Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa có văn bản đề nghị các cơ quan chủ quản tăng cường trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý cơ quan báo chí, sau khi xuất hiện một số vụ việc cơ quan báo chí đăng tải thông tin vi phạm quy định của pháp luật và quy định của Đảng, ảnh hưởng đến chất lượng, uy tín của hoạt động báo chí.
Theo Cục Báo chí, thời gian qua, một số cơ quan báo chí đã đăng, phát thông tin có nội dung liên quan đến lịch sử, lãnh tụ và các vấn đề chính trị, tư tưởng nhạy cảm nhưng chưa bảo đảm đúng quy định, gây tác động không tốt đến dư luận và uy tín của báo chí.
 |
| Cục Báo chí yêu cầu siết quy trình kiểm duyệt, ngăn sai phạm từ khâu xuất bản. |
Qua các vụ việc, Cục Báo chí nhận định, ngoài trách nhiệm trực tiếp của cơ quan báo chí và người làm báo, vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, kiểm tra và giám sát của một số cơ quan chủ quản. Đáng chú ý, quy trình thẩm định nguồn tin, biên tập, kiểm duyệt và xuất bản tại một số cơ quan báo chí còn chưa chặt chẽ; việc nhận diện, đánh giá mức độ nhạy cảm của thông tin, nhất là đối với các vấn đề liên quan đến lịch sử, lãnh tụ, chính trị, tư tưởng và những nội dung phức tạp có thời điểm chưa đầy đủ.
Từ thực tế đó, Cục Báo chí đề nghị các cơ quan chủ quản chỉ đạo cơ quan báo chí trực thuộc nghiêm túc quán triệt, rút kinh nghiệm từ vụ việc một số báo đăng tải nội dung ca ngợi cuốn sách có thông tin sai sự thật lịch sử, coi đây là bài học chung về trách nhiệm chính trị, trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp trong quá trình tổ chức sản xuất, biên tập và xuất bản thông tin.
Cục Báo chí nhấn mạnh, các cơ quan báo chí tuyệt đối không được chủ quan, chạy theo tốc độ đưa tin, lượng truy cập hoặc sao chép, dẫn lại thông tin từ các nguồn khác mà xem nhẹ việc kiểm chứng nguồn tin, thẩm định nội dung và đánh giá tác động xã hội của thông tin.
Mỗi cơ quan báo chí cần chủ động rà soát toàn bộ quy trình tác nghiệp, xác định rõ những khâu tiềm ẩn nguy cơ phát sinh sai phạm để có biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, tránh tình trạng chỉ phát hiện và xử lý sau khi thông tin vi phạm đã được đăng tải, lan truyền trên không gian mạng.
Đối với các thông tin khai thác từ mạng xã hội, nền tảng số, nguồn tin thứ cấp, cộng tác viên hoặc từ các cơ quan báo chí khác, Cục Báo chí yêu cầu phải được kiểm chứng đầy đủ về nguồn gốc, tính xác thực, bối cảnh và căn cứ pháp lý trước khi sử dụng.
Đặc biệt, việc một thông tin đã được cơ quan báo chí khác đăng tải không được xem là căn cứ mặc nhiên để tiếp tục đăng lại.
"Mỗi cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm độc lập đối với nội dung do mình đăng, phát, trừ trường hợp theo quy định của pháp luật về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí", văn bản của Cục Báo chí nêu rõ.
Đối với các thông tin chưa xác định rõ nguồn gốc, chưa đủ căn cứ kiểm chứng hoặc có dấu hiệu nhạy cảm, phức tạp, các cơ quan báo chí phải tuân thủ nguyên tắc thận trọng, xác minh từ nguồn chính thống trước khi quyết định đăng tải.
Cục Báo chí cũng đề nghị các cơ quan chủ quản chỉ đạo cơ quan báo chí trực thuộc xây dựng hoặc hoàn thiện quy trình thẩm định, biên tập và phê duyệt với yêu cầu cao hơn đối với các nội dung liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh; lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các đồng chí lãnh đạo tiền bối tiêu biểu; các sự kiện, nhân vật lịch sử còn có nhiều cách tiếp cận, đánh giá khác nhau.
Bên cạnh đó là các nội dung liên quan đến chính trị, tư tưởng, dân tộc, tôn giáo, chủ quyền quốc gia, đối ngoại, quốc phòng, an ninh và những vấn đề phức tạp, nhạy cảm có khả năng tác động lớn đến dư luận xã hội hoặc ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, Nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Theo Cục Báo chí, việc kiểm soát chặt chẽ các nhóm nội dung này là yêu cầu cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sai sót, bảo đảm tính chính xác, khách quan và trách nhiệm của báo chí.
Cục Báo chí yêu cầu các cơ quan chủ quản khẩn trương chỉ đạo cơ quan báo chí trực thuộc rà soát toàn diện quy trình thẩm định nguồn tin, biên tập, duyệt và xuất bản nội dung; kịp thời khắc phục những sơ hở, bất cập nếu có, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng vị trí, từng cấp trong toàn bộ quy trình xuất bản.
Việc rà soát không chỉ nhằm khắc phục các tồn tại trước mắt mà còn hướng tới xây dựng cơ chế phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ xa, nâng cao năng lực tự kiểm soát của mỗi cơ quan báo chí.
Theo Cục Báo chí, đây là giải pháp quan trọng để các cơ quan báo chí thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, phát huy vai trò là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn tin cậy của Nhân dân; đồng thời cung cấp thông tin chính xác, chính thống, có trách nhiệm, góp phần giữ vững ổn định chính trị, tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội.
