Khởi nghiệp
Có thể nói ông Mukesh là con nhà nòi trong kinh doanh. Cha của ông, Dhirubhai Ambani - tuy xuất thân là con của một giáo viên nghèo, ở vùng quê xa xôi, nhưng đã tự xây dựng được cho mình một cơ ngơi đồ sộ, với Tập đoàn Reliance và thương hiệu dệt may Vimal nổi tiếng. Thừa hưởng dòng máu kinh doanh sẵn có, Mukesh đã khởi nghiệp từ khá sớm.
Mukesh cùng em trai theo học tại trường trung học Hill Grange (Mumbai). Sau đó ông học tại Viện Công nghệ hóa học Matunga và lấy bằng Kỹ thuật hóa học. Thời điểm năm 1980, ông được nhận vào đại học danh tiếng - Stanford Hoa Kì, lấy bằng MBA. Khi trở về, Mukesh đã giúp cha xây dựng nhà máy sản xuất sợi filament polyester (PFY). Tới năm 1981, khi mới 20 tuổi, Mukesh đã chính thức gia nhập Reliance Industries. Ngài tỷ phú này từng chia sẻ: ông gần như làm việc toàn thời gian cho Reliance ngay từ khi ông còn học kỹ thuật hóa học. Ông học xong ở trường đại học thường vào lúc 2 giờ 30 chiều và đi thẳng đến văn phòng.
Bên cạnh đó, ông được biết đến rộng rãi với tư cách người khởi xướng tích hợp sợi polyester vào dệt may của công ty và tiếp tục đầu tư vào hóa dầu. Trong thời gian này, ông đã lãnh đạo mở 51 cơ sở sản xuất mới, với các công nghệ đa dạng, mang tầm thế giới, nâng cao năng lực sản xuất của Reliance. Ông hiện đang giữ chức vụ Chủ tịch, Giám đốc điều hành, Chủ tịch Ủy ban Tài chính của Reliance Industries Limited, có giá trị lớn thứ hai Ấn Độ.
Tư tưởng kinh doanh
Để đi đến thành công như ngày hôm nay, trở thành một nhà kế nghiệp vĩ đại của Ấn Độ, tỷ phú Mukesh Ambani luôn tìm cho mình những tư tưởng kinh doanh độc đáo và hiệu quả nhất.
Luôn đặt đất nước lên hàng đầu và sau đó là người tiêu dùng. Đây là tư tưởng đầu tiên mà ông Mukesh đã chia sẻ trong Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo Hindunstan Times nhiều năm trước đây và vẫn còn giá trị đến bây giờ. Ông cho biết nguyên tắc trong kinh doanh luôn là đặt đất nước hàng đầu: nếu tôi phải đầu tư và tôi không thể thúc đẩy đất nước tiến lên thì vụ đầu tư này không thành công; tiếp đó là người tiêu dùng. Tư tưởng này của ông khiến nhiều người thích thú. Họ thích cách ông tiếp cận, đối tượng ông tiếp cận đầu tiên là đất nước và mang lại lợi ích cho nó. Bằng chứng là Mukesh đã tạo ra cuộc cách mạng kết nối Ấn Độ với internet, mở ra một xã hội mới cho đất nước này.
Có lẽ chính cũng từ tư tưởng này mà song song với thành công, Mukesh Ambani đã có tiếng nói hàng đầu ở cả nền kinh tế Ấn Độ và thế giới. Ông là thành viên của một số hội đồng quốc gia và quốc tế nổi bật, như: Hội đồng Thủ tướng Chính phủ về Thương mại và Công nghiệp, Chính phủ Ấn Độ, Hội đồng quản trị Nghiên cứu kinh tế Ấn Độ; là thành viên của Quỹ Interpol và Hội đồng Quản trị Diễn đàn Kinh tế Thế giới...
Tầm nhìn xa trông rộng của vị tỷ phú này luôn làm cho giới kinh doanh ngưỡng mộ. Ông luôn đầu tư vào các doanh nghiệp tiềm năng trong tương lai. Tại sao Mukesh Ambani lại chọn chuyên ngành kỹ thuật hóa học mà không phải kế nghiệp kỹ thuật dệt vốn đã có tiếng tăm của cha? Đây là câu hỏi mà trước đây hầu hết ai cũng tò mò về vị tỷ phú này. Câu trả lời đã được chính ông chia sẻ. Vào thời điểm đầu những năm 70, Vimal - thương hiệu dệt may do người cha gây dựng đã khá thành công, tất cả mọi người đều mong đợi Mukesh tiếp tục ngành dệt. Thế nhưng lựa chọn của ông lại hoàn toàn khác, không ai nghĩ rằng thứ mà Reliance hướng đến là hóa chất. “Tôi đã học kỹ thuật hóa học vì nó được cho là ngành của tương lai. Thời đại chúng tôi có dòng phim The Graduate vốn rất nổi tiếng - “Có một tương lai tuyệt vời trong ngành nhựa”, tôi đoán điều này đã để lại ấn tượng cho tôi”. Ông cho biết thêm: “Theo một nghĩa nào đó, đây cũng phản ánh hai trong số các nguyên lý mà cha tôi đã dùng xây dựng Reliance: luôn đầu tư vào các doanh nghiệp và tiềm năng trong tương lai. Chúng tôi tin tưởng nguyên tắc này đến tận bây giờ”.
