Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đang xem xét yêu cầu từ Liên minh các nhà sản xuất sơ mi rơ moóc Hoa Kỳ về việc điều tra áp dụng thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với sơ mi rơ moóc và các cụm lắp ráp nhập khẩu từ Việt Nam, Mexico và Thái Lan. Đồng thời, vụ việc cũng bao gồm cuộc điều tra chống trợ cấp đối với các sản phẩm cùng loại nhập khẩu từ Mexico và Thái Lan.
Theo đơn kiện, các sản phẩm bị đề nghị điều tra chủ yếu thuộc mã HS 8716.39.0090, 8716.90.5060 và có thể bao gồm mã HS 8716.90.5010. Vụ việc mang mã số A-552-849, trong đó nguyên đơn cáo buộc kim ngạch xuất khẩu sơ mi rơ moóc và các cụm lắp ráp từ Việt Nam sang Hoa Kỳ trong năm 2024 đạt gần 19 triệu USD, so với hơn 950 triệu USD từ Mexico và gần 27 triệu USD từ Thái Lan. Đáng chú ý, nguyên đơn đề xuất mức thuế CBPG áp dụng cho Việt Nam lên tới 304,68%, cao nhất trong ba nước bị điều tra.
 |
| Sơ mi rơ moóc Việt đối mặt nguy cơ chịu thuế chống bán phá giá tại Hoa Kỳ |
Theo quy định điều tra CBPG của Hoa Kỳ, có hai cơ quan chính tham gia vào quá trình này. Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) chịu trách nhiệm điều tra về hành vi bán phá giá và quyết định biện pháp áp thuế, trong khi Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC) đánh giá mức độ thiệt hại đối với ngành sản xuất nội địa. Việc áp thuế CBPG chỉ xảy ra nếu cả hai cơ quan đều đưa ra kết luận khẳng định.
Quá trình điều tra sẽ trải qua nhiều bước, bắt đầu bằng việc DOC tiếp nhận đơn kiện và có 20 ngày để xem xét, dự kiến sẽ đưa ra quyết định khởi xướng hoặc không khởi xướng điều tra vào ngày 18/3/2025. Sau đó, ITC có 45 ngày để đưa ra kết luận sơ bộ về thiệt hại, và nếu ITC xác định không có thiệt hại, vụ việc sẽ được chấm dứt.
Tuy nhiên, khả năng này thường rất thấp. Nếu vụ việc tiếp tục, DOC sẽ có 140 ngày kể từ ngày khởi xướng để đưa ra kết luận sơ bộ về bán phá giá. Trong trường hợp nguyên đơn cáo buộc và DOC xác định rằng nhập khẩu đã tăng đột biến một cách khẩn cấp sau khi vụ việc được khởi xướng, cơ quan này có thể áp dụng thuế hồi tố tạm thời đối với hàng nhập khẩu trong vòng 90 ngày trước khi công bố kết luận sơ bộ. Sau đó, DOC sẽ có thêm 75 ngày để ban hành kết luận cuối cùng về bán phá giá. Tiếp theo, ITC sẽ có 45 ngày để ra kết luận cuối cùng về thiệt hại, trước khi DOC chính thức ban hành lệnh áp thuế CBPG trong vòng 7 ngày nếu cả hai cơ quan đều kết luận có vi phạm.
Trước những diễn biến này, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cần theo dõi sát sao vụ việc và chủ động tìm hiểu kỹ các quy định, trình tự và thủ tục điều tra CBPG của Hoa Kỳ để xây dựng chiến lược ứng phó phù hợp.
Việc đăng ký tài khoản trên cổng thông tin điện tử IA ACCESS của DOC là rất quan trọng, giúp doanh nghiệp cập nhật thông tin và nộp các văn bản liên quan kịp thời. Nếu DOC khởi xướng điều tra, doanh nghiệp cần nhanh chóng hoàn thiện và nộp Bản câu hỏi Lượng và Giá trị trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhận được để phục vụ quá trình lựa chọn bị đơn bắt buộc.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần nộp Đơn xin hưởng thuế suất riêng rẽ trong vòng 21 ngày kể từ ngày công bố khởi xướng điều tra. Việc chứng minh được rằng doanh nghiệp hoạt động độc lập, không chịu sự kiểm soát của chính phủ cả về pháp lý và thực tiễn là yếu tố quan trọng để được hưởng mức thuế suất riêng thấp hơn mức áp chung. Trường hợp cần thiết, doanh nghiệp có thể xin gia hạn nhưng phải được DOC chấp thuận. Để tránh rủi ro bị áp thuế cao, các doanh nghiệp cần hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra Hoa Kỳ trong suốt quá trình xem xét vụ việc, vì bất kỳ hành động bất hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ nào cũng có thể dẫn đến việc áp dụng mức thuế cáo buộc cao nhất.
Ngoài việc tập trung vào kháng kiện, doanh nghiệp Việt Nam cũng nên chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và sản phẩm để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các biện pháp phòng vệ thương mại. Bên cạnh đó, cần thường xuyên liên hệ, phối hợp và cập nhật thông tin cho Cục Phòng vệ thương mại để nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ cơ quan chức năng. Trong bối cảnh thuế CBPG có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược phù hợp sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp Việt Nam.
