Nhiều ngân hàng sẽ bị thu hẹp biên lãi ròng vì thương chiến

05/05/2025 16:23

Ngân hàng

Các ngân hàng Việt đang chuẩn bị cho một năm 2025 đầy thách thức, với những bất ổn gia tăng từ yếu tố bên ngoài (rủi ro gián đoạn thương mại) và áp lực nội tại từ việc biên lãi ròng (NIM) bị thu hẹp.

Kế hoạch lợi nhuận thận trọng

Công ty chứng khoán SSI vừa có báo cáo cập nhật ngành ngân hàng quý 1/2025, ngay sau đại hội cổ đông (ĐHCĐ) thường niên 2025 của nhiều ngân hàng đã tổ chức thành công trong tháng 4 vừa qua.

Có thể nhận thấy, tác động tiềm tàng từ thuế đối ứng của Mỹ là mối quan ngại lớn nhất, khiến các ngân hàng thương mại vẫn duy trì quan điểm thận trọng tại ĐHCĐ năm 2025 trong bối cảnh còn nhiều khó khăn và bất định.

Trong nhóm ngân hàng cổ phần được nghiên cứu, kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận trước thuế trung bình đạt 17% so với cùng kỳ. Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, hiện mới chỉ có Vietcombank được phê duyệt kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2025, với mức khiêm tốn chỉ tăng 3,5% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý là TPBank, ngân hàng này cho biết biên lợi nhuận trung bình của các khách hàng xuất khẩu sang Mỹ hiện khoảng 10%. Do đó, nếu mức thuế mới khiến chi phí tăng quá ngưỡng này, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu có thể bị ảnh hưởng.

Mặc dù các ngân hàng đánh giá rằng tỷ trọng dư nợ cho vay đối với những khách hàng xuất khẩu trực tiếp sang Mỹ là khá thấp - chỉ chiếm từ 0,6% đến 1,9% tổng dư nợ tín dụng, các ngân hàng vẫn thận trọng trước những tác động gián tiếp có thể xảy ra.

Những lo ngại này chủ yếu nằm ở nhu cầu tiêu dùng suy yếu và sự phục hồi chậm hơn kỳ vọng của thị trường bất động sản trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều thách thức, đặc biệt là nếu căng thẳng thương mại toàn cầu leo thang. Đối với những ngân hàng có tỷ trọng cho vay khối doanh nghiệp FDI nhiều, chẳng hạn như Vietcombank, khối FDI chiếm khoảng 20% tổng dư nợ cho vay khách hàng bán buôn, tương đương khoảng 10% tổng dư nợ cho vay.

Vietcombank cũng là ngân hàng dẫn đầu trong mảng tài trợ thương mại với thị phần ước tính khoảng 20%. Do đó, nếu kim ngạch xuất khẩu toàn cầu suy giảm, các ngân hàng này có thể chịu tác động rõ rệt hơn, và hiện đang chuẩn bị các phương án quản lý rủi ro tương ứng.

NIM sẽ bị thu hẹp

Ngoài câu chuyện thuế quan, NIM (biên lãi ròng) đang bị thu hẹp cũng là chủ đề được nhiều ngân hàng đặt ra.

Nhiều ngân hàng sẽ bị thu hẹp biên lãi ròng vì thương chiến

* Thông tin công bố của BID phản ánh toàn bộ các ngành có thể bị ảnh hưởng bởi tình hình thuế quan hiện nay, thay vì mức độ cho vay cụ thể đối với các doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu sang Mỹ. Do đó, số liệu này không thể so sánh trực tiếp với các ngân hàng khác.

NIM bị thu hẹp đến từ áp lực cạnh tranh gia tăng trong việc các ngân hàng quốc doanh tung các gói vay mua nhà hấp dẫn, với lãi suất cố định từ 5,5–6,0%/năm trong 03 năm đầu. Trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân hiện khoảng 8%/năm đối với các ngân hàng cổ phần quy mô lớn và 9-10%/năm đối với quy mô trung bình. Để giữ chân khách hàng bán lẻ chất lượng cao, nhiều ngân hàng cổ phần buộc phải hy sinh một phần NIM, qua đó có thể tạo thêm áp lực lên khả năng sinh lời trong trung hạn.

