Theo thông tin chính thức, kỳ họp dự kiến khai mạc sáng 6/4/2026, bế mạc ngày 24/4/2026, với tổng thời gian làm việc 11 ngày.
 |
| Sáng 26/3, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp với các cơ quan rà soát các công việc chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI dự kiến sẽ khai mạc ngày 6/4 tới (Ảnh: https://daibieunhandan.vn). |
Kỳ họp này sẽ xem xét, quyết định công tác tổ chức bộ máy, nhân sự, trong đó có việc kiện toàn các chức danh của Nhà nước gồm Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, các Phó Thủ tướng, các thành viên Chính phủ, cùng các vị trí trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Ở góc nhìn thời sự, đây là phần việc mở đầu nhiệm kỳ. Nhưng ở góc nhìn thể chế, đây là bước xác lập năng lực vận hành của bộ máy nhà nước trong 5 năm tới.
Kỳ họp này diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng, sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và trong mạch tiếp nối của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Chính vì thế, ý nghĩa lớn hơn của kỳ họp không nằm ở tính nghi thức, mà ở việc hoàn tất quá trình chuyển tiếp từ chủ trương của Đảng, lựa chọn của cử tri đến việc thiết lập đầy đủ bộ máy quyền lực nhà nước cho nhiệm kỳ mới.
Từ Hội nghị Trung ương 2, nhiều nội dung lớn cũng đã được thống nhất để tiếp tục hoàn chỉnh, trình Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết định. Đáng chú ý có Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, Kế hoạch đầu tư công trung hạn, Kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm, cùng một số đề án liên quan đến tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Điều đó cho thấy sức nặng của kỳ họp không dừng ở việc kiện toàn nhân sự, mà còn gắn trực tiếp với việc dựng khung chính sách cho cả một chu kỳ phát triển mới.
Khi bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, yêu cầu đặt ra với Quốc hội khóa mới không chỉ là làm luật theo quy trình, mà còn phải nâng chất lượng lập pháp, tăng tính khả thi của chính sách, tháo gỡ những điểm chồng chéo và tạo dư địa cho phát triển nhanh, bền vững. Kỳ họp đầu tiên vì thế mang ý nghĩa như một tín hiệu mở màn: bộ máy mới sẽ vận hành theo hướng nào, năng lực phối hợp ra sao và quyết tâm cải cách thể chế đến mức nào. Nhận định này được củng cố bởi việc chương trình kỳ họp gắn chặt giữa nội dung nhân sự với các hồ sơ lớn về phát triển và quản trị quốc gia.
Một nền tảng khác để đặt kỳ vọng là cơ cấu của Quốc hội khóa XVI. Theo kết quả bầu cử được công bố chính thức, Quốc hội khóa này có 500 đại biểu trúng cử; trong đó 100% số đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử, tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay. Tỷ lệ đại biểu nữ đạt 30%. Những con số này không chỉ phản ánh kết quả bầu cử, mà còn gợi mở kỳ vọng về một Quốc hội chuyên nghiệp hơn trong thảo luận, quyết nghị và giám sát.
Vì vậy, điều được chờ đợi ở Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI không chỉ là bầu đủ các chức danh theo quy định, mà còn là việc phát đi thông điệp rõ ràng về một bộ máy tinh gọn, thông suốt, hành động nhanh và bám sát thực tiễn. Khi cùng lúc phải xử lý công tác tổ chức, nhân sự và xem xét các nội dung lớn về phát triển, kỳ họp đầu tiên sẽ là thước đo sớm cho chất lượng phối hợp giữa tổ chức bộ máy với năng lực kiến tạo thể chế.
Có thể nói, ý nghĩa nổi bật nhất của kỳ họp này không nằm ở chỗ mở đầu một nhiệm kỳ mới, mà ở yêu cầu rất cụ thể: thiết lập một bộ máy đủ năng lực gánh vác nhiệm vụ mới và mở đường thể chế cho giai đoạn phát triển mới. Khi nhiệm vụ ấy được đặt ra ngay từ kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI cũng đồng thời đứng trước đòi hỏi phải chứng minh bằng hành động rằng nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ là một nhiệm kỳ của trách nhiệm, hiệu lực và kiến tạo phát triển.
