TP. Hà Nội đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi dự thảo Nghị quyết thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với các tuyến do thành phố trực tiếp quản lý. Đây là động thái nhằm cụ thể hóa Nghị định số 130/2024/NĐ-CP của Chính phủ, trong bối cảnh nhu cầu duy tu, bảo trì hạ tầng giao thông ngày càng cấp thiết, đồng thời mở đường cho việc xã hội hóa khai thác tài sản công một cách hiệu quả và bền vững.
Theo lộ trình đề xuất, hai tuyến đường cao tốc do TP. Hà Nội trực tiếp quản lý gồm: đại lộ Thăng Long (dài 28 km) và vành đai 3 trên cao (dài hơn 29 km) sẽ là những tuyến đầu tiên áp dụng cơ chế thu phí.
Dù chưa hoàn chỉnh toàn bộ các tiêu chuẩn kỹ thuật của một tuyến cao tốc hiện đại, cả hai tuyến nói trên đều đang vận hành như cao tốc và đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối khu vực nội đô với các cửa ngõ phía Tây và phía Nam của thành phố. Với lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng, áp lực duy tu, bảo trì các tuyến này là rất lớn, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tạo nguồn lực tài chính ổn định và dài hạn.
 |
| Hà Nội sắp thu phí đại lộ Thăng Long và vành đai 3 trên cao? |
Dự thảo Nghị quyết đề xuất mức phí được tính dựa trên quãng đường thực tế phương tiện di chuyển trên tuyến, phân loại theo 5 nhóm phương tiện và áp dụng 2 mức thu cụ thể.
Mức thấp nhất là 900 đồng/km, áp dụng cho các loại xe con dưới 12 chỗ ngồi, xe tải nhẹ dưới 2 tấn hoặc xe buýt công cộng lưu thông trên các đoạn tuyến chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn kỹ thuật của cao tốc.
Mức cao nhất là 5.200 đồng/km, dành cho các loại xe tải nặng và xe container lưu thông trên những đoạn tuyến đã hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật như có làn dừng khẩn cấp, trạm nghỉ, đường gom và các yếu tố an toàn khác.
Cách tiếp cận theo đoạn tuyến và tiêu chuẩn hạ tầng được xem là giải pháp linh hoạt, vừa phù hợp với điều kiện hiện tại, vừa bảo đảm công bằng trong việc thu phí đối với từng loại phương tiện.
Sở Xây dựng được giao chủ trì rà soát, đánh giá hiện trạng các tuyến đường để xác định những đoạn đủ điều kiện thu phí theo quy định. Đồng thời, đơn vị này sẽ đề xuất phương án lựa chọn đơn vị quản lý thu phí, nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và đơn vị vận hành hệ thống thu phí không dừng.
Theo Nghị định 130, việc triển khai thu phí chỉ được thực hiện sau khi hoàn tất lựa chọn đơn vị thu phí, bảo đảm đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật và quản lý. Mức phí sẽ được xây dựng trên nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, đồng thời tính đến khả năng chi trả của người sử dụng dịch vụ giao thông.
Theo các chuyên gia, nguồn thu từ phí sử dụng đường bộ nếu được quản lý minh bạch, công khai sẽ giúp thành phố chủ động hơn về tài chính, đồng thời giảm gánh nặng đầu tư mới. Việc đầu tư cho bảo trì đúng thời điểm cũng góp phần kéo dài tuổi thọ công trình, giảm thiểu tai nạn giao thông và nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải.
