Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó chủ tịch, kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam: Định hình chiến lược tăng trưởng ngành gỗ

Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó chủ tịch, kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam

Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhận định rằng những biến động liên tiếp trong thời gian gần đây, đặc biệt là chính sách thương mại từ Mỹ, chính là cơ hội để các doanh nghiệp gỗ xem xét lại chiến lược tăng trưởng, đầu tư vào chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu.

90 ngày “hoãn binh” và bài toán áp lực thuế

Quyết định tạm hoãn áp thuế đối ứng trong vòng 90 ngày của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với 75 quốc gia, bao gồm Việt Nam, mang lại khoảng thời gian quý giá để các doanh nghiệp gỗ Việt Nam điều chỉnh chiến lược.

“Ngành gỗ đang đối mặt với áp lực lớn, khi Mỹ là thị trường xuất khẩu chủ lực, với kim ngạch trên 9 tỷ USD trong năm qua – đứng đầu trong số các quốc gia cung ứng đồ gỗ cho thị trường này,” ông Hoài chia sẻ.

Tuy nhiên, dư địa lợi nhuận trong ngành gỗ, cũng như các ngành có hàm lượng gia công cao như dệt may hay giày da, là rất hẹp. Do đó, bất kỳ sự gia tăng thuế nào – dù chỉ một vài phần trăm – cũng đủ để tạo sức ép lên cả doanh nghiệp Việt Nam và hệ thống phân phối tại Mỹ.

“Chúng ta buộc phải co kéo chi phí, tính toán lại biên lợi nhuận, thậm chí có thời điểm phải chấp nhận không có lãi để giữ đơn hàng,” ông nhấn mạnh.

Đa dạng hóa thị trường – từ khẩu hiệu thành hành động

Trong bối cảnh thị trường Mỹ không còn là “vùng an toàn tuyệt đối”, việc mở rộng và tái cơ cấu thị trường xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết.

Ông Hoài thẳng thắn nhìn nhận: “Chúng ta đã nói về đa dạng hóa thị trường từ lâu, nhưng thực tế triển khai chưa được bao nhiêu. Giờ là lúc phải hành động thực chất.”

Với thị trường Nhật Bản – nơi người tiêu dùng nổi tiếng khó tính nhưng có nhu cầu cao về sản phẩm gỗ chất lượng – ông gợi ý nên nghiên cứu sâu hơn về thị hiếu, thậm chí có thể thuê chuyên gia thiết kế quốc tế để phát triển dòng sản phẩm nội thất phù hợp văn hóa Nhật.

Tại Trung Quốc và Hàn Quốc, thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô như dăm gỗ, viên nén hay gỗ dán giá rẻ, doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào chuỗi giá trị sâu hơn, chuyển từ cung ứng nguyên liệu sang sản phẩm có hàm lượng thiết kế và thương hiệu.

Không chỉ dừng lại ở các thị trường truyền thống, ông Hoài cho rằng các doanh nghiệp cần mạnh dạn tiếp cận những thị trường được coi là “khó vào” hơn – như Nga hay Trung Đông.

"Tôi lấy ví dụ ngay tại thị trường Nga, quốc gia rộng lớn với tài nguyên rừng vô cùng phong phú, nếu doanh nghiệp Việt kết hợp được với doanh nghiệp địa phương để xây dựng nhà máy, lắp đặt thiết bị, thuê nhân công... thì rõ ràng, chúng ta sẽ đáp ứng được nhu cầu rộng lớn của khu vực Trung Nga hoặc khu vực Viễn Đông của Nga. Kể cả với thị trường Trung Đông, thị trường sẵn sàng mua sắm đồ nội thất giá cao, tôi tin là doanh nghiệp Việt vẫn đáp ứng được", ông Hoài cho biết.

Tương tự, thị trường Trung Đông cũng là điểm đến tiềm năng cho đồ gỗ cao cấp – nơi người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cho sản phẩm nội thất sang trọng, tinh tế.

Theo ông Hoài, các doanh nghiệp cần chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa vào giá rẻ sang cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu và thiết kế.

Thực tế đã chứng minh: nhiều doanh nghiệp vừa xuất khẩu sang 3–4 thị trường, vừa phục vụ thị trường nội địa, vẫn “sống khỏe” nhờ chiến lược đa dạng hóa và tập trung vào phân khúc cao cấp. Một số còn tham gia đấu thầu làm nội thất cho khách sạn 5 sao, cung điện tại nhiều quốc gia – minh chứng rõ ràng cho năng lực vượt qua rào cản thương mại nếu đi đúng hướng.

Trong giai đoạn kinh tế toàn cầu nhiều biến động, thách thức là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, chính những “cơn sóng lớn” lại là phép thử cho bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp Việt.

Đã đến lúc ngành gỗ Việt Nam cần một bước ngoặt: không chỉ sản xuất, mà còn thiết kế; không chỉ xuất khẩu thô, mà còn xây dựng thương hiệu. Cơ hội vẫn luôn ở đó, nếu chúng ta biết cách nhìn xa và đi trước.