Quảng Trị: Từ “giữ lửa đến giữ làng" và vai trò của phụ nữ trong xây dựng nông thôn mới

Trong hành trình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại Quảng Trị, vai trò của phụ nữ ngày càng được khẳng định. Không chỉ hiện diện trong vai trò truyền thống, họ còn trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động cộng đồng, góp phần tạo nên diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp và văn minh.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” – sáng kiến do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam phát động từ năm 2010. Với 8 tiêu chí cụ thể, trong đó “5 không” bao gồm: không đói nghèo, không vi phạm pháp luật - tệ nạn xã hội, không bạo lực gia đình, không sinh con thứ ba trở lên, không trẻ suy dinh dưỡng hoặc bỏ học; và “3 sạch” là sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ, cuộc vận động đã thực sự đi vào chiều sâu, trở thành động lực để phụ nữ góp sức xây dựng nông thôn mới (NTM) bền vững.

Tại Quảng Trị, các cấp hội phụ nữ đã triển khai đồng bộ các hoạt động tuyên truyền, lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh và ứng phó với biến đổi khí hậu, thu hút hơn 53.000 lượt hội viên tham gia. Mỗi cơ sở hội được giao chỉ tiêu vận động hỗ trợ 5–7 hộ gia đình đạt tiêu chí “5 không, 3 sạch” hoặc mô hình nâng cao “5 có, 3 sạch”; đồng thời đăng ký ít nhất một công trình phần việc cụ thể.

Hiện toàn tỉnh Quảng Trị đã có 89.565/126.985 hộ gia đình đạt chuẩn theo 8 tiêu chí (5 không, 3 sạch), chiếm tỷ lệ hơn 70%. 100% cơ sở hội đã có kế hoạch đăng ký và triển khai công trình, phần việc cụ thể, với 254 công trình đã hoàn thành, góp phần xây dựng NTM và đô thị văn minh.

Năm 2024, các mô hình như “Làng quê an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, “Gia đình 5 có, 3 sạch” tiếp tục được nhân rộng, nâng tổng số lên 141 mô hình với gần 4.100 thành viên. Cùng với đó, phong trào làm đẹp đường làng, ngõ xóm, trồng hoa, treo cờ, dựng pa nô tuyên truyền... cũng thu hút gần 80.000 lượt hội viên tham gia.

Đáng chú ý, việc thực hiện phân loại rác thải tại nguồn và hạn chế rác nhựa dùng một lần đã trở thành hoạt động trọng tâm. Năm 2024, Hội LHPN tỉnh tổ chức 43 lớp tập huấn phân loại rác, truyền thông bảo vệ môi trường cho hàng ngàn hội viên, đồng thời trao tặng hàng ngàn vật dụng thân thiện với môi trường như thùng rác, túi sinh học, men vi sinh… với tổng kinh phí hơn 590 triệu đồng.

Tính đến nay, 100% cơ sở hội đã triển khai phân loại rác tại hộ gia đình, xây dựng 346 mô hình xử lý rác thải tại nguồn, 36 mô hình “Ngôi nhà xanh”, “Hố rác xanh”… Nhiều mô hình còn trở thành nguồn lực hỗ trợ phụ nữ, trẻ em nghèo vượt khó, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng sống.

Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” tại Quảng Trị không chỉ giúp hoàn thành các tiêu chí xây dựng NTM mà còn trở thành cầu nối giữa hoạt động của hội phụ nữ với đời sống cộng đồng. Trong giai đoạn tỉnh đang chuyển sang xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu, vai trò của phụ nữ tiếp tục được phát huy như một nhân tố chủ lực trong việc nâng chất nông thôn mới, thúc đẩy phát triển bền vững.