Giá dầu thô thế giới vượt mốc 100 USD/thùng: Địa chính trị Trung Đông châm ngòi làn sóng tăng mới

Sức ép quân sự và rủi ro vận tải đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD

Thị trường năng lượng toàn cầu vừa ghi nhận một phiên giao dịch biến động mạnh với lực đẩy áp đảo từ phe mua. Số liệu do Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cập nhật tính đến kết thúc phiên giao dịch ngày 1/10 cho thấy giá của cả hai dòng dầu tiêu chuẩn đều đồng loạt đi lên.

Giá dầu Brent kỳ hạn nhảy vọt qua mốc 100 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị leo thang

Cụ thể, hợp đồng dầu WTI giao tháng 11 tăng 2,71%, chốt phiên ở mức 92,87 USD/thùng. Trong khi đó, dòng dầu Brent ghi nhận mức tăng bứt phá hơn khi hợp đồng kỳ hạn tháng 12 (chuyển giao sau khi hợp đồng tháng 11 đáo hạn) nhảy vọt 4,37%, vươn lên mốc 102,31 USD/thùng.

Nguyên nhân cốt lõi khiến mặt hàng "vàng đen" leo dốc xuất phát từ việc Mỹ mở rộng quy mô quân sự ở khu vực Trung Đông. Việc Washington bổ sung nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba cùng lực lượng ước tính khoảng 9.000 đến 10.000 quân nhân đã đẩy tâm lý lo ngại rủi ro của giới đầu tư lên cao điểm.

Đáng chú ý, các mối đe dọa an ninh trên tuyến đường hàng hải huyết mạch eo biển Hormuz liên tục xuất hiện. Theo ghi nhận từ Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) vào ngày 30/9, chỉ trong vòng một ngày đã có 3 tàu vận tải dầu bị tấn công bởi các vật thể lạ. Dù lưu lượng vận chuyển qua đây có dấu hiệu phục hồi thời gian gần đây, nhưng chuỗi sự cố này cho thấy nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng dầu mỏ từ Trung Đông hoàn toàn có thể tái diễn nếu các bên có động thái đáp trả nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Rào cản logistics toàn cầu và bước ngoặt cơ chế định giá trong nước

Bên cạnh yếu tố địa chính trị nóng cản bước, bức tranh xuất khẩu dầu mỏ còn chịu tác động nặng nề bởi chi phí vận tải biển tăng cao. Điển hình tại Venezuela, lượng dầu xuất khẩu trong tháng 9 đã sụt giảm gần 9%, xuống còn khoảng 1,08 triệu thùng/ngày. Cước phí logistics leo thang trực tiếp bào mòn lợi nhuận của giới thương nhân, làm ngưng trệ và buộc nhiều chuyến hàng phải thay đổi lộ trình giao.

Ở chiều ngược lại, mức tăng của dòng dầu WTI có phần khiêm tốn hơn so với dầu Brent do chịu lực hãm từ báo cáo tồn kho tại Mỹ. Số liệu báo cáo tuần kết thúc ngày 25/9 cho thấy lượng tồn kho dầu thô thương mại của Mỹ tăng thêm 922.000 thùng (đạt mốc 427,3 triệu thùng), ngược lại hoàn toàn so với dự báo giảm của các nhà phân tích.

Tác động từ sự biến động giá thế giới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về tính linh hoạt cho thị trường trong nước. Theo dự thảo mới nhất do Bộ Công Thương xây dựng, cơ chế quản lý kinh doanh xăng dầu dự kiến sẽ có bước ngoặt lớn.

Thay vì áp dụng mức giá cơ sở do Nhà nước ban hành theo kỳ định sẵn, các doanh nghiệp đầu mối sẽ được trao quyền chủ động tính toán, quyết định và niêm yết giá bán lẻ trên thị trường. Sự thay đổi này hướng tới việc nâng cao trách nhiệm và năng lực tự chủ nguồn hàng của doanh nghiệp. Khi đó, vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước sẽ dịch chuyển từ việc can thiệp trực tiếp sang công tác kiểm tra, giám sát hậu kiểm, giúp thị trường vận hành tiệm cận hơn với diễn biến thực tế của thế giới.