Chính phủ yêu cầu rà soát quy định giữ khoảng cách an toàn trên đường cao tốc

Giữ khoảng cách với xe phía trước là yêu cầu quan trọng để phòng ngừa tai nạn trên cao tốc. Nhưng khi giao thông luôn biến động theo từng giây, việc áp dụng những ngưỡng khoảng cách cụ thể cũng đặt ra không ít vấn đề thực tế. Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát lại quy định và mức phạt, cho thấy câu chuyện không còn dừng ở việc tuyên truyền hay xử lý người lái xe.

Khoảng cách cố định gặp giao thông biến động

Theo quy định, trong điều kiện mặt đường khô ráo, khoảng cách an toàn tối thiểu được xác định theo tốc độ. Xe chạy ở tốc độ 60 km/h phải giữ tối thiểu 35 m; trên 60 đến 80 km/h là 55 m; trên 80 đến 100 km/h là 70 m; trên 100 đến 120 km/h là 100 m.

Những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến xe chở khách xảy ra gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông trên cao tốc. Trong ảnh: vụ lật xe khách ở Gia Lai.

Về nguyên tắc, những khoảng cách này tạo ra khoảng không cần thiết để người lái có thời gian nhận biết, phản ứng và xử lý khi xe phía trước phanh hoặc xuất hiện tình huống bất ngờ.

Tuy nhiên, giao thông trên cao tốc không vận hành theo những khoảng cách cố định.

Một xe đang duy trì khoảng cách 70 m ở tốc độ 100 km/h có thể bất ngờ gặp một phương tiện từ làn bên cạnh chuyển vào khoảng trống phía trước. Khoảng cách lập tức bị thu hẹp mà người đang điều khiển xe phía sau không phải là người chủ động bám đuôi.

Đây là một trong những tình huống khiến người lái đặt câu hỏi về cách xác định trách nhiệm khi khoảng cách thay đổi chỉ trong vài giây bởi sự dịch chuyển của phương tiện khác.

Một vấn đề khác là khả năng nhận biết chính xác khoảng cách. Người lái có thể quan sát tốc độ trên đồng hồ, nhưng phần lớn ô tô không hiển thị trực tiếp khoảng cách tính bằng mét tới xe phía trước.

Khi không có biển báo hoặc vạch kẻ đường hỗ trợ, việc một tài xế đang cách xe phía trước 55 m, 70 m hay 100 m không phải lúc nào cũng dễ xác định bằng mắt thường.

CSGT chưa xử lý trên diện rộng

Những băn khoăn này cũng cần được đặt cạnh cách lực lượng CSGT đang thực hiện việc xử lý.

Cục CSGT cho biết hiện lực lượng chỉ tập trung xử lý tại các đoạn tuyến, vị trí có nhiều vụ tai nạn giao thông mà qua điều tra xác định có liên quan đến khoảng cách an toàn.

Việc xử lý được thực hiện tại những đoạn đường có đủ điều kiện về tổ chức giao thông, trong đó có biển báo, vạch kẻ đường xác định khoảng cách và camera ghi nhận hình ảnh, clip vi phạm.

Trên tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, lực lượng CSGT hiện chỉ xử lý tại 2 vị trí đáp ứng các điều kiện này, thay vì xử lý trên toàn tuyến.

Đối tượng được tập trung xử lý chủ yếu là xe đầu kéo, xe container và xe kinh doanh vận tải hành khách. Đây là những phương tiện có nguy cơ gây ra các vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, hậu quả lớn.

Đối với xe ô tô cá nhân, CSGT chủ yếu tuyên truyền, hướng dẫn để người dân hình thành nhận thức và thói quen giữ khoảng cách, tuân thủ tốc độ.

Sau 5 ngày tuyên truyền, xử lý, Cục CSGT cho biết đa phần lái xe bước đầu đã có ý thức giữ khoảng cách với xe liền trước. Lực lượng theo dõi clip, hình ảnh và chỉ xử lý một số trường hợp cố ý không giữ khoảng cách, bám sát đuôi xe phía trước, chủ yếu là xe kinh doanh vận tải.