Mukesh Ambani còn thể hiện sự nhạy bén của mình trong xây dựng chiến lược. Khi nền kinh tế mở cửa năm 1992, rất nhiều các công ty Ấn Độ lo ngại về khả năng tồn tại. Mukesh biết rõ công ty của ông và các doanh nghiệp khác ở Ấn Độ phải cạnh tranh quốc tế với mức thuế rất cao. Đó là nỗi ám ảnh của ông để đánh bại Đài Loan và Hàn Quốc thống trị kinh doanh polyester tại thời điểm này. Và rồi ông nhận ra rằng, yếu tố quan trọng ở đây là quy mô. Chỉ khi có quy mô mới không bị đánh bại. Từ đây ông đã hình thành hướng phát triển bên ngoài Ấn Độ.
Tư tưởng kinh doanh thứ ba của ông có lẽ thừa hưởng gien của người cha tài giỏi: Hợp tác với thế hệ tiếp theo. Từ rất sớm, cậu bé Mukesh 14 tuổi đã được coi là đối tác kinh doanh của cha mình và ông luôn cư xử với cậu như một đối tác. Mukesh luôn nằm lòng cậu không được đào tạo, cậu là đối tác của cha và đây là trách nhiệm của cậu. Tư tưởng này đã dần được hun đúc trong cậu từ những năm tháng thơ ấu để rồi ngày nay áp dụng thành tư tưởng kinh doanh tuyệt vời. Sau này trưởng thành, Mukesh vẫn luôn là người đồng hành, hợp tác kinh doanh và kế nghiệp cha. Hiện tại, vị tỷ phú cũng áp dụng với thế hệ nối tiếp là con cái và các nhân viên trong công ty. Bản thân ông phải nhận định rằng tư duy hợp tác này là điều kỳ diệu và kết quả luôn vượt qua mong đợi. “Con cái của tôi khá quen với việc dẫn dắt tôi. Và tôi đang dần quen với việc bị loại bỏ vì con của tôi đang làm chủ. Đó là một cuộc sống mới và nó tốt cho tôi”. Vị tỷ phú hài hước chia sẻ.
Mánh khóe làm ăn
Mukesh Ambani có vẻ là một doanh nhân “hiền hòa” thông qua các tư tưởng kinh doanh. Nhưng doanh nhân nào muốn thành công, doanh nghiệp nào muốn đi đầu cũng đều nắm giữ các thủ thuật cho riêng mình. Vị tỷ phú này cũng vậy.
Với tư cách là giám đốc điều hành và là cổ đông lớn nhất của Tập đoàn Reliance, công ty có giá trị cao thứ hai của Ấn Độ, ông biết rõ đâu là thời điểm đổ vốn đầu tư. Một thập kỷ trước, ông đã “tung lưới” tập trung ở khu vực Kenya, thu về các phi vụ mua bán với lợi nhuận cao ngất. Khi cơ quan cạnh tranh Kenya chấp nhận đơn vị địa phương của công ty dầu mỏ mua lại công ty dầu khí Gulf African, bề ngoài chỉ là một thỏa thuận giữa hai công ty dầu mỏ nhưng bên trong không chỉ là như vậy. Các chi tiết cổ phần trong hợp đồng này mang lại cho Ambani thỏa thuận ước tính 400 triệu đô là vào thời điểm đó. Trong năm 2007, Tập đoàn Reliance thông qua chi nhánh Trung Đông, đã mua lại 76% cổ phần công ty dầu mỏ có trụ sở tại Maurotius, nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ ở Đông và Trung Phi.
Trong cuộc chơi công nghệ truyền thông, Mukesh mua lại Infotel Broadband, thuộc sở hữu của Nahatas với giá hơn 1 tỷ đô la. Mức giá này khiến tất cả các công ty đối thủ im lặng dè chừng. Họ không thể trả giá quá cao, nhưng nếu thua thì mất đi cả cơ hội lớn. Với phi vụ mua lại này, Mukesh chỉ rõ ông muốn mở ra công nghệ truyền thông thế hệ thứ tư 4G, tạo ra một thị trường dịch vụ giàu dữ liệu, ngay cả lúc bấy giờ ngành viễn thông gặp khó khăn. Kế hoạch của Ambani được xác định trên quy mô lớn. Lần đầu tiên bùng nổ với điện thoại di động năm 2002, Chủ tịch và Giám đốc điều hành RIL đã phát động một buổi giới thiệu trên toàn quốc, hứa hẹn các cuộc gọi di động giá rẻ, tạo ra một thị trường điên cuồng nhưng lại là nhân tố giúp ngành công nghiệp “cất cánh”.
