Cụm công nghiệp xanh mở cơ hội mới cho doanh nghiệp thu hút đầu tư và giảm chi phí

Áp lực chuyển đổi xanh đang lan rộng từ các thị trường xuất khẩu đến hoạt động sản xuất trong nước. Đối với doanh nghiệp, việc đặt nhà máy tại một cụm công nghiệp có hạ tầng môi trường đồng bộ không còn là yếu tố cộng thêm mà đang trở thành điều kiện để giảm chi phí, đáp ứng yêu cầu của đối tác và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thực tế cho thấy, quá trình chuyển đổi này vẫn còn nhiều việc phải làm.

Cụm công nghiệp sinh thái đang trở thành một trong những hướng đi chiến lược của nhiều địa phương trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh. Mô hình này tạo ra lợi ích tổng hợp về kinh tế – xã hội – môi trường, góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Theo Bộ Công Thương, cả nước hiện có khoảng 730 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, góp phần di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư. Tuy nhiên, khoảng 80% cụm công nghiệp vẫn thiếu hệ thống hạ tầng xử lý môi trường đồng bộ, trong khi nhiều hạng mục như thu gom, xử lý nước thải tập trung, xử lý khí thải và chất thải rắn chưa được đầu tư hoặc vận hành đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Những hạn chế này không chỉ làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí, nguồn nước và tiếng ồn mà còn tạo áp lực cho doanh nghiệp trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của thị trường.

Doanh nghiệp cần hạ tầng xanh để nâng sức cạnh tranh

Theo các chuyên gia, cụm công nghiệp sinh thái đang trở thành mô hình phát triển phù hợp với xu hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.

Khi hoạt động trong các cụm công nghiệp được đầu tư đồng bộ về hạ tầng môi trường, doanh nghiệp có điều kiện áp dụng công nghệ sạch, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chi phí vận hành và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.

Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, gia tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và tiếp cận các dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ những tập đoàn đa quốc gia ưu tiên phát triển bền vững.

Bên cạnh lợi ích kinh tế, mô hình cụm công nghiệp sinh thái còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với cam kết của Việt Nam về mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc phát triển các khu sản xuất xanh cũng sẽ tạo môi trường làm việc an toàn, sạch hơn, mở ra nhiều cơ hội việc làm xanh, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nghiệp.

Cần cơ chế đủ mạnh để thúc đẩy chuyển đổi

Dù lợi ích đã rõ, khoảng cách từ chủ trương đến thực tế vẫn còn khá lớn.

Các chuyên gia cho rằng để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào cụm công nghiệp sinh thái, cần xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách ưu đãi đủ hấp dẫn, minh bạch và ổn định nhằm thu hút các nhà đầu tư có năng lực tham gia phát triển hạ tầng kỹ thuật.

Cùng với đó, chính quyền địa phương cần đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong giải phóng mặt bằng, cải cách thủ tục hành chính và tháo gỡ các khó khăn trong quá trình triển khai dự án, tạo điều kiện rút ngắn thời gian đầu tư.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành yêu cầu phổ biến của thị trường quốc tế, phát triển mạng lưới cụm công nghiệp sinh thái không chỉ giải quyết bài toán môi trường mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là hướng đi giúp các địa phương hài hòa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.