"Avatar 2: The Way of Water" ra mắt sau hàng thập kỷ chờ đợi của khán giả. Bom tấn khoa học viễn tưởng mang đến góc nhìn mới lạ về Pandora và câu chuyện cảm động về tình cảm gia đình. Đây là dự án điện ảnh có quy mô cực kỳ đồ sộ với kinh phí sản xuất được ước tính từ 350 đến 400 triệu USD chỉ riêng cho một tập. Nhưng liệu với từng đó vốn đầu tư, tác phẩm của James Cameron thực sự đã có bước tiến lớn thế nào trong ngành công nghiệp điện ảnh?
Avatar phần đầu tiên là một dấu mốc về công nghệ làm phim, chế tác với cách xây dựng dựa trên CGI (kỹ xảo), motion capture (bắt chuyển động) và máy quay 3D. Các công nghệ từ bộ phim này được nhiều hãng phim, đạo diễn tiếp tục áp dụng trong thập kỷ tiếp theo.
Đằng sau những thước phim biển cả hùng vĩ do James Cameron là loạt phát kiến công nghệ mới được bổ sung vào lĩnh vực điện ảnh.
Bắt những chuyển động dưới nước
Không giống như phần phim trước, Avatar 2 khai thác môi trường biển thay vì rừng nhiệt đới đồng thời giới thiệu bộ tộc Metkayina cùng những đặc điểm sinh học và tập quán sinh hoạt khác lạ hơn so với Omaticaya của Neytiri trước đây. Việc sống và gắn liền cuộc đời với đại dương đã tạo những khám phá mới giúp khán giả có thêm trải nghiệm thưởng thức đặc biệt khi xem tác phẩm lần này.
Và đúng như tiêu đề, dòng chảy của nước đã xuất hiện xuyên suốt, bám lấy hầu hết thời lượng của bộ phim. Những sự kiện đều xoay quanh nước và bối cảnh cũng chủ yếu sử dụng trên đại dương. Nhưng có một điều đặc biệt hơn ở Avatar 2, đó là các diễn viên còn thực hiện ghi hình bên dưới bề mặt nước trong đó có những phân đoạn cực kỳ phức tạp như khi Lo'ak bị truy đuổi và lẩn mình vào trong rạn san hô, hay khi những người con của Jake bị đội quân của Quaritch bám theo rồi chạy trốn và gặp khó khăn khi vượt qua hàng loạt những cây tảo biển khổng lồ...
Việc sử dụng phương pháp nắm bắt chuyển động không mới, khi các diễn viên người thật khoác lên mình bộ đồ đặc biệt được kết nối trực tiếp với máy tính, đồng thời có rất nhiều camera làm nhiệm vụ ghi lại những thay đổi trong hành động cũng như biểu cảm để làm điểm mốc giúp cho các kỹ thuật viên hiệu ứng xử lý về sau, dẫu vậy, việc vừa mặc các bộ đồ ghi hình vừa phải lặn trong môi trường nước thật là chuyện có lẽ chưa từng ai thực hiện được trước đó.
Trong một bức hình chụp hậu trường trước đó vào tháng 05 năm 2020, người ta nhìn thấy trên bề mặt bể chứa nước tại phim trường Avatar 2, đội ngũ sản xuất đã sử dụng một lớp bóng nhựa trong suốt phủ đầy lên bề mặt của bồn chứa. Điều này có thể được xem như giải pháp giúp giải quyết khó khăn của việc bị phản xạ mà James đã nhắc tới cũng như đảm bảo cho ánh sáng tự nhiên vẫn có thể chiếu xuống bên dưới trong quá trình ghi hình.
Ngay cả với phần phim đầu tiên, James đã giành rất nhiều thời gian để có thể hoàn tiện kỹ thuật ghi hình chuyển động dù trước đó đã có một số tác phẩm sử dụng công nghệ này. Đến với Avatar 2, khi chưa từng ai thành công với việc sản xuất phim dưới nước theo phong cách như vậy, đạo diễn lại tiếp tục đẩy giới hạn của kỹ xảo lên một tầm cao mới.
Chính việc đặt ra mục tiêu khó khăn và tìm cách giải quyết nó đã khiến cho quá trình sản xuất của Avatar 2 tiêu tốn nhiều thời gian, kéo tiến độ dự án chậm lại và có thể tăng thêm nhiều ngân sách. James cho biết rằng, mãi đến ngày 14 tháng 11 năm 2017, đoàn làm phim mới có thể thực hiện được một lần ghi hình thành công nhờ kỹ thuật mới.
Công nghệ máy quay hiện đại
Đạo diễn của 2/3 bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại còn được mệnh danh là một nhà khoa học của lĩnh vực điện ảnh. Chiếc máy quay 3D James Cameron phát triển cùng NASA được sử dụng cho sứ mệnh Hỏa tinh.
“Ông ấy được sinh ra với năng lực của một nhà khoa học. Cameron luôn tìm kiếm vấn đề cần giải quyết”, Daniel Goldin, cựu giám đốc của NASA nói với trang QG.
