Tai nạn lao động tăng gần 33%, doanh nghiệp mất hơn 58.000 ngày công

Tai nạn lao động thường được nhìn nhận trước hết qua những tổn thất về con người. Nhưng phía sau mỗi vụ việc còn là chi phí khắc phục, tài sản thiệt hại và thời gian sản xuất bị gián đoạn. Khi số vụ tai nạn tiếp tục tăng, bảo đảm an toàn tại nơi làm việc không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn gắn trực tiếp với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Số vụ tai nạn tăng gần 33%

Theo số liệu được nêu trong báo cáo của Bộ Nội vụ, 6 tháng đầu năm 2026, cả nước xảy ra 3.415 vụ tai nạn lao động, làm 3.476 người bị nạn. Trong đó, có 378 vụ tai nạn chết người, khiến 391 người tử vong và 747 người bị thương nặng.

Tuân thủ quy trình và kiểm soát nguy cơ tại nơi làm việc là yêu cầu quan trọng để phòng ngừa tai nạn lao động - Ảnh: Báo Điện tử Chính phủ.

So với cùng kỳ năm 2025, số vụ tai nạn lao động tăng 32,93%; số người bị nạn tăng 32,02%. Đáng chú ý, số vụ tai nạn chết người tăng 25,17%, số người tử vong tăng 22,57% và số người bị thương nặng tăng 13,18%.

Mức tăng trên cho thấy rủi ro an toàn lao động không chỉ nằm ở những sự cố riêng lẻ. Khi tai nạn gia tăng trên diện rộng, yêu cầu đặt ra là phải xem xét lại chất lượng nhận diện nguy cơ, tổ chức sản xuất, giám sát tại hiện trường và việc tuân thủ quy trình an toàn.

Trong khu vực có quan hệ lao động, báo cáo ghi nhận 3.252 vụ tai nạn, làm 3.304 người bị nạn; có 293 vụ tai nạn chết người, khiến 303 người tử vong và 682 người bị thương nặng. Đây là khu vực gắn trực tiếp với trách nhiệm quản lý an toàn của người sử dụng lao động và việc tổ chức điều kiện làm việc tại cơ sở.

Hơn 693 tỷ đồng chi phí, trên 58.000 ngày công bị mất

Thiệt hại do tai nạn lao động không dừng ở chi phí trước mắt. Doanh nghiệp còn có thể phải đối mặt với việc bố trí lại nhân lực, gián đoạn dây chuyền, chậm tiến độ và áp lực bảo đảm hoạt động sau sự cố.

Theo số liệu trong báo cáo, tổng chi phí liên quan đến tai nạn lao động tại khu vực có quan hệ lao động vượt 693 tỷ đồng; thiệt hại tài sản hơn 8 tỷ đồng và số ngày nghỉ việc vượt 58.391 ngày.

Các con số này cho thấy an toàn lao động cần được nhìn nhận như một phần của quản trị chi phí và năng suất. Một sự cố nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đồng thời đến người lao động, tiến độ thực hiện hợp đồng, kế hoạch sản xuất và nguồn lực tài chính dành cho hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, cần thấy rõ rằng số liệu tổng hợp chưa đủ để kết luận toàn bộ thiệt hại đều có thể tránh được hoặc xác định mức tổn thất bình quân của mỗi doanh nghiệp. Điều có thể khẳng định là phòng ngừa tai nạn cần được đặt vào hoạt động quản trị thường xuyên, thay vì chỉ xử lý sau khi sự cố xảy ra.

Ngã cao, vật rơi và máy móc vẫn là những nguy cơ đáng chú ý

Trang bị bảo hộ và tuân thủ quy định an toàn là những yêu cầu cơ bản đối với người lao động tại công trường xây dựng.

Các vụ tai nạn nghiêm trọng tiếp tục ghi nhận tại nhiều địa phương, trong đó có Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai; hoạt động xây dựng là lĩnh vực được đề cập trong các vụ việc này.

