Đồng chí Đoàn Duy Thành – Một đời vì Đảng, vì dân, vì sự nghiệp đổi mới

Nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành qua đời vào sáng 6/2/2026, hưởng thọ 97 tuổi (Ảnh: Báo Hải Phòng).

Từ phong trào cơ sở đến bản lĩnh được tôi luyện qua thử thách

Đồng chí Đoàn Duy Thành (tên khai sinh Đoàn Hữu Tòng), sinh ngày 15/9/1929 tại thôn Tường Vu, xã Cộng Hòa, huyện Kim Thành (nay thuộc xã Lai Khê, thành phố Hải Phòng), trong một gia đình Nho học giàu truyền thống yêu nước. Sớm giác ngộ cách mạng, những năm 1943–1944, đồng chí tham gia Việt Minh tại địa phương.

Tháng 7/1945, đồng chí được bầu làm Bí thư Đoàn Thanh niên Cứu quốc thôn; tháng 8/1945 trực tiếp tham gia giành chính quyền tại huyện Kim Thành. Khi mới 17 tuổi, đồng chí đã trúng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân xã với số phiếu cao. Tháng 10/1946, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, giữ cương vị Bí thư Chi bộ xã, rồi cán bộ Việt Minh huyện, cán bộ Huyện ủy Kim Thành.

Giai đoạn 1947–1951, đồng chí đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng ở cơ sở. Tháng 9/1951, đồng chí bị thực dân Pháp bắt, đày ra Côn Đảo. Trong lao tù khắc nghiệt, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, tham gia cấp ủy Đảng trong tù, tổ chức sinh hoạt chính trị, đấu tranh chống chế độ hà khắc. Cuộc vượt ngục Côn Đảo ngày 12/12/1952 đã trở thành dấu mốc đặc biệt, hun đúc thêm ý chí kiên cường của người chiến sĩ cách mạng.

Sau khi trở về, đồng chí tiếp tục công tác tại Hải Phòng, đảm nhiệm nhiều vị trí trong lĩnh vực kinh tế – thương nghiệp. Trong bối cảnh cơ chế bao cấp, đồng chí đã thể hiện tư duy quản lý năng động, đề cao hiệu quả và tinh thần phục vụ Nhân dân với phương châm: “Vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi”.

Dấu ấn đổi mới từ Hải Phòng đến tầm vóc quốc gia

Trên cương vị lãnh đạo chủ chốt của thành phố, đặc biệt khi giữ chức Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố (1979) và Bí thư Thành ủy Hải Phòng (1982), đồng chí Đoàn Duy Thành đã thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn đề xuất và triển khai nhiều chủ trương đổi mới.

Nổi bật là Nghị quyết số 24-NQ/TU (27/6/1980) về cải tiến quản lý hợp tác xã nông nghiệp, thực hiện khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động. Chủ trương này góp phần giải phóng sức sản xuất, cải thiện đời sống nông dân và trở thành một trong những cơ sở thực tiễn quan trọng cho Chỉ thị 100-CT/TW năm 1981 của Ban Bí thư.

Đồng chí cũng có tầm nhìn chiến lược về phát triển kinh tế biển và mở rộng không gian đô thị cảng, với nhiều công trình lớn như đắp đập Đình Vũ, xây dựng đê đường 14 Đồ Sơn, đào kênh Cái Tráp, mở tuyến Cát Hải – Cát Bà, mở rộng cảng biển… tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Hải Phòng.

Từ thực tiễn lãnh đạo, đồng chí khái quát tư tưởng “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, nhấn mạnh vai trò làm chủ của Nhân dân – một nguyên tắc sau này được Đảng thể chế hóa trong nhiều văn kiện quan trọng.

Từ năm 1986, đồng chí đảm nhiệm nhiều chức vụ ở Trung ương như Bộ trưởng Bộ Ngoại thương, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Kinh tế Đối ngoại; sau đó là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Trên mỗi cương vị, đồng chí đều góp phần quan trọng vào quá trình hoạch định và triển khai đường lối đổi mới, mở cửa của đất nước.

Gần sáu thập niên hoạt động cách mạng, đồng chí Đoàn Duy Thành luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới và tinh thần tận tụy vì Nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là tấm gương sáng về sự trưởng thành từ cơ sở, về khát vọng cống hiến vì Đảng, vì dân và vì sự phát triển bền vững của đất nước.