Điểm đáng chú ý là các tiêu chuẩn về thời gian học, quãng đường thực hành và điều kiện hoàn thành khóa đào tạo được siết chặt hơn nhằm nâng cao chất lượng người lái xe, hạn chế tình trạng “học cho có” nhưng vẫn được xác nhận đủ điều kiện dự thi.
 |
| Ảnh minh hoạ. |
Theo quy định mới, học viên muốn được xét hoàn thành khóa đào tạo bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tỷ lệ tham gia học tập. Với phần lý thuyết, học viên phải tham dự tối thiểu 70% thời lượng chương trình. Đối với phần thực hành trên sân tập, học viên phải học đủ thời gian và hoàn thành tối thiểu 50% quãng đường yêu cầu. Riêng phần thực hành trên đường giao thông, người học phải bảo đảm đủ quãng đường và ít nhất 50% thời gian học theo quy định.
Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong bối cảnh nhiều năm qua, không ít cơ sở đào tạo lái xe tồn tại tình trạng học viên “điểm danh hộ”, học đối phó hoặc thực hành không đủ giờ nhưng vẫn được xác nhận hoàn thành khóa học.
Theo Bộ Xây dựng, việc siết chặt điều kiện đào tạo nhằm bảo đảm học viên có đủ kỹ năng xử lý tình huống thực tế trước khi bước vào kỳ sát hạch chính thức. Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện ngày càng lớn, hạ tầng giao thông còn nhiều áp lực, chất lượng đào tạo lái xe không còn là câu chuyện riêng của ngành giao thông mà đã trở thành vấn đề liên quan trực tiếp đến an toàn xã hội.
Thông tư mới cũng quy định rõ cấu trúc bài kiểm tra kết thúc khóa đào tạo gồm 4 nội dung: lý thuyết theo bộ câu hỏi của Bộ Công an, mô phỏng tình huống giao thông, thực hành lái xe trong sa hình và thực hành lái xe trên đường.
Đáng chú ý, học viên bắt buộc phải đạt yêu cầu cả phần lý thuyết lẫn thực hành. Riêng bài thi mô phỏng tình huống và bài tiến lùi chữ chi phải đạt tối thiểu 5 điểm mới được công nhận đạt yêu cầu.
Giới chuyên môn đánh giá, việc tăng yêu cầu đối với bài mô phỏng và kỹ năng điều khiển xe trong không gian hẹp là cần thiết bởi đây là những kỹ năng phản ánh khá rõ khả năng quan sát, xử lý tình huống và tâm lý của người lái xe trong thực tế.
Một điểm mới khác được nhiều người quan tâm là quy định đơn giản hóa hồ sơ đầu vào. Theo đó, người học chỉ cần có giấy xác nhận hoàn thành chương trình trung học cơ sở thay vì nộp bằng tốt nghiệp như trước. Quy định này được điều chỉnh để phù hợp với Luật Giáo dục mới, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân.
Trong khi đó, để phục vụ công tác quản lý lâu dài và hỗ trợ người dân khi cần cấp lại chứng chỉ, thời gian lưu trữ dữ liệu đào tạo tại các cơ sở và Sở Xây dựng được nâng từ 3 năm lên tối thiểu 50 năm. Đây được xem là bước tiến lớn trong xây dựng dữ liệu đào tạo lái xe theo hướng số hóa và đồng bộ.
Đối với đào tạo nâng hạng giấy phép lái xe, Thông tư cũng bổ sung các yêu cầu cụ thể hơn. Người học nâng hạng từ D1, D2 và D lên CE phải có thời gian lái xe an toàn tối thiểu 2 năm. Quy định này nhằm bảo đảm người điều khiển phương tiện cỡ lớn có đủ kinh nghiệm thực tế trước khi được phép nâng hạng.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng thẳng thắn chỉ ra thực trạng nhiều học viên đạt điểm cao trong kiểm tra nội bộ nhưng lại trượt hàng loạt khi bước vào kỳ sát hạch chính thức. Điều này cho thấy còn tồn tại biểu hiện buông lỏng quản lý hoặc đánh giá hình thức tại một số cơ sở đào tạo.
Vì vậy, các cơ sở đào tạo sẽ phải chịu trách nhiệm nếu tỷ lệ học viên trượt sát hạch quá cao so với kết quả kiểm tra nội bộ. Các Sở Xây dựng địa phương được giao tăng cường thanh tra đột xuất, kiểm tra thực tế quá trình học thực hành trên đường và xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát DAT, giáo viên hoặc xe tập lái không đúng đăng ký.
Có thể thấy, những thay đổi lần này không chỉ nhằm siết quản lý mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là nâng chất lượng đào tạo lái xe, giảm tai nạn giao thông và xây dựng văn hóa tham gia giao thông an toàn hơn. Khi việc học và thi được đưa về đúng thực chất, người hưởng lợi cuối cùng không chỉ là cơ quan quản lý mà chính là cộng đồng và mỗi người dân tham gia giao thông hằng ngày.