Ngân hàng có bộ đệm vốn mạnh sẽ là lợi thế

Những ngân hàng sở hữu bộ đệm vốn mạnh, lợi thế chi phí vốn và chất lượng tài sản tốt sẽ có vị thế tốt hơn để duy trì tăng trưởng so với các đối thủ trong năm 2025.

Đối với Vietcombank, khách hàng FDI là thế mạnh hay rủi ro tiềm ẩn vẫn là câu hỏi. Vietcombank ước tính mức thuế đối ứng 15% từ Mỹ có thể khiến kim ngạch xuất khẩu giảm khoảng 10%, trong khi mức thuế 46% có thể kéo giảm xuất khẩu sang Mỹ khoảng 55%.

Với thị phần 20% trong mảng tài trợ thương mại và tỷ lệ cho vay cao đối với khách hàng FDI (20% dư nợ khách hàng bán buôn, 40% tiền gửi doanh nghiệp lớn, 50% tài trợ thương mại), Vietcombank có thể chịu ảnh hưởng lớn hơn so với các ngân hàng khác.

Đối với BIDV, khoảng 15% danh mục cho vay của BIDV có liên quan tới các ngành có khả năng chịu tác động từ thuế đối ứng của Mỹ (bao gồm thép, nhựa, thủy sản, dệt may, logistics, khu công nghiệp...).

Ban lãnh đạo lưu ý rằng kể cả trong trường hợp đàm phán thương mại thành công, xu hướng xuất khẩu giảm vẫn có thể kéo theo nhu cầu tín dụng suy yếu và ảnh hưởng đến lợi nhuận.

BIDV đã lập kế hoạch dự phòng khoảng 21.000 tỷ đồng trong kế hoạch năm 2025 để tạo bộ đệm đối phó với các cú sốc tiềm ẩn bên ngoài.

Đối với MBB, các khoản cho vay liên quan đến xuất khẩu sang Mỹ chỉ chiếm 0,6% tổng dư nợ của MBB, cho thấy mức độ ảnh hưởng trực tiếp với rủi ro thuế quan là không lớn.

Ngoài ra, trong quý 1/2025, MBB đã hoàn tất bán 33.000 tỷ đồng dư nợ khách hàng cho MBV (trước đây là OceanBank).

Cập nhật về khoản cho vay đối với các dự án của Novaland: các dự án của Novaland có thể sẽ có những tiến triển về mặt pháp lý trong thời gian tới. Cụ thể, Aqua City đã được phê duyệt quy hoạch 1/10.000 và dự kiến có thể được phê duyệt quy hoạch 1/5.000 trong tháng này, sau đó tiến tới quy hoạch 1/500 vào tháng 6/2025.

Cho vay năng lượng tái tạo: MBB có kế hoạch mở rộng dư nợ cho vay đối với các dự án năng lượng tái tạo, với mục tiêu nâng tỷ trọng từ mức hiện tại 8,5% lên 9,5% tổng dư nợ.

Đối với Sacombank, trong quý 1/2025, lợi nhuận trước thuế tăng 38,5% so với cùng kỳ, đạt 3.700 tỷ đồng. Tăng trưởng tín dụng 4,7% so với đầu năm, nhưng tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ lên 2,2%. Tăng trưởng huy động vốn 3,3% so với đầu năm.

Sacombank dự định mua lại công ty chứng khoán để trở thành công ty con (sở hữu trên 50%) với tổng mức đầu tư dự kiến 1,5 nghìn tỷ đồng.

Về thanh lý tài sản có vấn đề: Sacombank đã hoàn nhập dự phòng 100 tỷ đồng đối với dự án khu công nghiệp Phong Phú, dẫn đến giảm số dư VAMC. Ngân hàng dự kiến thu hồi thêm từ 2.400 tỷ đồng đến 3.200 tỷ đồng từ dự án này trong năm 2025 và hoàn tất việc thu hồi vào năm 2026. Tổng mức dự phòng cho dự án khu công nghiệp Phong Phú là 3.700 tỷ đồng.

Chi tiêu các khoản vay của Trầm Bê như sau:

Tỷ trọng cho vay đối với lĩnh vực xuất khẩu nằm trong khoảng 3,5% - 3,7% tổng dư nợ khách hàng.

Đối với Techcombank, lợi thuận trước thuế quý 1/2025 giảm 7,2% so với cùng kỳ, đạt 7.200 tỷ đồng, chủ yếu do sự sụt giảm nhẹ trong thu nhập lãi thuần. NIM giảm xuống 3,57% ( giảm 79 điểm cơ bản so với cùng kỳ, hoặc giảm 27 điểm cơ bản so với quý trước).

