VCCI kiến nghị chưa tăng thuế tiêu thụ đặc biệt để hỗ trợ doanh nghiệp

Theo đó, VCCI kiến nghị chưa điều chỉnh tăng thuế hoặc bổ sung các mặt hàng chịu thuế TTĐB ở thời điểm hiện tại nhằm tránh những tác động tiêu cực đối với thị trường và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, việc sửa đổi thuế cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, dựa trên các đánh giá toàn diện để đảm bảo tính linh hoạt, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn. Lộ trình tăng thuế, nếu có, nên được xem xét từ năm 2028 để đảm bảo tính khả thi.

VCCI nhấn mạnh rằng, việc sửa đổi Luật thuế TTĐB cần theo hướng quy định mang tính ổn định lâu dài, trong đó chỉ nên đặt ra nguyên tắc điều chỉnh thuế suất tối đa hoặc điều chỉnh phạm vi đối tượng chịu thuế, trong khi giao Chính phủ quyền chủ động xây dựng lộ trình điều chỉnh thuế suất phù hợp với tình hình thực tế.

VCCI kiến nghị chưa tăng thuế tiêu thụ đặc biệt để hỗ trợ doanh nghiệp.

Lý giải về kiến nghị này, VCCI cho rằng, đầu tư và tiêu dùng là hai yếu tố quan trọng tác động trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng kinh tế. Nếu thuế TTĐB bị điều chỉnh tăng đột ngột, sức mua có thể suy giảm, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp cũng như sự phát triển chung của nền kinh tế. Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cần cân nhắc thận trọng trong bối cảnh hiện nay, khi Quốc hội đã đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt từ 8% trở lên và hướng tới mức tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo.

Dẫn chứng từ thực tế, VCCI viện dẫn số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy trong năm 2024, số doanh nghiệp rời khỏi thị trường tăng 14,7% so với năm trước, đạt mức kỷ lục 197.900 doanh nghiệp. Trong khi đó, dự báo kinh tế toàn cầu năm 2025 vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực đang gặp khó khăn do sức mua suy giảm và chi phí đầu vào gia tăng.

Trước bối cảnh này, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn chính sách thuế, trong đó có thuế TTĐB, được xem xét thận trọng để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, việc điều chỉnh chính sách thuế cần đảm bảo tính thực tiễn, khả thi, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội theo hướng hài hòa và bền vững.

VCCI cho rằng, nếu mức thuế tăng quá nhanh, doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn, không đủ thời gian để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, đổi mới công nghệ sản xuất hay nâng cao chất lượng sản phẩm. Hệ quả là quy mô sản xuất có thể bị thu hẹp, gia tăng nguy cơ thua lỗ hoặc phá sản, kéo theo những tác động tiêu cực đến việc làm của hàng triệu lao động trong các ngành sản xuất, chế biến, phân phối và xuất khẩu.

Ngoài ra, việc tăng mạnh thuế TTĐB có thể làm gia tăng tình trạng buôn lậu và thương mại phi chính thức. Khi giá hàng hóa hợp pháp tăng cao, người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang mua hàng nhập lậu hoặc không rõ nguồn gốc, vốn không được kiểm soát về chất lượng. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn làm tăng áp lực lên các cơ quan quản lý thị trường, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

VCCI cũng lưu ý rằng chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy việc tăng mạnh thuế TTĐB sẽ giúp hạn chế đáng kể hành vi tiêu dùng. Người tiêu dùng có thể chuyển sang các sản phẩm không chính thức hoặc cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác để duy trì mức tiêu dùng hiện tại. Điều này có thể khiến mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng không đạt được như mong đợi.

Với những phân tích trên, VCCI đề xuất lùi thời điểm tăng thuế TTĐB đến năm 2028 và áp dụng lộ trình tăng hợp lý ở mức 5% mỗi hai năm. Việc này nhằm giúp doanh nghiệp có thời gian thích ứng, đảm bảo tính khả thi của chính sách, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến thị trường.

Bên cạnh đó, về vấn đề bổ sung mặt hàng chịu thuế TTĐB, VCCI cũng cho rằng cần cân nhắc kỹ lưỡng. Đối với rượu, bia, việc điều chỉnh thuế cần thận trọng do ngành đồ uống hiện đang gặp nhiều khó khăn bởi tác động của dịch bệnh, xung đột chính trị toàn cầu và các chính sách hạn chế tiêu thụ đồ uống có cồn, khiến sản lượng, doanh thu và lợi nhuận sụt giảm đáng kể.

Tương tự, với nước giải khát có đường, VCCI cho rằng việc áp dụng thuế TTĐB cần được đánh giá kỹ để đảm bảo tính hợp lý và công bằng trong chính sách thuế.