Cục Thuế dựng cơ chế hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), một sai sót về kê khai doanh thu, hóa đơn, chứng từ hay hạch toán chi phí có thể kéo theo nhiều rắc rối không mong muốn trong quá trình hoạt động. Vì vậy, chương trình hỗ trợ pháp lý thuế năm 2026 được Cục Thuế đặt theo hướng không chỉ giải đáp khi doanh nghiệp đã phát sinh vướng mắc, mà chủ động nhận diện và cảnh báo những rủi ro thường gặp.

Điểm mới nổi bật trong chương trình hành động năm 2026 là chuyển dịch phương thức tuyên truyền sang hướng chủ động. Cục Thuế và các đơn vị sẽ không chỉ phổ biến chính sách thuế mà còn giúp doanh nghiệp tự nhận diện các rào cản, khó khăn thường gặp; các rủi ro cần ưu tiên cảnh báo về kê khai doanh thu, hóa đơn, chứng từ, chi phí, sổ sách kế toán và kinh doanh trên nền tảng số; phương thức khảo sát nhu cầu, cơ chế rà soát nội dung và kênh tiếp cận doanh nghiệp (Ảnh minh họa).

Đây cũng là lý do Cục Thuế triển khai phối hợp với Bộ Tài chính, các hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp, nhằm đưa hoạt động hỗ trợ sát hơn với nhu cầu thực tế của cộng đồng doanh nghiệp.

Cuộc họp triển khai chương trình do Trưởng Ban Pháp chế Nguyễn Thị Lan Anh chủ trì, với sự tham gia của đại diện các ban nghiệp vụ thuộc Cục Thuế; Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính); Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội và Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam.

Thay vì triển khai hỗ trợ theo từng kênh riêng lẻ, các đơn vị thống nhất phối hợp trên 5 nhóm hoạt động gồm tuyên truyền gắn với cảnh báo rủi ro; bồi dưỡng pháp luật và nâng cao năng lực tuân thủ; tư vấn pháp lý; hỗ trợ trên nền tảng số; hỗ trợ hộ kinh doanh có tiềm năng chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, điểm đáng chú ý của chương trình năm 2026 là “chuyển dịch phương thức tuyên truyền sang hướng chủ động”. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc giúp doanh nghiệp tự nhận diện những rào cản và vấn đề có thể phát sinh trong quá trình tuân thủ.

Các nhóm rủi ro được ưu tiên cảnh báo gồm kê khai doanh thu, hóa đơn, chứng từ, chi phí, sổ sách kế toán và hoạt động kinh doanh trên nền tảng số. Cùng với đó là khảo sát nhu cầu của doanh nghiệp, rà soát nội dung hỗ trợ và lựa chọn kênh tiếp cận phù hợp.

Điểm đáng chú ý là thông tin pháp lý sẽ không chỉ được chuyển tải dưới dạng văn bản. Cẩm nang hỏi - đáp, tình huống cảnh báo, video, infographic, bài viết, bản tin và nội dung dành cho hộ kinh doanh chuẩn bị chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ được xây dựng theo từng nhóm đối tượng.

Từ phổ biến chính sách sang hướng dẫn xử lý tình huống

Một thay đổi khác nằm ở hoạt động đào tạo.

Nếu chỉ cung cấp quy định, doanh nghiệp vẫn có thể gặp khó khi đưa chính sách vào vận hành. Vì thế, chương trình năm 2026 dự kiến gắn kiến thức pháp luật với hướng dẫn thực hành và xử lý các tình huống cụ thể.

Các nội dung đào tạo tập trung vào những vấn đề DNNVV thường gặp như chính sách thuế, hóa đơn, chứng từ, kế toán, báo cáo tài chính, quản lý doanh thu, chi phí và quản trị rủi ro tuân thủ.

Cục Thuế và các đơn vị phối hợp cũng dự kiến xây dựng cơ chế cử giảng viên, chuyên gia; khảo sát nhu cầu trước đào tạo và đánh giá kết quả sau đào tạo. Đây là cơ sở để chương trình được điều chỉnh theo những vấn đề thực tế thay vì áp dụng một nội dung chung cho mọi nhóm doanh nghiệp.

Hình thức đào tạo cũng được mở rộng, gồm trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp, qua đó tăng khả năng tiếp cận đối với DNNVV ở những địa bàn và quy mô khác nhau.

Ở khâu tư vấn, doanh nghiệp sẽ được tiếp cận các chuyên đề, hội thảo và tọa đàm trực tiếp. Quy trình tiếp nhận, phân loại và chuyển giao vướng mắc được chuẩn hóa, với sự tham gia của mạng lưới chuyên gia, tư vấn viên từ các hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp.

