Siết camera giám sát 24/24 và phần mềm quản lý tại các cửa hàng miễn thuế

Theo quy định tại Thông tư số 82/2026/TT-BTC có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026, toàn bộ cửa hàng miễn thuế, kho chứa và quầy nhận hàng phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về vị trí và hạ tầng kỹ thuật.

Cửa hàng miễn thuế hay còn gọi duty free shop, là địa điểm kinh doanh, buôn bán các mặt hàng (nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước) và được hưởng ưu đãi miễn thuế địa phương theo quy định của pháp luật.

Về mặt vị trí địa lý, các địa điểm này bắt buộc phải nằm trong khu vực cách ly của cửa khẩu đường bộ quốc tế, ga đường sắt liên vận, cảng biển, cảng thủy nội địa, hoặc trong khu vực cách ly/khu vực hạn chế của cảng hàng không quốc tế; một số trường hợp đặc thù được phép đặt trong nội địa.

Yêu cầu mang tính cốt lõi trong đợt chuyển đổi này là việc ứng dụng công nghệ vào quản lý. Doanh nghiệp bắt buộc phải có hệ thống phần mềm quản lý, lưu trữ và kết xuất dữ liệu điện tử về hàng hóa, đối tượng mua hàng kết nối trực tuyến với hệ thống xử lý của cơ quan hải quan.

Đồng thời, hàng rào giám sát bằng công nghệ cũng được siết chặt tối đa nhằm minh bạch hóa hoạt động thương mại. Đối với hệ thống camera giám sát, phải hoạt động liên tục 24/24 giờ, bao quát toàn cảnh bên trong, khu vực cửa sổ và cửa ra vào. Dữ liệu hình ảnh phải kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan và được lưu trữ tối thiểu là 6 tháng.

Cải cách bằng cơ chế tự công bố

Dù thắt chặt các tiêu chí kỹ thuật để kiểm soát, Thông tư số 82/2026/TT-BTC lại mang đến bước đột phá lớn về cải cách thủ tục hành chính khi cho phép áp dụng cơ chế tự kê khai và tự công bố. Khi có nhu cầu hoạt động, mở rộng, thu hẹp, di chuyển hoặc chuyển quyền sở hữu địa điểm kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện thông báo qua Cổng thông tin điện tử hải quan.

Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư số 82/2026/TT-BTC nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính là việc áp dụng cơ chế tự kê khai và tự công bố. Khi có nhu cầu hoạt động, mở rộng, thu hẹp, di chuyển hoặc chuyển quyền sở hữu địa điểm kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện thông báo qua Cổng thông tin điện tử hải quan.

Quy trình hậu kiểm được định sẵn thời gian rõ ràng để không làm mất cơ hội kinh doanh của đơn vị vận hành. Trong thời hạn 10 ngày làm việc, Chi cục Hải quan sẽ phối hợp kiểm tra kết nối dữ liệu và lập biên bản. Nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, doanh nghiệp tự thực hiện công bố đủ điều kiện kinh doanh để ơ quan Hải quan cấp mã địa điểm lưu kho và đưa vào vận hành. Thậm chí, nếu Cơ quan Hải quan không có ý kiến sau thời hạn 10 ngày làm việc nêu trên, doanh nghiệp vẫn có quyền tự công bố và đưa địa điểm vào hoạt động.

Trách nhiệm của các bên khi thay đổi trạng thái hoạt động cũng được phân định rành mạch. Việc tạm dừng hoạt động có thể do doanh nghiệp chủ động đề xuất hoặc Cơ quan Hải quan áp đặt nếu phát hiện vi phạm. Thời hạn tối đa để khắc phục các tiêu chuẩn vi phạm là 6 tháng. Trong thời gian tạm dừng, doanh nghiệp phải giữ nguyên trạng hàng hóa và Cơ quan Hải quan sẽ dừng làm thủ tục xuất/nhập tại địa điểm đó. Khi muốn chấm dứt hoạt động hoàn toàn, doanh nghiệp phải giải quyết xong hàng tồn đọng và thông báo trên hệ thống điện tử trước khi tự công bố.

Đối với các điểm kinh doanh đã được công nhận và hoạt động ổn định trước ngày 1/7/2026, Thông tư cho phép tiếp tục hoạt động theo điều khoản chuyển tiếp. Tuy nhiên, các đơn vị này vẫn phải có trách nhiệm duy trì, đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, hệ thống camera và phần mềm theo quy định mới; nếu có phát sinh thay đổi về diện tích, di chuyển hay quyền sở hữu, bắt buộc phải tuân thủ theo quy trình mới.