Ở bộ phim mới nhất, Cameron và đội ngũ của mình xây dựng một hệ thống camera mới dựa trên giải pháp có sẵn. Họ chọn loại máy quay Venice của Sony cho bộ phim này.
Công ty Nhật Bản cho biết họ đã kết hợp với Lightstorm Entertainment, công ty sản xuất Avatar: The Way of Water để tùy chỉnh chiếc Venice cho mục đích ghi lại hình ảnh 3D. Nguyên tắc thực hiện được Cameron sử dụng từ bộ phim 3D đầu tiên. Họ ghép nối 2 camera để tạo ra hệ thống lập thể. 
Bên cạnh đó, công ty còn tinh chỉnh chiếc máy để giảm trọng lượng của toàn bộ thiết bị quay. Bằng cách này, họ có thể sử dụng tự do và linh hoạt hơn. Điều này phù hợp với nhiều cảnh quay dưới nước của The Way of Water.
Chiếc Venice của Sony cũng được đánh giá cao về chất lượng hình ảnh. Đây là mẫu camera kỹ thuật số Full-frame đầu tiên của nhà sản xuất Nhật Bản. Cameron ca ngợi thiết bị mang lại chất lượng hình ảnh vượt trội với màu đen sâu, chuyển sắc mượt mà.
Phiên bản 8K của máy quay này có giá gần 60.000 USD, tương đương 1,4 tỷ đồng.
Công nghệ máy quay 3D mới
Theo tạp chí Y.M.Cinema, bên cạnh Sony VENICE, Avatar 2 cũng sử dụng một hệ thống máy quay mới được chế tạo từ Bộ tách tia 3D có tên DeepX 3D do nhà phát minh và nhà quay phim Pawel Achtel phát triển. Thấu kính được sử dụng là Nikonos 15mm, là loại đặc biệt do Nikon phát triển để chụp ảnh dưới nước. Sự kết hợp này đã được lắp ráp để cung cấp hình ảnh dưới nước 3D IMAX rõ ràng, không bị biến dạng.
Loại máy quay mới cũng có kích thước nhỏ gọn hơn và được xem như là linh hồn của dự án Avatar 2, thứ mà James Cameron chờ đợi suốt nhiều năm để có thể thực sự biến trí tưởng tượng dưới nước của mình trở thành hiện thực.
Trước đó, người ta vẫn sử dụng các ống kính thông thường để ghi hình dưới nước tuy nhiên các hạn chế về mặt quang sai, biến dạng, khả năng tiếp thu ánh sáng cũng như độ phân giải thấp và thường xuyên gây ra hiện tượng nhòe là nhược điểm lớn. Trong khi đó, với công nghệ máy quay mới được phát triển, Avatar 2 đã nhận được chất lượng ghi hình tuyệt vời và thực sự ấn tượng.
AI cùng CGI
Quá trình Cameron dựng The Way of Water rất phức tạp. Nó được ví như gói dữ liệu khổng lồ nhưng không có sự phân biệt về hình ảnh.
Trên đó, vị đạo diễn ghi lại tình trạng ánh sáng, màn diễn và chuyển động máy ảnh mà ông ấy muốn. Phần dữ liệu này được giao cho Weta Digital, công ty phụ trách VFX. Đội ngũ nêu trên sẽ dùng thuật toán và các lớp hoạt ảnh, tạo ra sức sống cho khung hình.
Cameron không xem việc tạo ra Avatar giống với phim hoạt hình Pixar. “Diễn viên biết rõ họ cần làm gì. Nó chỉ được dịch từ hình ảnh thông thường sang 3D CGI cùng đủ thứ AI trong đó”, vị đạo diễn nói.
Ông không cho rằng cách làm của mình đặc biệt, vì nó cần nguồn kinh phí rất lớn. “Họ (các đạo diễn khác) sẽ phát điên nếu cố gắng làm theo. Nếu không tạo ra bộ phim có doanh thu cao nhất lịch sử, đó là điều sau cuối tôi muốn làm”, James Cameron chia sẻ trên QG.
The New York Times cho biết Weta Digital mất 18,5 petabyte (1 petabtye bằng 1.024 TB) dữ liệu để lưu trữ quá trình sản xuất các cảnh kỹ xảo của bộ phim này. Khó khăn lớn nhất từ đội ngũ là việc tái tạo dòng chảy của nước, sự ẩm ướt trên nước da xanh người Na'Vi và lực cản chất lỏng khi bơi.
Toàn bộ chất lỏng trong phim đều là hiệu ứng kỹ xảo. Tuy nhiên, vị đạo diễn kiên quyết đòi quay phim dưới nước. Công ty sản xuất phải tạo một bồn chứa 90.000 gallon nước để thực hiện yêu cầu của ông.
James Cameron còn nổi tiếng với sự kỹ tính, cầu toàn. Bài viết trên QG tiết lộ vị đạo diễn kiểm tra đến phiên bản thứ 405 của một cảnh hiệu ứng. Đó là lý do biến Avatar: The Way of Water trở thành một trong những bộ phim có chi phí sản xuất đắt đỏ nhất.
Minh Hà (t/h)
