Những kịch bản nào cho TikTok khi thời hạn bị cấm tại Mỹ sắp đến?

Những kịch bản nào cho TikTok khi thời hạn bị cấm tại Mỹ sắp đến ?

Hai tuần trước thời hạn 5/4 – mốc thời gian buộc TikTok phải bán mình hoặc rời khỏi Mỹ – các cuộc đàm phán đang bước vào giai đoạn then chốt. Nhà Trắng, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã đóng vai trò trung gian kết nối các bên như một ngân hàng đầu tư. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz là hai nhân vật chủ chốt dẫn dắt tiến trình này.

"Gần như chắc chắn sẽ có một thỏa thuận cấp cao nhằm bảo đảm an ninh quốc gia và giúp TikTok trở thành một công ty Mỹ thực sự", ông Vance tuyên bố.

Kế hoạch hiện tại đề xuất rằng các nhà đầu tư Mỹ trong ByteDance sẽ tăng mua lại cổ phần để giảm tỷ lệ sở hữu của Trung Quốc xuống dưới 20% theo quy định của Mỹ. Đồng thời, TikTok Mỹ sẽ được tách biệt thành một thực thể độc lập, hoạt động dưới sự giám sát của Oracle. Các quỹ đầu tư lớn như Susquehanna International Group, General Atlantic và KKR đang dẫn đầu thương vụ này.

Theo hồ sơ pháp lý của TikTok năm ngoái, các nhà đầu tư toàn cầu hiện nắm 58% cổ phần ByteDance, trong khi nhà sáng lập Zhang Yiming sở hữu 21%, phần còn lại thuộc về nhân viên từ nhiều quốc gia, bao gồm khoảng 7.000 người Mỹ.

Oracle - "Phao cứu sinh" của TikTok Mỹ

Nhà Trắng đang xem xét khả năng Oracle nắm giữ một phần cổ phần nhỏ trong thực thể TikTok mới tại Mỹ

Oracle có mối quan hệ mật thiết với TikTok tại Mỹ từ năm 2020, khi nền tảng này trở thành khách hàng quan trọng trong mảng điện toán đám mây của tập đoàn công nghệ này. Khi Washington siết chặt kiểm soát TikTok vì lo ngại an ninh quốc gia, Oracle nhanh chóng trở thành một phần trong giải pháp nhằm đảm bảo dữ liệu người dùng Mỹ không bị truy cập bởi ByteDance.

Năm 2022, TikTok đã đề xuất "Dự án Texas", một kế hoạch lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trên các máy chủ của Oracle. Dự án này tiêu tốn hơn 1 tỷ USD nhưng không được chính quyền Mỹ chấp nhận là đủ để giải quyết những lo ngại về bảo mật. Nay, theo Politico, thương vụ TikTok đang được xem xét theo hướng mở rộng "Dự án Texas" thành "Dự án Texas 2.0", trong đó Oracle sẽ chịu trách nhiệm giám sát dữ liệu và các bản cập nhật phần mềm của TikTok Mỹ.

Bên cạnh đó, Nhà Trắng cũng xem xét khả năng Oracle nắm giữ một phần cổ phần nhỏ trong thực thể TikTok mới tại Mỹ, tiếp tục cung cấp dịch vụ hạ tầng công nghệ và đảm bảo không có "cửa hậu" nào để chính phủ Trung Quốc khai thác.

Những rào cản trong thương vụ TikTok

Dù các cuộc đàm phán đang tiến triển, vẫn còn nhiều thách thức lớn cần giải quyết: Cụ thể, về giá trị thương vụ, TikTok Mỹ được định giá từ 20 tỷ USD đến 150 tỷ USD, khiến không nhiều công ty có đủ tiềm lực tài chính để mua lại. Những "gã khổng lồ" công nghệ như Meta hay Google có thể đáp ứng về mặt tài chính nhưng sẽ bị cấm do luật chống độc quyền.

Một trong những trở ngại lớn nhất của thương vụ mua lại TikTok là thuật toán đề xuất nội dung của TikTok – yếu tố cốt lõi giúp nền tảng này thành công. Chính quyền Trung Quốc đã khẳng định sẽ không cho phép ByteDance bán thuật toán này cho công ty Mỹ. Nếu TikTok Mỹ bị bán mà không có thuật toán, bên mua sẽ phải tự phát triển một thuật toán mới, điều này vô cùng phức tạp. Ngay cả Meta cũng chưa thể tạo ra một thuật toán tương tự để cạnh tranh với TikTok.

ByteDance trước đó đã tuyên bố rằng việc chia tách TikTok Mỹ ra khỏi hệ thống toàn cầu là gần như bất khả thi về mặt công nghệ và thương mại. Các luật sư của TikTok cũng đã đưa ra lập luận này tại Tòa án Tối cao Mỹ trong một phiên điều trần gần đây.

Ngoài Oracle, như truyền thông đưa tin, nhiều doanh nhân và công ty đang quan tâm đến việc mua lại TikTok, nhưng vẫn chưa có thỏa thuận cuối cùng. Microsoft cũng đã thể hiện quan tâm đến việc mua TikTok và từng đàm phán vào năm 2020 nhưng thất bại. Trong khi đó Perplexity AI đề xuất mô hình sở hữu mới, trong đó Chính phủ Mỹ có thể nắm giữ tới 50% cổ phần TikTok sau IPO. Project Liberty, nhóm đầu tư do Frank McCourt và "cá mập" Kevin O’Leary dẫn đầu, cũng tham gia đấu thầu, cùng với sự góp mặt của đồng sáng lập Reddit Alexis Ohanian. Ngoài ra, YouTuber MrBeast được một nhóm đầu tư liên hệ để tham gia thương vụ, với tổng vốn huy động hơn 20 tỷ USD. Hiện TikTok vẫn hoạt động nhưng có nguy cơ bị gián đoạn nếu không đạt thỏa thuận với chính phủ Mỹ, dù cả ByteDance và Washington đều tỏ ra sẵn sàng đàm phán hơn trước.

Nếu ByteDance không đạt được thỏa thuận trước ngày 5/4, TikTok sẽ phải đối mặt với lệnh cấm tại Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump từng ám chỉ rằng ông có thể gia hạn thời gian nếu cần thiết. Dù vậy, việc kéo dài quá trình đàm phán có thể vấp phải phản đối từ Quốc hội, bởi luật an ninh quốc gia nhằm cấm TikTok đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.