Đây được xem là một trong những chiến lược phát triển tham vọng nhất của tỉnh nhằm đưa đảo tiền tiêu này từ vị thế “điểm đến khám phá” trở thành cực tăng trưởng du lịch biển đảo quy mô quốc gia.
Từ đảo tiền tiêu thành “trung tâm du lịch biển đảo”
Theo đề án, đến năm 2030, Lý Sơn phấn đấu trở thành trung tâm du lịch biển đảo của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, được công nhận là khu du lịch quốc gia, với hệ sinh thái sản phẩm gồm nghỉ dưỡng biển cao cấp, vui chơi giải trí, du lịch cộng đồng và du lịch nông thôn.
 |
| Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi vừa quyết định ban hành đề án phát triển đặc khu Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 |
Xa hơn, đến năm 2045, Quảng Ngãi đặt mục tiêu đưa Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo của cả nước, trở thành điểm đến quan trọng trên tuyến du lịch đường biển quốc tế.
Các chỉ tiêu tăng trưởng được đặt ra ở mức rất cao. Nếu năm 2030, đảo hướng đến 400.000 lượt khách, doanh thu du lịch khoảng 900 tỷ đồng thì đến năm 2045, con số này tăng vọt lên 2,5 triệu lượt khách và 4.500 tỷ đồng doanh thu. Ngành du lịch – dịch vụ được kỳ vọng đóng góp tới 70% GRDP của đặc khu.
Điều đáng chú ý là quy mô lưu trú dự kiến tăng mạnh: từ nhu cầu 1.500 buồng vào năm 2030 lên 11.600 buồng năm 2045 – mức tăng gần 8 lần trong vòng 15 năm.
Hơn 78.000 tỷ đồng: “Canh bạc” hạ tầng quy mô lớn
Để hiện thực hóa mục tiêu, Quảng Ngãi dự kiến huy động hơn 78.038 tỷ đồng đầu tư phát triển.
Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 2,46% (hơn 1.920 tỷ đồng), phần còn lại chủ yếu phụ thuộc vào nguồn vốn xã hội hóa và nhà đầu tư tư nhân.
 |
| Để hiện thực hóa mục tiêu, Quảng Ngãi dự kiến huy động hơn 78.038 tỷ đồng đầu tư phát triển Lý Sơn từ đảo tiền tiêu thành “trung tâm du lịch biển đảo” đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045 |
Đáng chú ý nhất là kế hoạch thu hút đầu tư dự án cảng hàng không Lý Sơn với tổng vốn dự kiến khoảng 19.991 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030. Nếu thành hiện thực, đây sẽ là cú hích lớn giúp phá thế phụ thuộc giao thông đường thủy, rút ngắn thời gian tiếp cận đảo và mở rộng thị trường khách cao cấp.
Tuy nhiên, cũng chính dự án này đặt ra nhiều tranh luận bởi chi phí đầu tư rất lớn trong khi quy mô dân số và lưu lượng khách hiện hữu của đảo vẫn còn khá khiêm tốn.
 |
| Quảng Ngãi đặt mục tiêu đưa Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo của cả nước, trở thành điểm đến quan trọng trên tuyến du lịch đường biển quốc tế |
Nhiều chuyên gia quy hoạch cho rằng, với một hòn đảo có diện tích tự nhiên hạn chế như Lý Sơn, bài toán không chỉ là “thu hút thật nhiều khách” mà là “đón bao nhiêu khách để vẫn giữ được giá trị cốt lõi của đảo”.
Áp lực môi trường và sức tải – điểm nghẽn lớn nhất
Lý Sơn vốn là đảo núi lửa độc đáo, nổi tiếng với cảnh quan địa chất, hệ sinh thái biển và văn hóa cư dân miền biển đặc sắc. Song đây cũng là khu vực nhạy cảm về môi trường.
Những năm gần đây, đảo từng đối mặt với áp lực rác thải sinh hoạt, thiếu nước ngọt mùa cao điểm, quá tải điện năng và ùn ứ giao thông cục bộ vào các dịp lễ.
 |
| Quảng Ngãi đã thể hiện rõ khát vọng đưa Lý Sơn trở thành cực tăng trưởng mới |
Khi lượng khách tăng từ vài trăm nghìn lên hàng triệu lượt mỗi năm, những thách thức này sẽ càng lớn nếu không có cơ chế kiểm soát sức chịu tải du lịch.
Trong đề án, Quảng Ngãi đã nhấn mạnh nhiệm vụ kiểm soát sức chịu tải môi trường, bảo vệ tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu tốc độ phát triển hạ tầng và quản trị môi trường có theo kịp tham vọng tăng trưởng hay không.
Bài học từ nhiều điểm đến biển đảo trong nước cho thấy, phát triển nóng dễ kéo theo hệ quả bê tông hóa bờ biển, mất bản sắc cộng đồng, ô nhiễm môi trường và lệ thuộc quá mức vào bất động sản nghỉ dưỡng.
Phát triển nhưng không đánh đổi bản sắc
Điểm mạnh lớn nhất của Lý Sơn không nằm ở những công trình đồ sộ mà ở giá trị khác biệt: địa chất núi lửa, văn hóa đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải, nghề trồng tỏi, hệ sinh thái biển và nhịp sống đặc trưng của cư dân đảo.
 |
| Lý Sơn vốn là đảo núi lửa độc đáo, nổi tiếng với cảnh quan địa chất, hệ sinh thái biển và văn hóa cư dân miền biển đặc sắc. Song đây cũng là khu vực nhạy cảm về môi trường. |
Nếu chỉ chạy theo mô hình resort đại trà hay đô thị hóa dày đặc, Lý Sơn có nguy cơ đánh mất điều khiến du khách muốn quay lại.
Một trung tâm du lịch biển đảo bền vững không chỉ được đo bằng số phòng khách sạn hay lượng khách tăng trưởng, mà còn ở khả năng giữ được cảnh quan, môi trường sống và bản sắc địa phương.
 |
| Ở một hòn đảo có diện tích hữu hạn như Lý Sơn, đôi khi tăng trưởng hợp lý quan trọng hơn tăng trưởng bằng mọi giá |
Với đề án vừa được ban hành, Quảng Ngãi đã thể hiện rõ khát vọng đưa Lý Sơn trở thành cực tăng trưởng mới. Nhưng từ khát vọng đến hiện thực sẽ phụ thuộc rất lớn vào chất lượng quy hoạch, năng lực thu hút đầu tư chọn lọc và cách địa phương giải bài toán “phát triển nhưng không đánh đổi”.
Ở một hòn đảo có diện tích hữu hạn như Lý Sơn, đôi khi tăng trưởng hợp lý quan trọng hơn tăng trưởng bằng mọi giá.
