Thế khó của Hoa Sen Group - doanh nghiệp đứng đầu thị phần tôn mạ Việt Nam

Ảnh minh hoạ: Hoa Sen Group.

Hoa Sen đứng top 1 thị phần tôn mạ tại Việt Nam

Tập đoàn Hoa Sen (Hoa Sen Group) được thành lập vào năm 2001, hiện đang trở thành doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh tôn, thép số 1 Việt Nam và là nhà xuất khẩu tôn, thép hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Với vốn điều lệ 6.209 tỷ đồng, Chủ tịch Lê Phước Vũ là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 16,96%.

Tập đoàn hoạt động trong 4 mảng chính: sản xuất kinh doanh tôn - ống thép; sản xuất kinh doanh nhựa; phân phối vật liệu xây dựng – trang trí nội thất và lĩnh vực khác (bất động sản,…).

Hoa Sen đang sở hữu 10 nhà máy tại 3 miền Bắc, Trung, Nam, nhằm sản xuất và cung cấp nhanh nhất các sản phẩm tôn mạ, ống thép, ống mạ kẽm nhúng nóng, ống nhựa cho từng thị trường khu vực.

Trong đó, lĩnh vực hoạt động trọng tâm của Hoa Sen là sản xuất và kinh doanh tôn mạ và ống thép.

Tại thị trường nội địa, Hoa Sen chủ yếu phân phối sản phẩm tôn, ống thép, xà gồ và ống nhựa,… qua mạng lưới khoảng 400 cửa hàng trải khắp đất nước. Tính đến hết quý I/2025, số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), Hoa Sen đang chiếm khoảng 27% thị phần tiêu thụ tôn mạ và kim loại màu, đứng top 1 cả nước.

Nguồn: Hiệp hội Thép Việt Nam.

Còn sản phẩm xuất khẩu trọng yếu của HSG là tôn mạ nhôm kẽm, tôn mạ kẽm, tôn màu, ống thép, ống nhúng nóng và ống nhựa… với tỷ trọng doanh thu từ xuất khẩu chiếm khoảng 60% tổng doanh thu của Tập đoàn, trong đó thị trường trọng điểm bao gồm châu Mỹ, châu Âu và một vài quốc gia châu Á.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất thành phẩm tôn mạ và ống thép, nguyên liệu đầu vào là thép cuộn cán nóng (HRC). Hiện nay, Hoa Sen chưa thể tự chủ được nguyên liệu đầu vào, doanh nghiệp chủ yếu mua thép HRC từ các doanh nghiệp trung gian nhập khẩu thép HRC Trung Quốc, và từ một vài doanh nghiệp trong nước khác như Tập đoàn Hoà Phát hay Formosa Hà Tĩnh. Cũng vì vậy mà giá thép HRC và sản lượng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Hoa Sen có lãi nhờ hoàn nhập dự phòng và lãi tài chính

Theo công bố từ Hoa Sen, doanh nghiệp đã sản xuất được 432.919 tấn thép các loại trong ba tháng đầu năm 2025.

Đối với hoạt động xuất khẩu, ngành thép Việt Nam chịu tác động từ các cuộc khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại của các quốc gia, gần đây nhất là cuộc điều tra chống bán phá giá của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) khởi xướng từ tháng 9/2024 đối với sản phẩm tôn thép mạ kẽm, mạ lạnh và mạ màu xuất khẩu từ Việt Nam.

Do tâm lý thận trọng của khách hàng, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ của Hoa Sen đã tạm gián đoạn từ tháng 9/2024 đến nay. Tuy nhiên, công ty vẫn tiếp tục tận dụng những lợi thế cạnh tranh cốt lõi để tìm kiếm, mở rộng sang các thị trường mới, đồng thời tăng tiêu thụ trong nước.

