Công nghiệp chế biến chế tạo Thái Nguyên bứt tốc giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng kinh tế

Giữ vững vai trò động lực tăng trưởng

Nửa đầu năm 2026, công nghiệp tiếp tục là trụ cột của nền kinh tế Thái Nguyên, trong đó lĩnh vực chế biến, chế tạo giữ vai trò dẫn dắt. Đà tăng trưởng ổn định của khu vực này không chỉ giúp duy trì nhịp phát triển chung mà còn tạo dư địa để tỉnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong cả năm.

Theo số liệu công bố, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành tăng 117,43% trong quý I và 122,25% trong quý II so với cùng kỳ năm trước. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt mức 120,28%, cao hơn mức tăng chung, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò “đầu tàu” của nền kinh tế địa phương.

Hiện nay, khu vực này đóng góp hơn 60% GRDP và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. So với giai đoạn trước, khi tăng trưởng chủ yếu dựa vào khai khoáng, cơ cấu kinh tế của Thái Nguyên đã có sự chuyển dịch rõ rệt theo hướng nâng cao giá trị gia tăng.

Công nghiệp chế biến chế tạo Thái Nguyên bứt tốc giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng kinh tế (Ảnh: Minh họa)

Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tiếp tục tăng mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, tổng vốn đầu tư đạt 8,009 tỷ USD, tương đương khoảng 32% tổng vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên cả nước. Trong đó, có 16 dự án đăng ký tăng vốn với tổng giá trị 2,3 tỷ USD, phần lớn thuộc lĩnh vực chế biến, chế tạo.

Sự gia tăng của dòng vốn, đặc biệt từ khu vực FDI, không chỉ phản ánh sức hấp dẫn của môi trường đầu tư mà còn góp phần củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn. Khi các dự án mở rộng sản xuất, hiệu ứng lan tỏa sẽ kéo theo sự phát triển của nhiều lĩnh vực liên quan như dịch vụ, logistics và lao động.

Ở góc độ ngành, nhiều lĩnh vực tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học đạt 121,18%, riêng quý II đạt 123,50%, tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Sản xuất máy móc, thiết bị tăng 124,06%; sản xuất giấy và các sản phẩm từ giấy tăng 125,56%; sản xuất trang phục đạt 120,13%.

Ngoài ra, các ngành như sản xuất thiết bị điện tăng 102% và sản xuất, phân phối điện tăng 105,18% cũng góp phần giữ ổn định chuỗi cung ứng sản xuất. Đây đều là những ngành có hàm lượng công nghệ cao, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp hiện đại của tỉnh.

Thu hẹp khoảng cách giữa các ngành

Bên cạnh những điểm sáng, bức tranh công nghiệp của Thái Nguyên vẫn còn những mảng màu chưa đồng đều. Một số ngành ghi nhận mức tăng trưởng thấp, thậm chí suy giảm so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu chỉ đạt 55,76%; sản xuất đồ uống đạt 87,88%; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại đạt 89,56%; chế biến gỗ đạt 85,19%. Trong khi đó, lĩnh vực khai khoáng – từng là trụ cột – chỉ tăng 108,10% trong quý II, thấp hơn đáng kể so với khu vực chế biến, chế tạo.

Diễn biến này cho thấy sự phục hồi giữa các ngành còn chênh lệch. Những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào thị trường truyền thống hoặc sức mua trong nước vẫn gặp khó khăn do chi phí đầu vào tăng, nhu cầu tiêu dùng chưa ổn định và tác động từ biến động thương mại quốc tế.

Tuy vậy, với nền tảng hiện có, mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong năm 2026 vẫn được đánh giá là khả thi. Động lực chính tiếp tục đến từ khu vực chế biến, chế tạo khi nhiều ngành đang bước vào chu kỳ đơn hàng mới, cùng với môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện.

Trong những tháng cuối năm, để duy trì đà tăng trưởng, Thái Nguyên cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, quỹ đất, thủ tục đầu tư và nguồn nhân lực. Đồng thời, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp trọng điểm sẽ giúp gia tăng năng lực sản xuất, tạo dư địa cho tăng trưởng.

Một yếu tố quan trọng khác là thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Song song với đó, phát triển công nghiệp xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu. Việc chuyển sang các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mà còn giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với xu hướng tiêu dùng bền vững.

Thực tế cho thấy, công nghiệp chế biến, chế tạo không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn lan tỏa mạnh sang các lĩnh vực khác như thương mại, dịch vụ, logistics và đào tạo nghề. Đây là nền tảng quan trọng để Thái Nguyên hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, cân bằng giữa tốc độ và chất lượng.

Về dài hạn, tỉnh tiếp tục định hướng nâng cao tỷ trọng các ngành công nghệ cao, giảm dần các ngành tiêu hao nhiều tài nguyên, đồng thời phát triển công nghiệp theo hướng xanh và tuần hoàn. Đây được xem là bước đi cần thiết để nâng cao sức cạnh tranh và đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Những kết quả đạt được trong nửa đầu năm là cơ sở quan trọng để Thái Nguyên tiếp tục duy trì vai trò của công nghiệp chế biến, chế tạo như một “đầu tàu” tăng trưởng. Nếu tận dụng tốt cơ hội và xử lý hiệu quả các thách thức, địa phương này hoàn toàn có thể đạt được các mục tiêu đề ra trong năm 2026.