Hà Nội đề xuất hạn chế xe cá nhân, thúc đẩy giao thông xanh bền vững

Sở Xây dựng Hà Nội vừa có Tờ trình số 236 kiến nghị UBND thành phố xem xét dự thảo Nghị quyết quy định chính sách phát triển vận tải, áp dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành hệ thống giao thông vận tải và hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm.

Đây được xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, hướng tới xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, xanh và bền vững.

Hà Nội đề xuất hạn chế xe cá nhân, thúc đẩy giao thông xanh bền vững (Ảnh: Minh họa)

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế - xã hội ở mức hai con số, đồng thời hình thành các động lực phát triển mới nhằm nâng cao vị thế Thủ đô. Song hành với mục tiêu phát triển, Hà Nội cũng hướng tới giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường đô thị và xây dựng hệ thống giao thông xanh, trong đó vận tải hành khách công cộng giữ vai trò chủ đạo.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố xác định cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó việc ban hành các chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển vận tải, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch và ứng dụng công nghệ cao trong quản lý giao thông được xem là yêu cầu cấp thiết.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo nghị quyết là định hướng từng bước hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm nhằm giảm ùn tắc và giảm phát thải.

Thành phố cũng nghiên cứu áp dụng cơ chế thu phí giảm ùn tắc tại một số khu vực trong tương lai. Đây là công cụ quản lý giao thông đã được nhiều đô thị lớn trên thế giới triển khai nhằm điều tiết lưu lượng phương tiện và khuyến khích sử dụng vận tải công cộng.

Theo dự thảo, phạm vi điều chỉnh không chỉ giới hạn ở vận tải đường bộ mà còn mở rộng sang vận tải đường thủy, logistics đô thị và ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành giao thông.

Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực giao thông vận tải, logistics; đơn vị cung cấp phần mềm hỗ trợ vận tải, khai thác bến xe, bãi đỗ xe và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Dự thảo nghị quyết gồm 7 chương, 24 điều, tập trung vào ba nhóm chính sách lớn. Thứ nhất, phát triển vận tải theo hướng ưu tiên vận tải công cộng khối lượng lớn. Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành giao thông. Thứ ba, triển khai các giải pháp hạn chế phương tiện cá nhân nhằm giảm áp lực giao thông tại khu vực trung tâm.

Trong lĩnh vực vận tải đường bộ, dự thảo đề xuất nhiều định hướng mới như hỗ trợ vận tải hành khách công cộng, khuyến khích chia sẻ dữ liệu trên nền tảng số, phát triển xe đạp và xe máy điện công cộng kết nối với hệ thống vận tải công cộng, cũng như phát triển xe bốn bánh có gắn động cơ phục vụ nhu cầu đi lại trong đô thị.

Đối với vận tải hàng hóa và logistics đô thị, dự thảo đưa ra các chính sách phù hợp với đặc thù Hà Nội nhằm nâng cao hiệu quả vận chuyển, giảm áp lực cho hạ tầng đô thị. Đồng thời, vận tải đường thủy nội địa cũng được chú trọng phát triển cả hành khách và hàng hóa, hướng tới khai thác hiệu quả lợi thế sông ngòi của thành phố.

Một điểm nổi bật khác là định hướng thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực giao thông. Theo đó, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông thông minh, khuyến khích ứng dụng công nghệ trong hoạt động vận tải, xây dựng cơ chế hợp tác công - tư trong đầu tư và vận hành các cấu phần của hệ thống giao thông thông minh. Song song với đó là chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao và triển khai mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong giao thông vận tải.

Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, quá trình xây dựng dự thảo đã trải qua nhiều vòng lấy ý kiến và tham vấn từ cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp vận tải và các đơn vị liên quan. Nhiều cuộc làm việc với các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, Sở Tư pháp cùng các hiệp hội vận tải, logistics, taxi và vận tải hành khách công cộng đã được tổ chức nhằm hoàn thiện nội dung trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, dự thảo bảo đảm tính hợp hiến, phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026 và các luật chuyên ngành hiện hành; đồng thời đáp ứng định hướng phát triển giao thông bền vững, phù hợp với cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Việt Nam tại COP26.

Dự kiến, nghị quyết sẽ được trình HĐND thành phố Hà Nội xem xét tại kỳ họp tháng 6/2026. Nếu được thông qua, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông, cải thiện môi trường đô thị và từng bước xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, thông minh trong thời gian tới.