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II niên độ 2024 – 2025 (từ ngày 1/1 – 31/3/2025) cho thấy, doanh thu thuần của Tập đoàn đạt 8.452 tỷ đồng, giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong quý, giá bán trung bình của Hoa Sen giảm 3,4% so với quý liền trước. Trong khi đó, giá HRC trung bình quý vừa rồi tại thị trường Việt Nam giảm 2,9% so với giai đoạn cuối năm 2024.

Biên lãi gộp cả quý đạt hơn 12,7%, tăng 0,9 điểm % so với quý liền trước và cao hơn 0,7 điểm % so với cùng kỳ.

Phân tích chi tiết hơn, biên lãi gộp của Hoa Sen thực tế cải thiện là do công ty hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và ghi nhận giảm chi phí giá vốn hàng bán. Nếu loại trừ khoản hoàn nhập dự phòng này, biên lãi gộp của tập đoàn chỉ đạt khoảng 11%.

Nguồn: Tổng hợp.

Trong quý, công ty còn ghi nhận gần 120 tỷ đồng tiền lãi chênh lệch tỷ giá từ hoạt động xuất khẩu, được hạch toán vào doanh thu tài chính.

Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp thay đổi không quá lớn, trong khi chi phí tài chính (chủ yếu là chi phí lãi vay) tăng 58% lên 68 tỷ đồng, khiến cả quý, Hoa Sen báo lãi sau thuế 205 tỷ đồng, giảm gần 36% so với cùng kỳ năm ngoái.

Và cũng cần nhấn mạnh rằng, nếu loại trừ cả khoản hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho 145 tỷ và lãi chênh lệch tỷ giá gần 120 tỷ, thì Hoa Sen sẽ ghi nhận lợi nhuận âm.

Tính lũy kế hai quý đầu niên độ (1/10/2024 - 31/3/2025), Hoa Sen đạt gần 19.674 tỷ đồng doanh thu thuần và 371 tỷ đồng lãi sau thuế, tăng 2% về doanh thu nhưng giảm 12% so với cùng kỳ. Biên lãi gộp đạt 12,2% và biên lãi ròng đạt 1,9%.

Ngoài ra, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của Hoa Sen cũng có sự cải thiện đáng kể từ mức âm hơn 3.400 tỷ ở cùng kỳ sang dương hơn 2.000 tỷ trong hai quý đầu năm niên độ 2025.

Nguồn: VPS tổng hợp từ BCTC của Hoa Sen.

Hoa Sen chỉ đi vay ngắn hạn, lãi vay chưa tới trăm tỷ cả quý

Tính đến hết ngày 31/3, tổng tài sản của Tập đoàn Hoa Sen đạt xấp xỉ 17.550 tỷ đồng, trong đó hàng tồn kho chiếm gần một nửa với hơn 8.200 tỷ đồng, song đã phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn gần 171 tỷ đồng.

Cũng như các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ khác, Hoa Sen có xu hướng đầu cơ và tích trữ thép cuộn cán nóng HRC trong 2-3 tháng, chính vì vậy, giá trị hàng tồn kho ảnh hưởng nhiều đến biên lãi gộp theo quý của HSG.

Về khía cạnh này, Hoa Sen được đánh giá là một trong những doanh nghiệp quản trị hàng tồn kho khá tốt - điều này đã được chứng minh trong giai đoạn năm tài chính 2022, khi doanh nghiệp nỗ lực xử lý nhanh thành phẩm và nguyên vật liệu có giá vốn cao bằng cách gia tăng bán chiết khẩu thương mại và giảm giá hàng bán nhằm phục hồi lại biên lãi gộp.

Theo các nhà phân tích từ Chứng khoán NH Securities, dự kiến trong năm tài chính 2025, biên lãi gộp của Hoa Sen vẫn sẽ cải thiện lên mức trung bình 11 - 12% nhờ vào việc tích trữ hàng tồn kho giá vốn thấp, mức chênh lệch giá mua - bán vẫn tiếp tục hỗ trợ tăng biên lợi nhuận, và doanh nghiệp hoàn nhập một phần giá trị hàng tồn kho do kỳ vọng giá bán thành phẩm sẽ tăng nhẹ từ nền thấp trong năm 2025.

