Một “tối hậu thư” cứng rắn vừa được người đứng đầu chính quyền tỉnh Lào Cai phát đi nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực tài nguyên khoáng sản. Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Văn bản số 4325/UBND-KT ngày 26/5/2026, yêu cầu tổng rà soát, tăng cường công tác quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt nguồn khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn.
Động thái này được xem là bước siết chặt mạnh tay nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác, mua bán và vận chuyển khoáng sản trái phép vốn đang có dấu hiệu diễn biến phức tạp trở lại tại nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa và các địa bàn giáp ranh.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, kể từ khi mô hình chính quyền hai cấp đi vào vận hành, công tác quản lý tài nguyên tại địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, sức hấp dẫn từ lợi nhuận khai thác khoáng sản trái phép vẫn khiến hoạt động “quặng tặc” tồn tại dưới nhiều hình thức tinh vi.
Không chỉ gây thất thoát tài nguyên và nguồn thu ngân sách, tình trạng khai thác lậu còn kéo theo nguy cơ mất an ninh trật tự, hủy hoại môi trường sinh thái và ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân tại các khu vực khai thác.
 |
| Tỉnh Lào Cai siết chặt hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển, kinh doanh và sử dụng khoáng sản (Ảnh minh họa). |
Để chặn đứng tình trạng này, tỉnh Lào Cai đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng ngành, từng lực lượng.
Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì, tập trung kiểm tra, phát hiện và xử lý các điểm nóng khai thác trái phép, đặc biệt tại khu vực giáp ranh giữa các huyện và địa phương lân cận.
Lực lượng Công an được giao tăng cường điều tra, triệt phá các đường dây thu mua, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản trái phép; đồng thời kiểm soát chặt xe quá tải, xe vận chuyển quặng không rõ nguồn gốc trên các tuyến giao thông trọng điểm.
Trong khi đó, Sở Công Thương và Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra nguồn gốc nguyên vật liệu tại các nhà máy chế biến, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, trạm bê tông và công trình xây dựng nhằm ngăn chặn việc hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép.
Điểm đáng chú ý trong đợt siết chặt lần này là việc cá thể hóa trách nhiệm quản lý. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không phát hiện hoặc xử lý kịp thời.
Đây được xem là giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng buông lỏng quản lý, né tránh trách nhiệm hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp chính quyền.
Bên cạnh đó, các xã, phường được yêu cầu thiết lập đường dây nóng 24/7 để tiếp nhận phản ánh từ người dân, qua đó huy động sự tham gia giám sát của cộng đồng trong công tác bảo vệ tài nguyên.
Đối với các doanh nghiệp được cấp phép khai thác, tỉnh Lào Cai cũng yêu cầu phải chủ động bảo vệ khoáng sản trong phạm vi mỏ và khu vực lân cận. Trường hợp lợi dụng giấy phép để hợp thức hóa hoặc tiêu thụ khoáng sản trái phép sẽ bị xử lý nghiêm, kể cả thu hồi giấy phép khai thác.
Việc siết trách nhiệm người đứng đầu cấp cơ sở cùng với tăng cường kiểm soát đầu ra khoáng sản sẽ góp phần bịt các “kẽ hở” trong quản lý tài nguyên. Tuy nhiên, để xử lý triệt để vấn nạn “quặng tặc”, cần duy trì kiểm tra thường xuyên, tăng tính minh bạch và xử lý nghiêm các hành vi tiếp tay, bao che nếu có.