Áp lực cạnh tranh gia tăng gây sức ép lên NIM. Trong khi ảnh hưởng của chính sách lãi suất linh hoạt lên lợi suất tài sản chủ yếu diễn ra vào quý 2/2024 và quý 3/2024, việc gia tăng cạnh tranh giữa các ngân hàng là nguyên nhân chính khiến NIM giảm trong quý 1/2025.

Tác động của thuế đối ứng: Tổng dư nợ liên quan tới các công ty xuất/nhập khẩu đến Mỹ là 10.600 tỷ đồng, tương đương 1,6% tổng dư nợ của khách hàng.

Tăng trưởng tín dụng chủ yếu đến từ lĩnh vực bất động sản: Trong đó, các khoản giải ngân cho vay mua nhà mới đạt 20.000 tỷ đồng, đến từ một số dự án như Vinhomes Global Gate, Ocean Park 1, 2, 3, Vinhomes Royal Island Vu Yen, và The Global City. Trong khi đó, thị trường giao dịch bất động sản thứ cấp vẫn chưa có nhiều khởi sắc.

Với nhiều chính sách hấp dẫn để giữ và thu hút khách hàng, tốc độ trả trước/tất toán các khoản vay mua nhà tại Techcombank đã giảm đi trong quý 1/2025 (chỉ đạt 14.000 tỷ đồng, giảm 31,2% so với cùng kỳ).

Cho vay mua nhà chiếm 62,5% tổng nợ xấu, khoảng 4.900 tỷ đồng (tăng 24% so với quý trước). Với việc lãi suất cho vay mua nhà vẫn ở mức thấp, việc nợ xấu gia tăng chủ yếu đến từ những khách vay mua nhà với mục đích đầu cơ và gặp vấn đề về dòng tiền khi các dự án nhà đã mua trước đó có thanh khoản thấp trong bối cảnh thị trường hiện nay.

Đối với ACB, tỷ trọng cho vay các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của ACB chỉ chiếm khoảng 5% tổng dư nợ, ngân hàng rất thận trọng trong việc chọn lựa các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các công ty FDI.

Cụ thể, ACB đã chọn lọc những doanh nghiệp không có tỷ trọng xuất khẩu quá lớn đối với một thị trường duy nhất. Hầu hết các khách hàng của ACB có sự đa dạng về thị trường xuất khẩu và thường có từ 10% đến 20% doanh thu đến từ thị trường Mỹ. Do đó, ACB kỳ vọng sẽ ít bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan của Mỹ.

Đối với MSB, danh mục xuất nhập khẩu, bao gồm các mặt hàng gỗ, cá tra, và dệt may, chiếm 9,5% tổng dư nợ khách hàng trong quý 1/2025 (xấp xỉ 18.000 tỷ đồng). Trong kịch bản xấu nhất, MSB ước tính khoảng 2,34% dư nợ đó trở thành nợ xấu (tương đương 427 tỷ đồng).

Đối với VPBank, khoảng 2,5% tổng dư nợ của VPBank có liên quan đến các ngành xuất khẩu sang Mỹ.

Tỷ trọng của khối doanh nghiệp FDI vẫn thấp, với 10.000 tỷ đồng tiền gửi (chiếm 0,9% tổng tiền gửi) và 6.000 tỷ đồng dư nợ (chiếm 0,6% tổng tín dụng). Nhìn chung, tác động trực tiếp được đánh giá là không đáng kể.

Tác động gián tiếp — hiện tại khó định lượng — có thể xuất hiện ở phía cầu tiêu dùng, đặc biệt trong các phân khúc thu nhập thấp, bao gồm công nhân tại các khu công nghiệp phía Nam, các ngành dệt may da giày và thủy sản..

Chất lượng tài sản: Sự gia tăng tỷ lệ nợ xấu trong quý 1/2025 chủ yếu xuất phát từ các khoản cho vay mua nhà trước đó đã được cơ cấu, bao gồm các khoản vay liên quan đến các dự án của Novaland.

