Thái Nguyên: Khơi dậy tiềm năng đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Trong bức tranh phát triển kinh tế địa phương, Thái Nguyên đang từng bước định vị du lịch không chỉ là ngành dịch vụ bổ trợ mà trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Với nền tảng tài nguyên phong phú, bản sắc văn hóa đặc sắc cùng chiến lược phát triển bài bản, tỉnh đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn tới.

Những năm gần đây, Thái Nguyên đã ghi nhận sự chuyển biến tích cực về lượng khách và doanh thu du lịch. Chỉ tính riêng những tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách đã đạt hơn 2,6 triệu lượt, mang về doanh thu khoảng 3.600 tỷ đồng. Mục tiêu cả năm được đặt ra khá tham vọng với ít nhất 8 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 300.000 khách quốc tế, cùng tổng thu vượt 11.000 tỷ đồng. Những con số này không chỉ phản ánh đà phục hồi mà còn cho thấy dư địa tăng trưởng còn rất lớn của ngành du lịch địa phương.

Hồ Núi Cốc một điểm du lịch không thể bỏ qua ở Thái Nguyên.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập, tạo điều kiện để Thái Nguyên khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên và văn hóa. Với vị trí là cửa ngõ vùng trung du và miền núi phía Bắc, lại giáp ranh Thủ đô Hà Nội, địa phương có lợi thế đặc biệt trong việc phát triển các tour du lịch ngắn ngày, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng cuối tuần ngày càng gia tăng.

Sự liên kết với Hà Nội đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển du lịch của Thái Nguyên. Khi Hà Nội giữ vai trò trung tâm phân phối khách lớn nhất miền Bắc, việc kết nối tour tuyến, chia sẻ nguồn khách và hợp tác xúc tiến quảng bá giúp Thái Nguyên gia tăng đáng kể khả năng tiếp cận thị trường. Các hoạt động xúc tiến du lịch, hội nghị quảng bá được tổ chức bài bản đang góp phần nâng cao vị thế của địa phương trên bản đồ du lịch quốc gia.

Không dừng lại ở việc thu hút khách, Thái Nguyên còn chú trọng xây dựng hệ sinh thái sản phẩm du lịch đa dạng, có chiều sâu. Các sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử và trải nghiệm được phát triển dựa trên hệ thống di tích, danh thắng phong phú. Những điểm đến như hồ Núi Cốc, vùng chè Tân Cương hay khu di tích ATK Định Hóa được định hướng trở thành hạt nhân thu hút du khách.

Đặc biệt, du lịch nông nghiệp gắn với văn hóa trà đang nổi lên như một sản phẩm đặc trưng mang dấu ấn riêng của Thái Nguyên. Không chỉ dừng lại ở tham quan, du khách còn có thể trải nghiệm quy trình trồng, chế biến và thưởng trà, qua đó hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa bản địa. Việc lồng ghép không gian trà vào các cơ sở lưu trú, nhà hàng, homestay đang tạo nên một hệ sinh thái trải nghiệm độc đáo, khó trộn lẫn.

Song song với đó, các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn cũng được khuyến khích phát triển. Tại nhiều địa phương như khu vực sườn Đông Tam Đảo, người dân đã chủ động đầu tư homestay, dịch vụ lưu trú, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Đây cũng là hướng đi giúp tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển là việc định hình du lịch MICE – du lịch hội nghị, hội thảo – gắn với thương hiệu “trà”. Các khu vực trung tâm được quy hoạch để trở thành điểm tổ chức sự kiện quy mô lớn, kết hợp quảng bá văn hóa địa phương. Mô hình “Hội nghị xanh – Du lịch sạch” không chỉ giúp nâng cao giá trị điểm đến mà còn tạo ra dòng khách có chất lượng cao.

Để hiện thực hóa mục tiêu dài hạn, Thái Nguyên đã ban hành Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, với định hướng rõ ràng về sản phẩm, không gian và nguồn lực. Trong đó, hai trọng điểm được xác định là phát triển khu du lịch hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp. Đây sẽ là những “điểm đến biểu tượng”, đóng vai trò dẫn dắt thị trường.

Cùng với đó, một trục động lực được hình thành từ việc khai thác các giá trị di sản văn hóa, lịch sử, kết hợp với phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù. Nền tảng phát triển là mở rộng các loại hình du lịch cộng đồng, sinh thái và văn hóa, đảm bảo sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn giá trị truyền thống.

Đáng chú ý, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phát triển du lịch. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu du lịch, ứng dụng nền tảng số trong quảng bá, đặt dịch vụ và tương tác với du khách đang từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao trải nghiệm du khách và tăng hiệu quả quản lý.

Trong ngắn hạn, hàng loạt sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch quy mô lớn sẽ được tổ chức nhằm quảng bá hình ảnh địa phương. Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch năm 2026 với chủ đề “Thiên đường du lịch hồ trên núi” được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Có thể thấy, Thái Nguyên đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển du lịch. Tuy nhiên, để thực sự bứt phá, địa phương cần tiếp tục khắc phục những “điểm nghẽn” như tính mùa vụ, thiếu sản phẩm đặc trưng và thời gian lưu trú ngắn. Việc đầu tư có trọng tâm, phát triển sản phẩm khác biệt và tăng cường liên kết vùng sẽ là chìa khóa để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng chung của tỉnh trong những năm tới.