Hội tụ linh khí ngàn năm: Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc ghi danh Di sản văn hóa thế giới

Lễ đón Bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới đã diễn ra trang trọng, đánh dấu niềm tự hào lớn của Việt Nam và khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của không gian di sản Phật giáo Trúc Lâm.

Trong không khí linh thiêng của non thiêng Yên Tử, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa – tâm linh Việt Nam, tỉnh Quảng Ninh phối hợp với tỉnh Bắc Ninh và TP Hải Phòng long trọng tổ chức Lễ đón Bằng công nhận của UNESCO đối với Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa đặc biệt với ba địa phương mà còn là dấu mốc quan trọng của quốc gia, góp phần quảng bá các giá trị di sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Buổi lễ diễn ra đúng ngày tưởng niệm 717 năm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn – vị minh quân anh minh, danh nhân văn hóa kiệt xuất, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Việc hai sự kiện trọng đại cùng hội tụ trong một ngày đã tạo nên chiều sâu ý nghĩa lịch sử – văn hóa, thể hiện sự giao hòa giữa giá trị truyền thống của dân tộc và sự tôn vinh của cộng đồng quốc tế.

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính phát biểu

Mô hình di sản theo chuỗi liên tỉnh – cách tiếp cận mới mẻ

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính nhấn mạnh: Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là một không gian di sản liên hoàn, thống nhất, phản ánh trọn vẹn quá trình hình thành, phát triển và lan tỏa của hệ giá trị văn hóa – tinh thần đặc sắc của Việt Nam. Đây là nơi kết tinh hài hòa giữa di sản vật thể và phi vật thể, giữa cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc, lịch sử và đời sống tín ngưỡng, tâm linh của dân tộc.

Gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm – dòng Phật giáo mang đậm bản sắc Việt, di sản này đề cao tinh thần nhập thế, hòa hợp đạo và đời, hướng con người tới các giá trị chân – thiện – mỹ, khuyến khích trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Từ không gian di sản ấy, những tư tưởng lớn về hòa bình, khoan dung, nhân ái và hòa hợp với thiên nhiên đã được hình thành, lan tỏa bền bỉ suốt nhiều thế kỷ.

Ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu.

Phó Thủ tướng cho biết, sau 11 năm kể từ khi Tràng An được ghi danh (2014), việc UNESCO công nhận Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam không chỉ ghi nhận các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan đặc sắc mà còn tôn vinh một “không gian văn hóa sống”, nơi tư tưởng, tín ngưỡng và thực hành văn hóa tiếp tục được nối dài trong đời sống đương đại.

Hồ sơ đề cử Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là hồ sơ di sản theo chuỗi liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam, được xây dựng công phu, bài bản, với cách tiếp cận độc đáo. Giá trị nổi bật toàn cầu không nằm ở từng điểm di tích riêng lẻ, mà ở sự kết nối hữu cơ, xuyên suốt giữa các không gian văn hóa – lịch sử – tâm linh, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại Lễ đón bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Thành công của hồ sơ là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, khoa học và sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm của nhiều cấp, ngành, đặc biệt là tinh thần đồng thuận, cùng chung tầm nhìn của ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng. Đây cũng là minh chứng cho mô hình phối hợp liên tỉnh hiệu quả trong bảo tồn và phát huy di sản, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế của UNESCO, mở ra những kinh nghiệm quý cho Việt Nam trong quản lý các di sản liên vùng.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính khẳng định Việt Nam cam kết bảo vệ nghiêm ngặt tính toàn vẹn, xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản; thực hiện quản lý tổng thể, liên ngành, liên vùng; phát huy vai trò của cộng đồng địa phương, các tổ chức tôn giáo và các chủ thể văn hóa; gắn bảo tồn với phát triển du lịch văn hóa bền vững, có trách nhiệm; đồng thời tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về di sản.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại Lễ đón bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng ba địa phương triển khai đầy đủ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; xây dựng cơ chế phối hợp liên tỉnh thực chất, thường xuyên; thực hiện nghiêm các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới, đặc biệt là phát huy vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ và lan tỏa các giá trị tinh thần của Phật giáo Trúc Lâm.

UNESCO đánh giá cao nỗ lực và tinh thần đối tác của Việt Nam

Phát biểu tại buổi lễ, ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, khẳng định việc ghi danh Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là sự tôn vinh những giá trị văn hóa và tinh thần đặc biệt, đồng thời ghi nhận cam kết bền bỉ của Việt Nam trong bảo tồn di sản và thúc đẩy phát triển bền vững.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại Lễ đón bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Theo ông, quần thể di sản là minh chứng sống động cho sự ra đời và tiếp nối của Thiền phái Trúc Lâm – truyền thống Thiền tông độc đáo của Việt Nam, dung hòa tinh hoa Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng bản địa, lan tỏa những giá trị phổ quát về hòa bình, lòng từ bi và sự chính trực. UNESCO sẵn sàng tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật và thúc đẩy đối thoại để tăng cường quản lý liên tỉnh, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định, việc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới là niềm tự hào lớn lao, đồng thời là trách nhiệm nặng nề đối với Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng. Ba địa phương cam kết tổ chức quản lý di sản theo đúng quy định pháp luật và Công ước Di sản Thế giới; bảo tồn nguyên vẹn các giá trị, đồng thời phát huy sáng tạo, hài hòa trong bối cảnh phát triển bền vững.

Ảnh do Sở VHTT Quảng Ninh cung cấp

Với niềm tin vào sức sống trường tồn của văn hóa Việt Nam và sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được kỳ vọng sẽ tiếp tục tỏa sáng, trở thành biểu tượng văn hóa – tâm linh của Việt Nam, điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế, đóng góp xứng đáng vào kho tàng di sản chung của nhân loại.