Thông tin của doanh nghiệp trong quá trình tư vấn được cam kết bảo mật. Những tình huống điển hình sau đó có thể được tổng hợp thành bộ câu hỏi, tình huống phục vụ hoạt động tư vấn và đào tạo.

Cách làm này tạo ra một vòng hỗ trợ khép kín hơn: vướng mắc thực tế của doanh nghiệp được ghi nhận, phân loại, tư vấn; những vấn đề có tính phổ biến tiếp tục được chuyển thành nội dung cảnh báo và đào tạo cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đưa hỗ trợ pháp lý lên môi trường số

Một trong những hướng triển khai đáng chú ý của chương trình là số hóa hoạt động hỗ trợ.

Nội dung pháp lý, video, tài liệu hỏi - đáp và lịch tập huấn sẽ từng bước được tích hợp thống nhất trên Cổng thông tin điện tử Cục Thuế, Cổng hỗ trợ doanh nhân và các nền tảng liên quan.

Mục tiêu là hình thành chuyên mục hỗ trợ pháp lý riêng cho DNNVV trên môi trường số, đồng thời cung cấp nội dung đào tạo và tư vấn trực tuyến để doanh nghiệp có thể tra cứu, tiếp cận dịch vụ hỗ trợ mọi lúc, mọi nơi.

Với doanh nghiệp nhỏ, khả năng tiếp cận thông tin nhanh có ý nghĩa không nhỏ. Khi các tài liệu hướng dẫn, tình huống và lịch tư vấn được tập trung trên nền tảng số, doanh nghiệp có thêm một kênh chủ động tìm hiểu quy định thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các chương trình tập huấn trực tiếp.

Đây cũng là hướng giúp hoạt động hỗ trợ pháp lý mở rộng quy mô mà không nhất thiết phải tăng tương ứng các hoạt động trực tiếp.

Hộ kinh doanh đứng trước ngưỡng chuyển đổi

Một nhóm đối tượng được chương trình năm 2026 dành sự quan tâm riêng là các hộ kinh doanh có tiềm năng phát triển thành doanh nghiệp.

Đây là nhóm có những yêu cầu hỗ trợ khác với doanh nghiệp đang hoạt động ổn định. Những vấn đề được đặt ra gồm tiêu chí lựa chọn đối tượng, rào cản về pháp lý, thuế, kế toán, hóa đơn và công nghệ, cũng như nội dung hỗ trợ trước, trong và sau quá trình chuyển đổi.

Cục Thuế và các đơn vị phối hợp sẽ nghiên cứu xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn, chương trình tập huấn, tư vấn chuyên biệt, bộ hỏi - đáp và nội dung cảnh báo trong giai đoạn đầu sau chuyển đổi.

Các giải pháp hỗ trợ sẽ được kết nối theo nguyên tắc công khai, minh bạch, không độc quyền.

Điểm này cho thấy chương trình không chỉ tập trung vào việc giúp doanh nghiệp đang hoạt động xử lý nghĩa vụ thuế và các vấn đề pháp lý, mà còn hướng tới nhóm hộ kinh doanh có khả năng trở thành lực lượng doanh nghiệp mới.

Bốn tháng cuối năm để kiểm chứng cách làm

Theo thống nhất tại cuộc họp, kế hoạch phối hợp sẽ được triển khai trong 4 tháng cuối năm 2026, trước mắt tập trung vào những nhiệm vụ có thể thực hiện ngay.

Các bên sẽ xây dựng tài liệu và sản phẩm tuyên truyền, cảnh báo rủi ro pháp lý; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật; thực hiện hội thảo, tọa đàm, tư vấn theo chuyên đề; xây dựng nội dung hỗ trợ trên nền tảng số và triển khai các hoạt động dành cho hộ kinh doanh có tiềm năng phát triển thành doanh nghiệp.

Điểm quan trọng là các nhiệm vụ không dừng ở việc thống nhất chủ trương. Nội dung, sản phẩm, đầu mối phối hợp và tiến độ thực hiện sẽ được cụ thể hóa theo chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, đồng thời hạn chế tình trạng trùng lặp trong triển khai.

Về dài hạn, các bên sẽ nghiên cứu một kế hoạch phối hợp thường xuyên hơn, dựa trên nhu cầu thực tế của cộng đồng doanh nghiệp và kết quả thực hiện trong năm 2026.

Nếu được vận hành đúng hướng, cơ chế này có thể tạo ra một thay đổi quan trọng trong hỗ trợ pháp lý cho DNNVV: cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp cùng tham gia từ khâu nhận diện rủi ro, cung cấp thông tin, đào tạo, tư vấn đến hỗ trợ trên môi trường số.

Khi đó, hỗ trợ pháp lý không còn chỉ là việc giải đáp một vướng mắc đã phát sinh, mà trở thành một phần của năng lực phòng ngừa rủi ro và tuân thủ trong quá trình doanh nghiệp vận hành.