Đề xuất miễn, giảm thuế để nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp

Đại biểu Trần Thị Vân, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh đề xuất kéo dài thời gian miễn, giảm thuế cho doanh nghiệp khởi nghiệp

Tại phiên thảo luận sáng 16/5 của Quốc hội về dự thảo Nghị quyết liên quan đến cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân, đại biểu Trần Thị Vân (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) bày tỏ sự đồng tình với nội dung dự thảo, đồng thời đưa ra nhiều kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả chính sách, đặc biệt là trong lĩnh vực hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Miễn thuế cần đúng thời điểm và đủ dài hạn

Theo đại biểu Trần Thị Vân, so với các chính sách khuyến khích khác như ưu đãi tín dụng, tiếp cận đất đai, đào tạo nhân lực hay cải cách thủ tục hành chính, thì chính sách miễn, giảm thuế có tác động nhanh, trực tiếp và không cần qua quá nhiều thủ tục. Đây là công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua giai đoạn đầu đầy khó khăn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

Tuy nhiên, bà cho rằng quy định hiện hành tại khoản 1 Điều 10 dự thảo Nghị quyết - miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo - là chưa phù hợp với thực tiễn phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

“Đây là nhóm doanh nghiệp cần thời gian đầu tư dài hạn, vốn lớn, và phải chấp nhận nguy cơ thua lỗ trong 5 - 7 năm đầu. Nếu chính sách thuế quá ngắn, thì chưa đủ mạnh để khuyến khích đầu tư cho đổi mới sáng tạo và phát triển sản xuất kinh doanh”, bà phân tích.

Vì vậy, đại biểu Trần Thị Vân đề nghị nâng thời hạn miễn thuế thu nhập doanh nghiệp lên5 năm, và sau đó tiếp tục giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp.

Đại biểu nhấn mạnh: “Chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng đồng hành với doanh nghiệp trong giai đoạn hình thành và tích lũy ban đầu. Kéo dài thời gian miễn, giảm thuế sẽ tạo dư địa tài chính quan trọng, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho đổi mới sáng tạo". Đây cũng là cách Nhà nước thể hiện vai trò kiến tạo, góp phần hình thành và nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp, một lực lượng tiên phong trong tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Trần Thị Vân cũng kiến nghị điều chỉnh thời điểm miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thay vì tính từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu, cần tính từ thời điểm doanh nghiệp bắt đầu phát sinh lợi nhuận.

Bà cho biết: “Phần lớn doanh nghiệp không có lãi ngay sau khi thành lập. Giai đoạn đầu là thời kỳ đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất, phát triển sản phẩm và thị trường. Nếu miễn thuế ngay từ khi thành lập, thì đến lúc có lãi thời gian ưu đãi thuế đã hết, như vậy chính sách trở nên hình thức, không phát huy hiệu quả thực tế.”

Khuyến khích chuyên gia, nhân lực chất lượng cao

Cùng với đó, đại biểu Trần Thị Vân cũng đề nghị nâng thời hạn miễn thuế thu nhập cá nhân lên 5 năm đối với các khoản thu từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Bà cho rằng đây là lực lượng nòng cốt trong việc tạo ra giá trị công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường.

Dẫn chứng từ quốc tế, đại biểu Trần Thị Vân cho biết Thái Lan hiện đang miễn thuế thu nhập cá nhân lên tới 10 năm cho chuyên gia, nhà đầu tư trong 10 lĩnh vực công nghệ - sáng tạo chiến lược. Việt Nam cũng cần có chính sách đủ hấp dẫn, cạnh tranh để không bỏ lỡ cơ hội thu hút nhân tài, tạo bước đột phá trong đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh các chính sách về thuế, đại biểu Trần Thị Vân cũng đề nghị bổ sung quy định hỗ trợ chi phí đăng ký và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ vào Chương V của dự thảo Nghị quyết.

Bà lý giải, quyền sở hữu trí tuệ ngày càng đóng vai trò sống còn với doanh nghiệp khởi nghiệp, nơi mà sản phẩm cốt lõi là công nghệ, thuật toán, ý tưởng. Việc không bảo hộ kịp thời khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam mất nhãn hiệu, tên miền hoặc không thể gọi vốn do thiếu hồ sơ pháp lý về sở hữu trí tuệ.

“Bảo vệ tài sản trí tuệ không chỉ để phòng ngừa rủi ro pháp lý mà còn là chiến lược phát triển doanh nghiệp trong dài hạn,” đại biểu nhấn mạnh.