Ngoài ra, vị tỷ phú này còn có thương vụ bán thương hiệu dệt may Vimal nức tiếng do chính cha gây dựng. Điều đáng nói ở đây, Vimal là một phần của Reliance industries và ít nhiều cũng đã trở thành doanh nghiệp lớn, tại sao Mukesh lại bán đi ? Có phải ông muốn thoát khỏi trướng của cha mình như lời đồn ? Câu trả lời rất đơn giản: Mô hình kinh doanh Reliance cũ đã đạt đến giới hạn và cần phải được sửa đổi trong môi trường kinh tế và chính trị hiện tại. Với sự xuất hiện của thuế hàng háo và dịch vụ, Reliance không cần phải nuôi dưỡng tất cả các doanh nghiệp của mình trong cùng một công ty. Cho dù là ở nhiều công ty hay một công ty thì các khoản thuế thu sẽ giống nhau. Chính vì vậy, Reliance đã đồng ý chuyển giao kinh doanh hàng dệt may và thương hiệu Vimal với số tiền không tiết lộ và 49% quyền sở hữu, Reliance vẫn giữ 51% cổ phần.
Tài giỏi là thế, khôn ngoan là thế, chắc hẳn đời tư của Mukesh Ambani cũng chứa đựng nhiều điều thú vị ?
Tỷ phú, doanh nhân Mukesh Ambani là người khá kín tiếng trong cuộc sống hàng ngày. Ít khi thấy ông lên truyền hình, chỉ trừ trong các cuộc họp. Lùm xùm được biết đến nhiều nhất có lẽ là vụ phân chia công ty của hai anh em Ambani sau khi cha qua đời. Mẹ của họ đã đứng ra phân chia: Mukesh quản lý hóa dầu, xây dựng doanh nghiệp viễn thông; còn em trai ông Anil quản lý tài chính và năng lượng, điện. Dù vụ phân tranh này đã qua đi nhiều năm, nhưng vẫn còn vết rạn nứt giữa hai anh em.
Gác tranh chấp sang một bên, cuộc sống riêng của vị tỷ phú viên mãn. Mukesh Ambani kết hôn với Nita Ambani. Cặp đôi hạnh phúc có với nhau được ba mặt con: hai con trai, Anant và Akash và con gái là Isha. Hiện gia đình đang sống trong tòa nhà sở hữu riêng, 27 tầng, ở Mumbai, mang tên “Antilia” và được cho là ngôi nhà đắt nhất trong lịch sử, trị giá 1 tỷ đô la.
Dinh cơ hoành tráng với dáng vẻ vô cùng đặc biệt giống như tính cách mạnh mẽ, quyết liệt của tỷ phú Mukesh Ambani
Mức độ giàu có của Mukesh mới đây đã đưa ông lên vị trí người giàu nhất châu Á. Thế nhưng phía sau sự xa hoa, giàu có ông sẽ là một con người như thế nào ? Có lẽ hình dung chính xác nhất về con người ông Mukesh chính là những ảnh hưởng thời thơ ấu đã định hình ông của ngày hôm nay.
Ký ức sống động nhất của Mukesh là dành thời gian với cha. Đối với cha ông - Reliance, gia đình là cả cuộc đời. Dù bận rộn mấy, bất kể áp lực, cha ông vẫn dành chủ nhật cho vợ con. Mukesh cũng cố gắng làm điều tương tự cho gia đình mình. Ông cùng làm bài tập với con, cả nhà cố gắng làm mọi thứ cùng nhau. Ông đã học được lối sống tuyệt với này từ cha mình. Hơn thế, Mukesh trở thành một “fan hâm mộ của thiên nhiên” từ những lần băng qua rừng, hay những hôm tắm suối hồi còn đi học. Cuộc sống riêng tư của ông cứ thế bình lặng trôi qua, không quá nhiều lùm xùm, vướng bận. Sự thay đổi, khác chăng, chỉ là ông có thể mua được nhiều thứ hơn mà thôi.
Cuộc sống xa hoa của gia đình tỷ phú Mukesh Ambani
Mukesh Ambani là bộ mặt của doanh nhân Ấn Độ hiện đại, đại diện cho hình ảnh táo bạo ở lĩnh vực kinh doanh của đất nước. Ông sẽ luôn là thần tượng, là nguồn cảm hứng cho mỗi người trẻ Ấn Độ, những người mong muốn làm nên tên tuổi sau này cho chính mình và cho đất nước.
Phan Lê
