Việt Nam chủ động phòng ngừa trước “bão thuế quan” sắp tới của Mỹ

Việt Nam chủ động phòng ngừa trước “bão thuế quan” sắp tới của Mỹ.

Trong tuần này, Việt Nam đã thực hiện một loạt nhượng bộ thương mại mang tính phòng ngừa với Mỹ. Động thái này nhằm tránh bị chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế quan đối ứng, dự kiến sẽ được công bố vào tuần tới.

Theo thông báo từ Bộ Tài chính vào tối thứ Ba (25/3), thuế nhập khẩu khí đốt hóa lỏng (LNG) từ Mỹ sẽ giảm từ 5% xuống còn 2%. Ngoài ra, thuế ô tô cũg sẽ giảm xuống còn 32%, từ mức trước đó là 45-64%, trong khi thuế ethanol sẽ giảm một nửa từ 10% xuống 5%.

Trong thông báo, ông Nguyễn Quốc Hưng - Cục trưởng Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) - cho biết việc cắt giảm thuế nhằm "cải thiện cán cân thương mại với các đối tác" và giúp Việt Nam "thích ứng linh hoạt với tình hình thế giới, khu vực nhằm đạt các mục tiêu tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát".

Bên cạnh đó, Cục trưởng Nguyễn Quốc Hưng nói nghị định về cắt giảm thuế "sẽ sẵn sàng trong tháng này và có hiệu lực ngay sau đó". Ông cũng cho biết Việt Nam dự kiến sẽ bãi bỏ thuế đối với ethane nhập từ Mỹ, đồng thời cắt giảm thuế nhiều mặt hàng khác bao gồm đùi gà, hạnh nhân, táo, cherry và đồ gỗ.

Biểu thuế suất nhập khẩu một số mặt hàng dự kiến giảm:

Thặng dư thương mại kỷ lục

Dù Việt Nam và Mỹ đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện từ năm 2023, nước ta vẫn đối mặt với nguy cơ bị chính quyền của Tổng thống Donald Trump xem xét kỹ lưỡng do thặng dư thương mại khổng lồ với quốc gia này.

Năm 2024, con số này đã tăng gần 20%, đạt mức kỷ lục 123,5 tỷ USD. Hiện Việt Nam có thặng dư thương mại với Mỹ lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Mexico - cả hai nước đều đã bị áp thuế kể từ khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai vào tháng 1/2025. Đặc biệt, có lo ngại rằng chính quyền Washington có thể sẽ nhắm đến Việt Nam sau các báo cáo cho rằng doanh nghiệp Trung Quốc đã mở nhà máy tại Việt Nam, chủ yếu để tránh các mức thuế áp lên hàng hóa xuất khẩu của Bắc Kinh.

Đáng chú ý, chính phủ Hoa Kỳ dự kiến sẽ công bố một loạt các mức thuế quan đối ứng vào ngày 2/4, ngày mà Tổng thống Donald Trump tuyên bố là "ngày giải phóng" cho nền kinh tế lớn nhất thế giới. Động thái này diễn ra sau quá trình rà soát toàn diện của Bộ Thương mại và Bộ Tài chính Mỹ, bao gồm phân tích về tình trạng thâm hụt thương mại dai dẳng của Mỹ và các biện pháp khắc phục.

Nỗ lực ngoại giao phòng ngừa

Trước tình hình mất cân bằng thương mại rõ rệt giữa Mỹ và Việt Nam - vấn đề cũng từng thu hút sự chú ý trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump – Chính phủ đã chủ động chuẩn bị cho khả năng bị Washington để mắt tới. Hồi đầu tháng này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã dẫn đầu đoàn đại biểu tới Washington D.C, nơi đại diện các doanh nghiệp lớn của Việt Nam đã ký hàng loạt thỏa thuận thương mại trị giá hơn 4 tỷ USD với các công ty Mỹ.

Trong đó, đáng chú ý là biên bản ghi nhớ giữa PV Power về việc mua thiết bị của GE Vernova để trang bị cho các nhà máy điện LNG đang được lên kế hoạch, với hai nhà máy đầu tiên dự kiến bắt đầu phát điện thương mại vào tháng 6. Dù hiện Việt Nam chưa nhập khẩu LNG từ Mỹ, nước ta đã đề xuất sẽ sử dụng nguồn cung từ Hoa Kỳ cho các nhà máy này.

Ông Joshua Kurlantzick thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Mỹ) gần đây nhận định: "Ngay cả trước khi ông Trump nhậm chức, giới chức Việt Nam đã âm thầm vận động các quan chức và chuyên gia an ninh Mỹ về tầm quan trọng của quan hệ chiến lược song phương". Trong bối cảnh đó, những nhượng bộ mới nhất này được xem như một "tín hiệu thiện chí" được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam tránh được những biện pháp trừng phạt mạnh tay nhất từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump.

Trong một động thái liên quan, Chính phủ mới đây cũng thông báo đã cho phép SpaceX của tỷ phú Elon Musk triển khai thử nghiệm dịch vụ internet vệ tinh Starlink. Giai đoạn thử nghiệm kéo dài đến năm 2030, sẽ cho phép SpaceX ký hợp đồng với tối đa 600.000 thuê bao. Theo báo cáo, đàm phán giữa SpaceX và chính phủ Việt Nam đã gặp trục trặc vào cuối năm 2024, do Việt Nam không muốn nới lỏng quy định về sở hữu nước ngoài đối với các công ty viễn thông có hạ tầng mạng.

Việc các nhượng bộ phòng ngừa của nước ta với Mỹ có giúp thay đổi cách tiếp cận của Washington đối với Hà Nội hay không vẫn cần thời gian để làm rõ. Tuy nhiên, với mối quan hệ chiến lược đang hình thành giữa Mỹ và Việt Nam, nước ta chắc chắn có cơ sở vững chắc để được miễn trừ những hình phạt nặng nề nhất trong "ngày giải phóng" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.