Chi tiết hàng tồn kho của Hoa Sen, đến phần lớn là nguyên vật liệu và thành phẩm. (Nguồn: BCTC quý II niên độ 2025).

Trở lại với bức tranh tài sản của Hoa Sen, tại cuối tháng 3/2025, khoản phải thu ngắn hạn đạt hơn 3.018 tỷ đồng, trong đó 2/3 đến từ phải thu ngắn hạn của khách hàng. Ngoài ra, thuyết minh các khoản phải thu cho thấy, công ty đã tạm ứng gần 167 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Tổng nợ phải trả tại cuối kỳ của Hoa Sen ghi nhận gần 6.240 tỷ đồng. Trong đó, tổng dư nợ vay còn hơn 3.532 tỷ đồng, hoàn toàn là vay ngắn hạn. Con số này đã giảm hơn 1.830 tỷ so với đầu niên độ, khi giảm dư nợ tại Vietcombank và VietinBank, tất toán khoản vay 53 tỷ tại Ngân hàng TNHH MTV United Overseas Bank (Việt Nam). Ngược lại, trong kỳ, công ty phát sinh khoản vay mới trị giá gần 300 tỷ đồng tại HSBC (Việt Nam).

Thực tế năm 2022, Hoa Sen đã tất toán được khoản nợ vay dài hạn nhằm tối ưu chi phí. Hiện tại, tập đoàn sản xuất tôn mạ này chỉ sử dụng khoản vay ngắn hạn và có xu hướng tăng nhẹ nợ vay nhằm tích trữ nguyên vật liệu giá rẻ.

Trong 6 tháng đầu niên độ, Hoa Sen đã đi vay thêm 14.895 tỷ đồng, đồng thời đã trả nợ gốc vay hơn 16.700 tỷ. Chi phí lãi vay đã trả là 94 tỷ.

Việc tất toán được nợ vay dài hạn đã giúp tiết kiệm chi phí lãi vay cho Hoa Sen Group. (Nguồn: BCTC).

Trên thị trường chứng khoán, sau thời gian dài cắm đầu giảm, cổ phiếu HSG đã hồi phục từ mức đáy vùng giá 13.300 đồng/cp vào giữa tháng 4 lên 15.850 đồng/cp chốt phiên 10/6.

Hồi Đại hội đồng cổ đông thường niên diễn ra tháng 3/2025, Chủ tịch Lê Phước Vũ đánh giá cổ phiếu HSG "đang bèo quá" khi dao động ở vùng 18.000 đồng/cp, tương đương với giá trị sổ sách. Ông bày tỏ thất vọng bởi "cày mấy chục năm trời mà giá cổ phiếu chỉ gần giá trị sổ sách".

Những năm trước, ông thường khẳng định giá hợp lý của HSG vào khoảng 30.000 đồng/cp. Tuy nhiên lần này, người đứng đầu Hoa Sen cho rằng cổ phiếu điều chỉnh cũng hợp lý, bởi nhà đầu tư nắm bắt và điều chỉnh rất nhanh theo xu thế.

Xu thế ông Vũ nhắc đến là khó khăn trong hoạt động xuất khẩu tôn thép do xu hướng bảo hộ thương mại ở nhiều quốc gia. Sản lượng xuất khẩu vào các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu... của Hoa Sen lẫn các doanh nghiệp cùng ngành đều giảm mạnh.

Ngay tại thị trường nội địa, nhu cầu tiêu thụ rất thấp, trong khi nguồn cung dư thừa nên các doanh nghiệp phải cạnh tranh nhau gay gắt. Theo vị Chủ tịch, bây giờ "ngành tôn thép giỏi lắm chỉ đi ngang, còn xu thế chung là đi xuống".