Theo thống kê từ các biên bản điều tra được nêu trong báo cáo, khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng mỗi lĩnh vực chiếm 13,33% số vụ tai nạn chết người được phân loại; xây dựng chiếm 6,7%. Xét theo yếu tố gây chấn thương, ngã cao chiếm 20%, vật rơi, đổ hoặc sập chiếm 16,67%, máy cán, kẹp, cuốn chiếm 10% và điện giật chiếm 6,7%.

Đây là những nguy cơ đòi hỏi biện pháp kiểm soát cụ thể tại nơi làm việc: đánh giá rủi ro trước khi triển khai công việc, kiểm tra thiết bị, bảo đảm điều kiện làm việc trên cao, kiểm soát khu vực có nguy cơ vật rơi và giám sát việc tuân thủ quy trình vận hành máy móc.

Báo cáo cũng nêu những hạn chế trong công tác quản trị an toàn, đánh giá rủi ro, huấn luyện, kiểm định thiết bị và giám sát. Điều này đặt ra yêu cầu phải chuyển từ việc thực hiện thủ tục mang tính hình thức sang kiểm soát nguy cơ thực chất, gắn trách nhiệm với từng vị trí và từng công đoạn sản xuất.

Dữ liệu chưa đồng đều, yêu cầu quản lý vẫn lớn

Một vấn đề khác được đề cập là chất lượng và phạm vi thống kê tai nạn lao động chưa đồng đều giữa các hệ thống báo cáo.

Trong 18 địa phương có dữ liệu y tế được tổng hợp, số người đến khám, chữa trị do tai nạn lao động là 7.786 người, gồm 2.442 trường hợp sơ cứu, cấp cứu không nhập viện và 5.344 trường hợp điều trị lần đầu. Trong khi đó, hệ thống báo cáo tai nạn lao động trên toàn quốc ghi nhận 3.476 người bị nạn.

Hai con số này được tổng hợp từ các hệ thống và phạm vi báo cáo khác nhau, vì vậy chưa thể dùng trực tiếp để kết luận số trường hợp bị bỏ sót. Tuy nhiên, sự chênh lệch cho thấy việc kết nối, chuẩn hóa và đối chiếu dữ liệu là vấn đề cần tiếp tục được quan tâm.

Đối với khu vực lao động không theo hợp đồng, báo cáo ghi nhận 163 vụ tai nạn, trong đó có 85 vụ chết người; 88 người tử vong. Việc quản lý an toàn ở khu vực này cũng đặt ra thách thức riêng, bởi khả năng tiếp cận thông tin, tổ chức huấn luyện và giám sát điều kiện làm việc có thể khác với khu vực có quan hệ lao động chính thức.

Bộ Nội vụ đồng thời chỉ ra những khó khăn trong công tác quản lý sau khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cùng hạn chế về nhân lực và chuyên môn phục vụ thanh tra. Đây là những yếu tố cần được xử lý song song với trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động tại cơ sở.

Hoàn thiện pháp luật, tăng hiệu quả phòng ngừa

Bộ Nội vụ đang hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Theo thông tin trong tài liệu được cung cấp, dự thảo gồm 2 điều, sửa đổi hoặc bổ sung 35 trong tổng số 93 điều của luật hiện hành; một phần nội dung liên quan đến việc cập nhật tên cơ quan sau sắp xếp bộ máy.

Dự thảo hướng tới xử lý các vấn đề liên quan đến tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương hai cấp, thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Theo kế hoạch được nêu trong tài liệu, dự thảo dự kiến trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, với thời điểm dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Việc hoàn thiện khung pháp lý là một phần của quá trình nâng cao hiệu quả quản lý. Dù vậy, mức độ an toàn tại nơi làm việc vẫn phụ thuộc đáng kể vào cách doanh nghiệp tổ chức thực hiện: nhận diện nguy cơ trước khi sản xuất, đầu tư thiết bị phù hợp, huấn luyện thực chất và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Khi số vụ tai nạn lao động tăng gần 33% trong nửa đầu năm 2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm số vụ việc trên báo cáo. Điều quan trọng hơn là ngăn ngừa những nguy cơ có thể dẫn đến thương vong, đồng thời hạn chế tổn thất về tài sản, chi phí và năng suất cho doanh nghiệp.