố quan trọng để ngành cá rô phi Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần và phát triển bền vững trong thời gian tới.
