Chỉ trong 5 năm, ông trùm bất động sản Hong Kong - Pan Sutong, từ chỗ là một trong những người giàu nhất châu Á đã trở thành một con nợ lớn khi tòa nhà chọc trời hàng đầu của công ty ông bị "tịch thu" bởi các chủ nợ đòi số tiền hơn 1 tỷ USD.
Theo Bloomberg, đó là một cú ngã đau đớn đối với vị tỷ phú 57 tuổi, người từng giàu thứ 4 châu Á vào năm 2015 với khối tài sản 27 tỷ USD. Sau khi cổ phiếu Goldin Financial lao dốc và phần lớn tài sản bị biến thành khoản đảm bảo cho các khoản vay, ông đã không còn nằm trong danh sách 500 người giàu nhất thế giới.
Khối tài sản ban đầu của Pan không đến từ bất động sản mà đến từ kinh doanh và sau đó là sản xuất đồ điện tử. Đây là lĩnh vực mà ông đã mạo hiểm đầu tư sau khi từ California chuyển đến Hong Kong.
Ông chuyển sang đầu tư vào bất động sản, thời điểm cơn sốt bùng nổ tạo ra vô số người giàu ở Hong Kong và biến nơi đây trở thành một trong những thị trường bất động sản đắt đỏ bậc nhất thế giới.
Tình hình tài chính rơi vào bế tắc
Ông Pan đổi tên công ty điện tử của mình thành Goldin Properties Holdings Ltd. và mua thêm một doanh nghiệp khác là Goldin Financial. Vài năm sau, thị trường bất động sản Hong Kong bùng nổ, giúp ông Pan giàu lên nhanh chóng. Goldin Properties trở thành công ty tư nhân từ năm 2017. Ông Pan sở hữu cổ phần kiểm soát của cả Goldin Properties và Goldin Financial.
Tuy nhiên, "vận đỏ" của tỷ phú Pan và một số nhà đầu tư bất động sản khác tan biến khi biểu tình và dịch Covid-19 bùng lên ở Hong Kong, đẩy thành phố này vào cuộc suy thoái nghiêm trọng nhất trong lịch sử. Nhà đầu tư Tang Shing-bor, có biệt danh "Vua cửa hàng", đang tìm cách bán tháo hàng tỷ USD bất động sản.
Một nhóm nhà đầu tư từng chi 5,2 tỷ USD để mua tòa tháp The Center giờ cũng rơi vào bế tắc vì thị trường bất động sản Hong Kong đóng băng hồi năm ngoái.
Theo tổng hợp của Bloomberg, Pan và Goldin Financial đã gánh khoản nợ khoảng 38 tỷ đô la Hong Kong (4,9 tỷ USD) từ tháng 5/2017 đến tháng 9/2020. Theo hồ sơ của công ty vào tháng trước, ít nhất 1 tỷ USD trong số nợ đó vẫn còn tồn đọng và gắn liền với Goldin.
Số liệu mới nhất cho thấy hệ số Nợ/EBITDA (đo lường mức thu nhập được tạo ra và có sẵn để trả nợ trước khi trả lãi, thuế và chi phí khấu hao) của Goldin là khoảng 9 lần vào cuối năm 2018. Ngay cả khoản vay trị giá 1,1 tỷ USD của Goldin từ công ty CK Asset của tỷ phú giàu thứ hai Hong Kong – Lý Gia Thành, cũng không đủ để giúp công ty của Pan.
Sự sụp đổ của Goldin Financial bắt nguồn từ đâu
Sự sụp đổ của Goldin Financial có thể bắt nguồn từ chiến lược của Pan trong việc chia tách quyền sở hữu tài sản giữa công ty và lợi ích cá nhân.
Từ năm 2011 đến năm 2020, Pan và Goldin Financial đã mua một khu thương mại và hai khu dân cư. Goldin Financial nắm giữ 60% cổ phần sở hữu, trong khi Pan nắm giữ 40% còn lại.
Nhưng bắt đầu từ năm 2018, Pan muốn có toàn quyền sở hữu một trong những bất động sản dân cư và một phần lớn cổ phần trong một bất động sản khác (nằm trong khu phố Ho Man Tin danh tiếng của Kowloon và có tiềm năng sinh lời tốt).
Đổi lại, ông bán cổ phần của mình trong hai bất động sản còn lại cho công ty, bao gồm 40% cổ phần tại Goldin Financial Global Centre – tòa tháp văn phòng hàng đầu đang nợ chồng chất và một thửa đất đắt tiền gần sân bay Kai Tak trước đây.
Do đó, Pan trở thành người bảo lãnh duy nhất cho khoản vay 927 triệu USD để phát triển một trong các dự án dân cư này. Ít nhất bốn ngân hàng liên quan từ chối các điều khoản của thỏa thuận và không cho ông Pan vay tiền. Điều đó gây khó cho Goldin Financial.
Dự án Kai Tak sau đó bị trì hoãn. Cuối năm 2019, Goldin Financial không thể huy động vốn để phát triển dự án này. Sau đó, công ty phải bán rẻ lô đất với giá khoảng 451 triệu USD, thấp hơn một nửa so với số tiền đã bỏ ra hồi năm 2018.
Sau khi Goldin Financial không kịp thanh toán các khoản nợ tới hạn, các chủ nợ tới bao vây tòa nhà trụ sở của công ty. Hồi tháng 7/2020, các chủ nợ - từng cho Goldin vay 438 triệu USD - đòi công ty này trả tiền ngay lập tức. Nhóm chủ đầu tư nắm giữ lượng trái phiếu trị giá 876 triệu USD đe dọa sẽ tịch thu khối văn phòng được thế chấp nếu công ty không trả nợ.
Trước tình thế khẩn cấp, Goldin cho biết có thể sang tay tòa nhà của công ty để trả nợ tiền và trái phiếu. Tuy nhiên, khi đó công ty bất động sản này sẽ mất quyền sở hữu tòa nhà, đồng thời buộc chuyển từ vị thế chủ nhà sang người thuê trên chính trụ sở của mình.
Bảo Bảo
