Lối đi tự mở - thách thức trong bảo đảm ATGT đường sắt tại Huế

Mặc dù các lực lượng chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường sắt, song trên địa bàn TP Huế hiện vẫn còn tồn tại hàng chục lối đi tự mở tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Theo thống kê, trong năm 2025 và 4 tháng đầu năm 2026, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) – Bộ Công an cùng Công an các địa phương và ngành đường sắt đã tập trung nguồn lực để rào chắn, xóa bỏ nhiều lối đi tự phát băng qua đường sắt. Tuy nhiên, riêng TP Huế vẫn còn khoảng 40 điểm chưa được xử lý dứt điểm.

Đẩy mạnh xử lý vi phạm, tăng cường “phạt nguội”

Thực hiện Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm trật tự ATGT và xử lý lối đi tự mở qua đường sắt, Phòng CSGT Công an TP Huế đã phối hợp với chính quyền cơ sở tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đồng thời triển khai các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thực địa.

Nhiều lối đi tự mở đã được rào chắn bằng trụ bê tông. Tuy nhiên, tình trạng người dân tự ý tháo dỡ rào chắn, tái lập lối đi trái phép vẫn diễn ra, chủ yếu xuất phát từ tâm lý chủ quan, muốn rút ngắn quãng đường di chuyển mà không lường hết rủi ro.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng CSGT toàn quốc đã tổ chức hàng trăm ca tuần tra, kiểm soát với hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Qua đó, phát hiện nhiều hành vi vi phạm như: dừng, đỗ phương tiện trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt; vượt rào chắn khi thiết bị đang vận hành; không chấp hành tín hiệu đèn tại đường ngang.

CSGT TP Huế treo bảng tuyên truyền pháp luật giao thông đường sắt tại các chắn gác để cảnh báo hành vi vi phạm.

Riêng tại TP Huế, lực lượng chức năng đã xử lý hơn 550 trường hợp vi phạm, dự kiến xử phạt trên 350 triệu đồng, đồng thời tước giấy phép lái xe đối với nhiều trường hợp. Các lỗi phổ biến gồm: vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng, khi cần chắn chưa hạ hoàn toàn; dừng, đỗ phương tiện trong phạm vi dưới 5m tính từ ray gần nhất.

Đáng lưu ý, không ít trường hợp vi phạm xuất phát từ nhận thức chủ quan, cho rằng không có lực lượng chức năng trực tiếp kiểm tra. Tuy nhiên, thông qua hệ thống camera giám sát, các hành vi vi phạm đều bị ghi nhận và xử lý theo hình thức “phạt nguội”, bảo đảm tính răn đe và nghiêm minh của pháp luật.

Phát huy vai trò mô hình tự quản và tuyên truyền cơ sở

Song song với công tác xử lý vi phạm, lực lượng CSGT và ngành đường sắt đã chú trọng triển khai các mô hình tuyên truyền, giáo dục pháp luật tại cơ sở, đặc biệt trong môi trường học đường.

Pano tuyên truyền pháp luật giao thông đường sắt đã được CSGT cùng cơ quan chức năng ở TP Huế treo tại các đường ngang qua đường sắt.

Tại Trường THCS Thủy Dương (phường Thanh Thủy, TP Huế), học sinh được phổ biến các quy định của Luật Đường sắt, các hành vi bị nghiêm cấm và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ hành lang ATGT đường sắt. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lỗi thường gặp như vượt rào chắn khi đang hoạt động, không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác chắn, hoặc đi qua đường ngang khi tín hiệu cảnh báo đã kích hoạt.

Tương tự, tại Trường THCS Trần Phú (phường Thuận Hóa), lực lượng chức năng đã xây dựng và triển khai “Mô hình tự quản về bảo đảm trật tự ATGT đường sắt”. Qua các hoạt động này, học sinh được trang bị kiến thức về hệ thống tín hiệu, biển báo, cũng như kỹ năng nhận diện các tình huống tiềm ẩn tai nạn tại khu vực giao cắt đường bộ – đường sắt, qua đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật từ sớm.

Yêu cầu giải pháp căn cơ, đồng bộ

Thực tiễn cho thấy, tình trạng tai nạn giao thông đường sắt trên địa bàn TP Huế vẫn diễn biến phức tạp, hầu như năm nào cũng ghi nhận các vụ việc gây thiệt hại về người và tài sản. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải triển khai các giải pháp mang tính hệ thống, thay vì chỉ dừng lại ở biện pháp tình thế.

Trên cơ sở rà soát thực tế, UBND TP Huế đã phối hợp các sở, ngành đề xuất Bộ Xây dựng đầu tư xây dựng 5 hầm chui, 4 đường ngang hợp pháp, đồng thời hình thành khoảng 20 tuyến đường gom với tổng chiều dài gần 12km dọc tuyến đường sắt qua địa bàn.

Các công trình này dự kiến được trang bị hệ thống cảnh báo tự động, cần chắn tự động hoặc bố trí lực lượng gác chắn, nhằm nâng cao mức độ an toàn khi người dân lưu thông qua khu vực giao cắt. Mục tiêu lâu dài là xóa bỏ hoàn toàn các lối đi tự mở, giảm thiểu tai nạn và bảo đảm trật tự ATGT bền vững.

Trạm CSGT Phú Lộc (Phòng CSGT Công an TP Huế) khuyến cáo người dân khi tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ tín hiệu đèn, rào chắn tại các điểm giao cắt với đường sắt; quan sát kỹ trước khi qua đường; không cố tình vượt khi tàu đang đến gần.

Việc chấp hành nghiêm quy định pháp luật không chỉ bảo đảm an toàn cho bản thân mà còn góp phần giữ gìn trật tự, an toàn giao thông chung. Mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện thông qua hệ thống giám sát và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định hiện hành.