Khoảng 30% các khoản vay mua nhà liên quan đến Novaland đã có tiến triển nhất định về mặt pháp lý, trong khi lộ trình xử lý 70% còn lại đang được xây dựng. Nợ xấu liên quan đến bất động sản dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng trong quý 2/2025, và sau đó sẽ dần được kiểm soát và ổn định từ nửa cuối năm 2025 trở đi.

TAGS:

Bài liên quan

Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Ngân hàng sẽ hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh

Lợi nhuận ngành ngân hàng quý III khởi sắc, có nơi báo lãi gấp đôi cùng kỳ

Tin bài khác

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

10/11/2026 17:15

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

10/11/2026 16:44

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

06/11/2026 14:10

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

05/11/2026 17:10

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

05/11/2026 15:37

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

04/11/2026 18:57

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

30/10/2026 14:53

Bộ nguyên tắc sửa đổi năm 2025 của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống bảo hiểm tiền gửi, từ năng lực vận hành liên tục, phát hiện sớm rủi ro đến phối hợp xử lý ngân hàng gặp khó khăn. Những chuẩn mực này là cơ sở tham chiếu quan trọng khi các quốc gia hoàn thiện cơ chế bảo vệ người gửi tiền và củng cố an toàn tài chính.

Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

29/10/2026 15:06

Theo khảo sát, hiện lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng Việt Nam trong tháng 10/2026 dao động trong khoảng từ 1,6% đến 7,8%/năm tại quầy và có thể cao hơn đối với hình thức gửi trực tuyến (online), có nơi vượt 9%/năm. Trong khi đó, SCB áp lãi suất tiến sát về mức gần 0%/năm.

Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

29/10/2026 15:01

Biến động trong danh sách cổ đông của VIB nằm ở Công ty Cổ phần Beston khi công ty này chuyển 85,73 triệu cổ phiếu VIB sang Công ty Cổ phần Bellmont. Ngày giao dịch làm thay đổi tỷ lệ sở hữu là 22/10.

VIB đạt gần 7.600 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động

28/10/2026 15:52

Ngân hàng Quốc Tế (VIB) công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt gần 7.600 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Tổng thu nhập hoạt động tăng 18%, trong khi chi phí hoạt động giảm 2%, phản ánh những chuyển biến tích cực về hiệu quả vận hành. Đến cuối tháng 9/2026, tổng tài sản VIB đạt gần 600 nghìn tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm, đồng thời các chỉ số an toàn hoạt động được duy trì trong giới hạn quy định.

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi

27/10/2026 10:51

Làn sóng giảm lãi suất đang lan rộng trong hệ thống ngân hàng, với các chương trình cho vay ưu đãi quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng. Động thái này thực hiện định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, song hiệu quả cần được đánh giá qua khả năng tiếp cận vốn và mức giảm chi phí thực tế của doanh nghiệp.

AI hướng tới rút 40% thời gian xử lý hồ sơ vay tại ngân hàng

24/10/2026 16:52

Nền tảng AI dự kiến tích hợp dữ liệu tri thức tín dụng, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và công cụ chấm điểm tín dụng. Nhiệm vụ kéo dài 48 tháng, với yêu cầu kiểm soát rủi ro và đo lường hiệu quả độc lập.

Sẽ có Quỹ 500 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tiết kiệm năng lượng

21/10/2026 14:12

Chi phí năng lượng đang là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bộ Công Thương đang hoàn thiện đề án thành lập quỹ tài chính ngoài ngân sách, dự kiến có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, với cơ chế cho vay ưu đãi và hỗ trợ lãi suất nhằm thúc đẩy đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng.

VIB giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

21/10/2026 14:00

Chủ động hưởng ứng chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) liên tục đẩy mạnh các giải pháp giảm chi phí vốn cho khách hàng. Mới nhất, ngân hàng vừa triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi dành cho doanh nghiệp, đồng thời, tiếp tục mở rộng các giải pháp vay linh hoạt và ổn định lãi suất trong kỳ hạn dài cho khách hàng cá nhân.

LPBank lãi 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 9 tháng đầu năm 2026

21/10/2026 09:07

Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank – mã HOSE: LPB) vừa công bố Báo cáo Tài chính Quý III với nhiều điểm nhấn đáng chú ý. Tính đến ngày 30/9/2026, Ngân hàng đạt 10.421 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế lũy kế, tổng tài sản đạt 694.183 tỷ đồng, tăng trưởng tương ứng gần 9% và 29% so với cùng kỳ.

Xem thêm

Đọc nhiều