Cách làm này cho thấy mục tiêu hiện tại không phải đẩy số lượng xử phạt lên cao, mà ưu tiên hình thành thói quen an toàn.

Khoảng cách còn phụ thuộc điều kiện thực tế

Ngay trong các quy định hiện hành, khoảng cách an toàn cũng không chỉ được hiểu bằng một con số duy nhất.

Khi chạy dưới 60 km/h, người điều khiển phải chủ động giữ khoảng cách phù hợp với xe phía trước, căn cứ mật độ phương tiện và tình hình giao thông.

Tại nơi có biển báo “Cự ly tối thiểu giữa hai xe”, tài xế phải giữ khoảng cách không nhỏ hơn con số ghi trên biển.

Đặc biệt, khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường nhiều khúc quanh, đèo dốc, tầm nhìn hạn chế hoặc xuất hiện điều kiện bất lợi khác, người điều khiển phải giảm tốc độ và tăng khoảng cách so với điều kiện bình thường.

Như vậy, an toàn thực tế không thể chỉ được quyết định bởi con số mét giữa hai phương tiện. Tốc độ, mật độ giao thông, thời tiết, mặt đường, tầm nhìn và diễn biến của các phương tiện xung quanh đều có thể làm thay đổi khoảng cách cần thiết.

Đây cũng là lý do Cục CSGT nhấn mạnh việc giữ khoảng cách không chỉ nhằm tránh bị xử phạt mà trước hết là kỹ năng tự bảo vệ người lái, hành khách và những phương tiện cùng lưu thông.

Chính phủ yêu cầu đánh giá lại quy định và mức phạt

Đáng chú ý nhất trong diễn biến mới là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc.

Tại Công văn số 8948/VPCP-CN ngày 1/9/2026, Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng về việc bảo đảm an toàn giao thông và quy định xử phạt vi phạm giao thông trong lĩnh vực đường bộ.

Sau khi báo chí phản ánh tình hình vi phạm, tai nạn giao thông trong ngày đầu nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 và việc thực hiện quy định xử phạt hành vi vi phạm khoảng cách an toàn trên cao tốc, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an, Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, xử lý các kiến nghị theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Mục tiêu là giảm ùn tắc, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, đặc biệt tại các thành phố, đô thị lớn.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng được yêu cầu phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá kỹ quy định hiện hành về khoảng cách an toàn và mức phạt, điều kiện thực tiễn cùng các giải pháp căn cơ bảo đảm an toàn giao thông.

Các nội dung liên quan vượt thẩm quyền phải được báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2026.

Không chỉ sửa cách xử phạt

Chỉ đạo mới cho thấy vấn đề đang được nhìn ở phạm vi rộng hơn việc tài xế có giữ đủ 55 m, 70 m hay 100 m hay không.

Khoảng cách an toàn phải vừa đủ chặt để ngăn hành vi cố tình bám đuôi, vừa phù hợp với những biến động liên tục của giao thông cao tốc. Cùng một khoảng cách có thể tạo ra mức độ an toàn khác nhau khi tốc độ, thời tiết, mật độ phương tiện và tầm nhìn thay đổi.

Trong thời gian chờ đánh giá, Cục CSGT tiếp tục xác định tuyên truyền, giáo dục ý thức là chính, xử lý những trường hợp đã được nhắc nhở, hiểu quy định nhưng vẫn cố tình vi phạm.

Đối với người điều khiển phương tiện, yêu cầu an toàn vẫn không thay đổi: kiểm tra tình trạng kỹ thuật xe trước hành trình, chủ động nắm thời tiết và tuyến đường, quan sát từ xa, giảm tốc khi có nguy cơ và duy trì khoảng cách phù hợp với điều kiện thực tế.

Còn với cơ quan quản lý, câu hỏi quan trọng hơn đang được đặt ra: làm thế nào để một quy định được thiết kế bằng những con số cụ thể có thể phản ánh đúng một môi trường giao thông luôn thay đổi từng giây.

Việc Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát quy định, mức phạt và điều kiện thực tiễn trong tháng 9 sẽ là bước tiếp theo để tìm lời giải cho bài toán này.